Zinktekort

Zink is een mineraal. Omdat we er maar heel weinig van nodig hebben, wordt het ook wel een spoorelement genoemd. Zink komt vooral in eiwitrijke voeding. De belangrijkste bronnen van zink zijn vlees, vis, gevogelte en volkoren producten. Andere bronnen zijn onder meer bonen, noten, rijst en zuivelproducten. Deze tekst gaat over oorzaken, verschijnselen en behandeling van een zinktekort.

De Hartlijn: voor al uw vragen bij chronisch hartfalen

Waar is zink voor nodig?

Zink is een onderdeel van verschillende enzymen. Enzymen zijn eiwitten die een belangrijke rol spelen in de stofwisseling. Zink is van belang bij de aanmaak van eiwitten, zodat weefsels kunnen groeien, ontwikkelen of herstellen. Het is belangrijk voor botten, huid, haar en de hersenen. Ook speelt het een rol bij het afweersysteem. 

Kinderen hebben zink nodig voor een normale groei. 

Recent onderzoek laat zien dat gezonde mensen die zink innemen minder last hebben van verkoudheidsverschijnselen.

Dagelijkse hoeveelheid zink

Volwassen mannen hebben dagelijks 10 milligram zink nodig, vrouwen 9 milligram. Vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven hebben meer nodig. Voor kinderen gelden andere waarden. 

Meer dan 25 milligram zink per dag binnenkrijgen, is te veel. Dergelijke hoeveelheden komen eigenlijk alleen voor als iemand zinksupplementen inneemt. Een zinkvergiftiging leidt tot verschillende klachten, zoals braken, buikkrampen, sufheid en bloedarmoede. Zinkvergiftiging komt veel minder vaak voor dan een zinktekort. Een zinkvergiftiging verstoort ook de stofwisseling van koper, zodat een kopertekort ontstaat.

Zinktekort

In ontwikkelingslanden komt zinktekort veel vaker voor dan in ontwikkelde landen. Maar uit Amerikaans onderzoek blijkt dat ruim 40% van de mensen ouder dan 65 jaar te weinig zink binnenkrijgt via de voeding. Mogelijk komt zinktekort vaker voor dan nu bekend is, maar wordt het niet vastgesteld.

Oorzaken van zinktekort

Een zinktekort kan door verschillende oorzaken ontstaan.

  • Als de zinkinname via de voeding onvoldoende is.
  • Door een erfelijke aandoening, zoals de ziekte van Danbolt.
  • Als de darm onvoldoende voedingsstoffen opneemt (malabsorptie).
  • Als er een verhoogde behoefte is aan zink. Dit is bijvoorbeeld het geval tijdens de zwangerschap en tijdens het geven van borstvoeding. Andere oorzaken van een toegenomen behoefte aan zink zijn onder andere: overmatig alcoholgebruik, langdurige ziekten, een ongeluk of na een operatie.
  • Als iemand totale parenterale voeding krijgt via een infuus, zonder dat zink wordt bijgegeven.

Verschijnselen

Verschijnselen van een zinktekort zijn:

  • Haaruitval.
  • Verminderde of vieze smaak.
  • Verminderde afweer met verhoogde vatbaarheid voor infecties.
  • Verminderde eetlust.
  • Lusteloosheid.
  • Prikkelbaarheid.
  • Ontstekingen van de huid.
  • Nachtblindheid.
  • Bloedarmoede.
  • Vertraagde wondgenezing.
  • Verlate puberteit en verminderde vruchtbaarheid bij mannen.
  • Groeiachterstand bij kinderen.

Zinktekort tijdens de zwangerschap

Zinktekort tijdens de zwangerschap verhoogt het risico op zwangerschapscomplicaties zoals:

  • Groeiachterstand van de baby.
  • Miskraam.
  • Aangeboren afwijkingen.
  • Vroeggeboorte.
  • Verhoogde bloeddruk tijdens de zwangerschap.
  • Langdurige bevalling.
  • Hevige bloedingen na de bevalling.

Diagnose

Als er sprake is van bovenstaande verschijnselen kan een arts een zinktekort vermoeden. Bij bloedonderzoek kan de zinkspiegel worden bepaald. Verder kan aanvullend onderzoek gedaan worden naar de oorzaak van het zinktekort.

Behandeling

Een echt zinktekort wordt behandeld met zinksulfaatdrank. Ook kunnen dieetadviezen gegeven worden. In sommige multivitaminenpreparaten zit ook zink.

Zelfzorg

Eet gevarieerd en gebruik voldoende voedingsmiddelen met zink. Bij twijfel over voldoende zinkinname (bijvoorbeeld tijdens de zwangerschap) is overleg met een arts raadzaam.

Meer informatie

Informatie van het Voedingscentrum 
http://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/zink.aspx

Informatie over aanbevolen dagelijkse hoeveelheid zink 
http://www.vitamine-info.nl/hoeveel-heb-ik-nodig

Over Medicinfo

Medicinfo biedt betrouwbare, actuele informatie over gezond zijn, gezond blijven - en wat u daar zelf aan kunt doen.