Ziekte van Parkinson

Ziekte van Parkinson

De ziekte van Parkinson is een chronische hersenaandoening die langzaam erger wordt. De ziekte komt voor bij mannen en bij vrouwen. In Nederland hebben 30.000 tot 40.000 mensen de ziekte van Parkinson. De ziekte begint meestal op latere leeftijd, tussen de 50 en 60 jaar. De ziekte komt echter ook bij jongeren voor. Ongeveer 10% van de mensen met de ziekte van Parkinson is jonger dan 40 jaar.

Sommige ziektes hebben symptomen die lijken op die van de ziekte van Parkinson. Dit heet parkinsonisme. Parkinsonisme komt onder andere voor bij multisysteematrofie (MSA), progressieve supranucleaire verlamming en Lewy-body dementie. Deze ziektes hebben een andere oorzaak.

Vraag het de medisch specialist 

Twijfels of onzekerheid na een ziekenhuisbezoek zijn heel gewoon. Gelukkig kunt u nu uw vragen als verzekerde van CZ bespreken met een onafhankelijk medisch specialist.

  • Telefonisch of online contact met een medisch specialist
  • Gratis & exclusief voor klanten van CZ
  • 100% vertrouwelijk

Zó werkt het

Oorzaken ziekte van Parkinson

De ziekte van Parkinson ontstaat doordat zenuwcellen afsterven in de basale kernen van de hersenen. Deze zenuwcellen produceren dopamine. Dat is een stof die nodig is voor de overdracht van signalen van de zenuwen naar de spieren. Als er te veel zenuwcellen afsterven, produceren ze niet genoeg dopamine en ontstaan de symptomen van de ziekte van Parkinson. Het is niet duidelijk waarom de zenuwvellen afsterven. In 3 tot 4% van de gevallen is de ziekte van Parkinson erfelijk.

Symptomen ziekte van Parkinson

Mensen met Parkinson hebben last van:

Motorische symptomen:

  • Onwillekeurige trillingen (tremoren). Deze beginnen aan een arm of been en breiden zich later uit. 
  • Stijfheid van de spieren (rigiditeit), de spieren kunnen ook pijnlijk zijn. 
  • Bewegingsarmoede (hypokinesie).
  • Loopstoornissen.
  • Gestoorde houding.
  • Balans- en evenwichtsstoornissen.
  • Weinig expressie in het gezicht (maskergelaat).
  • Moeite met spreken en slikken.
  • Een zeer klein priegelig handschrift (micrografie). Mensen hebben ook moeite met andere handelingen die te maken hebben met fijne motoriek. 

Psychische symptomen:

  • Depressie.
  • Verlies van initiatief.
  • Geheugenproblemen en traag denken.
  • Waanbeelden of hallucinaties.
  • Gedragsproblemen, zoals dwangmatig of ontremd gedrag.

Symptomen van het autonome zenuwstelsel:

  • Daling van de bloeddruk als iemand van lichaamshouding verandert.
  • Speekselvloed. 
  • Overmatige talgproductie
  • Moeizame ontlasting.
  • Plasproblemen.

Overige symptomen:

  • Verlies van reuk. Dit komt veel voor en is soms het eerste symptoom van de ziekte van Parkinson.
  • Slaapstoornissen.
  • Problemen met seks, zoals weinig zin in seks of juist dwangmatig bezig zijn met seks.

De symptomen hebben veel invloed op het dagelijks leven van degene met de ziekte van Parkinson. De motorische symptomen zijn het bekendst en meest zichtbaar. De andere symptomen zijn van grote invloed op de kwaliteit van leven. De ziekte heeft ook veel gevolgen voor de naasten.

Diagnose ziekte van Parkinson

Artsen stellen de diagnose ziekte van Parkinson op basis van de symptomen en neurologisch onderzoek. Als een arts vermoedt dat iemand de ziekte van Parkinson heeft, verwijst hij die persoon door naar een neuroloog. Neurologen zijn artsen die gespecialiseerd zijn in het zenuwstelsel. Artsen doen soms een MRI-scan en een nucleaire scan (DAT-scan) om de diagnose te ondersteunen. Deze scans worden gebruikt bij twijfel over de diagnose.
Bij erfelijke ziekte van Parkinson bevestigt de arts de diagnose door DNA-onderzoek. Voor de definitieve diagnose moet het weefsel van de hersenen worden onderzocht (een biopsie). Dit kan pas na het overlijden.

Behandeling ziekte van Parkinson

De ziekte van Parkinson is een ingewikkelde aandoening die niet kan worden genezen of gestopt. De behandeling moet de symptomen verlichten, het functioneren verbeteren en achteruitgang vertragen of begeleiden.

Behandelteam
Bij de behandeling werken verschillende specialisten samen. Het behandelteam kan bestaan uit:

  • Een neuroloog.
  • Een parkinsonverpleegkundige.
  • Een fysiotherapeut.
  • Een ergotherapeut.
  • Een logopedist.
  • Een psycholoog.
  • Een seksuoloog.
  • Een maatschappelijk werker.
  • Een bedrijfsarts.
  • Een huisarts.
  • Een revalidatiearts.
  • Een specialist ouderengeneeskunde.

Behandelmethoden
Medicijnen tegen de ziekte van Parkinson verminderen de symptomen. Dat doen deze medicijnen door te zorgen voor meer dopamine in de hersenen of het verbeteren van de signaaloverdracht van zenuwcellen naar spieren.

Naast medicijnen is het belangrijk dat mensen met de ziekte van Parkinson goed eten en voldoende bewegen. Fysiotherapie, logopedie en ergotherapie kunnen helpen bij het zelfstandig uitvoeren van de dagelijkse activiteiten. Bij psychische problemen kan een psychologische behandeling zinvol zijn. Voor familieleden kan de diagnose erg ingrijpend zijn. Daarom is het belangrijk dat zowel patiënten als de naaste familieleden begeleiding krijgen om op een goede manier met de ziekte om te leren gaan.

Operatie
Als de medicijnen niet werken, kunnen artsen een elektrode op de hersenen aansluiten, in de basale kernen. Elektrische impulsen van een onderhuids apparaatje verminderen vervolgens de motorische verschijnselen. Deze behandeling heet ‘deep brain stimulation’. De behandeling helpt meestal maar voor een deel. Vooraf overwegen de artsen zorgvuldig de voor- en nadelen, samen met degene met de ziekte van Parkinson.

Prognose ziekte van Parkinson

Mensen met Parkinson hebben dezelfde levensverwachting als leeftijdsgenoten zonder de ziekte. Wel hebben ze op termijn veel hulp nodig.
In het begin helpen de medicijnen meestal goed tegen de symptomen. Na enkele jaren kan de werking schommelen. Mensen moeten dan steeds vaker de medicatie nemen. Nog later werken de medicijnen soms wel en soms niet. Dat heet het ‘on/off-fenomeen’. De schommelende werking van de medicijnen is dan volkomen willekeurig. Dat heeft dan niet meer te maken met de hoeveelheid die mensen nemen.

Meer informatie

CBO (2010); Multidisciplinaire Richtlijn Ziekte van Parkinson
www.medischcontact.nl/Kennis/Dossiers/Parkinson-1.htm

Informatie van de Parkinson Patiënten Vereniging
www.parkinson-vereniging.nl/

Website van Parknet, een samenwerking van specifiek deskundige behandelaars
www.parkinsonnet.nl/

Informatie van de Hersenstichting
www.hersenstichting.nl/alles-over-hersenen

Informatie van het Parkinsonfonds
www.parkinsonfonds.nl/over-de-ziekte-van-parkinson