Vitamine K tekort

Vitamine K-tekort

Vitamine K is een in vet oplosbare vitamine. We krijgen vitamine K binnen via de voeding, bijvoorbeeld uit melkproducten, vlees, eieren en bladgroenten. Vitamine K wordt daarnaast door onze darmbacteriën gemaakt.

App de Dokter: altijd online bereikbaar

Geen zin in gedoe met inloopspreekuren en wachtkamers? Download App de Dokter en krijg binnen 1 uur antwoord.

Heb je een vraag over je gezondheid?
- Bijvoorbeeld over koorts die maar niet over gaat? 
- Een raar plekje op je huid? 
- Of een ingewikkelde bijsluiter? 

Chat met een medisch deskundige via App de Dokter. Gewoon vanaf je bank. 

Download App de Dokter

Waar is vitamine K voor nodig?

Vitamine K is nodig voor de aanmaak van stollingsfactoren in de lever. Stollingsfactoren zijn eiwitten die betrokken zijn bij de bloedstolling. Bij te weinig vitamine K werkt de stolling niet goed. Er kunnen dan langdurige bloedingen optreden. 

Mogelijk speelt vitamine K ook een rol bij de aanmaak van sterke botten.

Dagelijkse hoeveelheid vitamine K

Er is in Nederland geen norm vastgesteld hoeveel vitamine K dagelijks nodig is. Ook zijn er geen hoeveelheden bekend waardoor schadelijke effecten ontstaan. 

Wie antistollingsmiddelen (bloedverdunners) gebruikt, moet geen extra vitamine K druppels innemen. Voorbeelden van dergelijke middelen zijn acenocoumarol en marcoumar. Vitamine K werkt antistollingsmiddelen namelijk tegen.

Vitamine K en baby’s

Pasgeboren baby’s hebben een tekort aan vitamine K. Dit komt omdat de placenta geen vitamine K doorlaat. Ook zijn er nog te weinig bacteriën in de darmen die vitamine K maken. Om (ernstige) bloedingen te voorkomen bij pasgeborenen, krijgen zij direct na de geboorte 1 milligram vitamine K. 

Baby’s die borstvoeding krijgen, krijgen ook te weinig vitamine K binnen. Daarom is het advies om hen de eerste 12 weken 150 microgram vitamine K-druppels te geven.

Oorzaken

Er zijn verschillende oorzaken voor een tekort aan vitamine K:

  • Gestoorde opname van vetten in de darm, zoals voorkomt bij coeliakie en cystische fibrose, maar ook na een darmoperatie.
  • Langdurig gebruik van antibiotica, waardoor de normale bacteriën in de darm verminderen.
  • Bij ernstige leveraandoeningen zoals levercirrose is er een verhoogde behoefte aan vitamine K.
  • Antistollingsmiddelen gaan de werking van vitamine K tegen.
  • Door te weinig inname of eenzijdige voeding.
  • Na de geboorte (zie boven).

Verschijnselen

Bij een vitamine K-tekort heeft iemand snel last van blauwe plekken. Een wondje zal lang nabloeden. Ook kunnen spontaan bloedingen optreden, zoals een bloedneus, tandvleesbloeding, bloed bij de ontlasting of bloed in de urine. Gevaarlijk is een spontane hersenbloeding. Door herhaaldelijke bloedingen kan bloedarmoede ontstaan.

Diagnose

Op grond van de klachten en het lichamelijk onderzoek kan de arts een stollingsstoornis vaststellen. In het bloed kan de stolling verder onderzocht worden en kan ook het vitamine K-gehalte bepaald worden.

Behandeling

Bij een vitamine K-tekort krijgt iemand vitamine K-druppels. Bij een ernstige bloeding kan vitamine K ook via injecties gegeven worden. Verder kan de arts via de bloedbaan stollingsfactoren toedienen en een bloedtransfusie geven bij een zware bloeding. 

Mensen die bloedverdunners gebruiken en een te hoge dosis hebben gehad, krijgen soms vitamine K voorgeschreven. Zij hebben dan een te hoge INR-waarde.

Complicaties

Bloedingen vormen de belangrijkste complicatie van een vitamine K-tekort. Een maag-, blaas- of hersenbloeding kan zeer ernstig verlopen. 

Bij pasgeborenen komen soms ook bloedingen in de hersenen voor. Dit is een spoedeisende aandoening en kan dodelijk zijn.

Meer informatie

Informatie van het Voedingscentrum 
http://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/vitamine-k.aspx

Informatie over vitamine K 
http://www.vitamine-info.nl/alle-vitamines-en-mineralen-op-een-rij/vitamine-k/

Informatie over vitamine K en kinderen 
www.mijnkinderarts.nl/stollingsstoornis-vitamine-k-tekort