Zenuwaandoeningen door kanker

Zenuwaandoeningen door kanker

Zenuwaandoeningen kunnen ontstaan doordat kanker indirect het zenuwstelsel beïnvloedt. Dit wordt een paraneoplastisch syndroom genoemd. Hoe kanker op afstand het zenuwstelsel kan aantasten is niet geheel duidelijk. Sommige soorten kanker geven stoffen af aan het bloed waardoor een afweerreactie gericht tegen het zenuwstelsel wordt opgewekt. Andere soorten kanker scheiden stoffen af die rechtstreeks de functie van het zenuwstelsel verstoren of delen ervan vernietigen. Ten slotte zijn er soorten kanker die hormonen produceren en daardoor het zenuwstelsel beïnvloeden.

App de Dokter: altijd online bereikbaar

Geen zin in gedoe met inloopspreekuren en wachtkamers? Download App de Dokter en krijg binnen 1 uur antwoord.

Heb je een vraag over je gezondheid?
- Bijvoorbeeld over koorts die maar niet over gaat? 
- Een raar plekje op je huid? 
- Of een ingewikkelde bijsluiter? 

Chat met een medisch deskundige via App de Dokter. Gewoon vanaf je bank. 

Download App de Dokter

Verschijnselen

Zenuwaandoeningen door kanker kunnen bestaan uit neuropathie (zenuwziekte) of neuromyopathie (een aandoening van het zenuwstelsel én de spieren). Het meest voorkomende symptoom is polyneuropathie, een disfunctie van de perifere zenuwen. Hierdoor treden spierzwakte en gevoelsstoornissen op.

Een voorbeeld van een zenuwaandoening door kanker is het syndroom van Eaton-Lambert. Hierbij zorgt de aanwezigheid van longkanker ervoor dat het afweersysteem zich tegen de overgang van zenuw naar spier richt. Als gevolg kan de spier niet geprikkeld worden en treedt er spierzwakte op, vooral in het gebied rond de schouders, het bekken en de heupen.

Een ander voorbeeld is paraneoplastische limbische encefalopathie (PLE). PLE is een zeldzame aandoening van de hersenen, waarbij bepaalde delen van het zenuwstelsel worden aangetast door biochemische stoornissen als gevolg van goedaardige of kwaadaardige gezwellen. Symptomen van deze aandoening zijn gedrags- en persoonlijkheidsveranderingen, geheugenverlies (dementie), epileptische aanvallen, depressie en verwarring. De soorten kanker die meestal met deze aandoening gepaard gaan betreffen de longen, teelballen, eierstokken en borsten.

Diagnose

De diagnose wordt gesteld op basis van een grondige medische voorgeschiedenis en een lichamelijk onderzoek. Daarnaast worden speciale onderzoeken uitgevoerd zoals een elektromyografie en repetitieve zenuwstimulatie om de aandoening te diagnosticeren. Ook worden soms bloedonderzoeken en een biopsie van de hersenen uitgevoerd. Aanvullende bevindingen kunnen zijn veranderingen van de vloeistof rond de hersenen, afwijkingen van delen van de hersenen, die via beeldvormende onderzoeken zichtbaar kunnen worden gemaakt, en afwijkende elektrische activiteit van de hersenen op een hersenfilmpje.

Behandeling

De behandeling is gericht op het genezen van de kanker, aangezien die de oorzaak is. Na behandeling van de tumor heeft de aandoening een sterk verbeterde prognose. Soms geneest de patiënt nadat de kanker is behandeld, in andere gevallen blijven er restverschijnselen over. De behandeling bestaat, behalve uit geneesmiddelen om de kanker te behandelen, onder meer uit het aanpassen van het afweersysteem van de patiënt met bepaalde geneesmiddelen, zoals bijnierschorshormonen.

Meer informatie

Informatie over het syndroom van Eaton-Lambert
www.vsn.nl

Informatie van de Vereniging Spierziekten Nederland over polyneuropathie
www.spierziekten.nl

Informatie over polyneuropathie
nl.wikipedia.org/wiki/Polyneuropathie

Informatie over paraneoplastische syndromen uit een online medisch handboek
www.merckmanual.nl

Allen, C.M.C. and Lueck, C.J. (1999), Diseases Of The Nervous System, in: Haslett, C., Chilvers, E.R., Hunter, J.A.A. and Boon, N.A. (eds) Davidson’s Principles and Practice of Medicine, 18th ed, Churchill Livingstone, Philadelphia. (Engels)

Aminoff, M. J. (2003), “Nervous System”, in Teirney, L., M. and Mc Phee, S., J. (eds), Current Medical Diagnosis and Treatment, 42nd ed, Lange Medical Books/Mc Graw Hill. London. (Engels)

Beers, M. H., Berkow, R., (1999), The Merck Manual of Diagnosis and Therapy, 17th ed, Merck Research Laboratories, New Jersey. (Engels)

Clarke, C.R.A.(2002), Neurological Disease, in: Kumar, P. and Clark, M. (eds) Kumar and Clark Clinical Medicine, 5th ed, W.B. Saunders Company, Edinburgh. (Engels)

Victor, M. and Ropper, A.H. (2001), Adams and Victor’s Principles of Neurology, 7th ed, Mc Graw-Hill, New York. (Engels)