Wiegendood

Wiegendood

Wiegendood is de plotselinge en onverwachte dood van een baby van vaak nog geen jaar oud. Meestal gebeurt dit op een leeftijd tussen twee en zes maanden. Wiegendood wordt ook wel aangeduid als sudden infant death syndrome (SIDS).

Wiegendood gebeurt altijd onverwacht en vrijwel altijd tijdens de slaap. Het komt zowel ’s nachts als overdag voor. Het overleden kind is een ogenschijnlijk gezonde baby, bij wie onderzoek naar de doodsoorzaak geen verklaring oplevert voor het plotselinge overlijden.

Aangenomen wordt dat wiegendood meestal door meerdere factoren veroorzaakt wordt. In Nederland overlijden jaarlijks ongeveer vijftien kinderen aan wiegendood. In de jaren tachtig waren er dat nog 170. Wiegendood komt iets vaker voor bij jongens dan bij meisjes.

Vraag het de medisch specialist 

Twijfels of onzekerheid na een ziekenhuisbezoek zijn heel gewoon. Gelukkig kunt u nu uw vragen als verzekerde van CZ bespreken met een onafhankelijk medisch specialist.

  • Telefonisch of online contact met een medisch specialist
  • Gratis & exclusief voor klanten van CZ
  • 100% vertrouwelijk

Zó werkt het

Oorzaken

De precieze oorzaak van wiegendood is niet bekend. Wel is bekend dat een aantal factoren een rol speelt. Sommige zijn niet te beïnvloeden, zoals het geslacht, vroeggeboorte en infecties. Maar een groot aantal andere factoren wel:

  • Slapen op de buik.
  • Oververhitting door te warme kleding of beddengoed.
  • Een onveilig bed of beddengoed.
  • Roken in de zwangerschap, of na de geboorte waar de baby bij is.
  • Kiezen voor flesvoeding.
  • Gebruik van bepaalde medicatie.
  • Gebrek aan toezicht.
  • Gebruik van alcohol of drugs door ouders

Wiegendood voorkomen

Hoewel de oorzaken van wiegendood nog steeds niet precies bekend zijn, is uit onderzoek gebleken dat een aantal zaken het risico op wiegendood verkleint.

Leg de baby op de rug te slapen

  • Uit onderzoek blijkt dat wiegendood vaker voorkomt bij baby's die op hun buik slapen. Leg de baby daarom vanaf de geboorte op zijn rug te slapen. Gezonde baby's die soms wat voeding teruggeven of spugen lopen ook in die houding niet méér risico om zich te verslikken.
  • De veiligste houding om te slapen, is de rugligging. Buikligging en zijligging vergroten de kans op wiegendood. Om een voorkeurshouding van de baby te voorkomen, kan het gezichtje van de baby de ene keer naar links en de andere keer naar rechts draaien. Als de baby graag naar het licht kijkt (raam), draai het bedje dan regelmatig om.
  • Door de baby in een trappelzak te leggen, wordt het moeilijker voor hem om van de rug naar de buik te rollen. Leg de slaapzak van de baby nooit vast in bed, want dat kan gevaarlijk zijn. Als de baby eenmaal ook zelf van de buik naar de rug kan draaien, is het risico een stuk kleiner geworden. Leg de baby regelmatig op de buik als hij wakker is en als er iemand op let.
  • Gebruik geen hulpmiddelen om de baby op de zij te dwingen en zo afplatting van het hoofd tegen te gaan. Dit is gevaarlijk.

Voorkom dat de baby te warm ligt

Baby's kunnen oververhit raken doordat ze te warm aangekleed zijn, onder te veel lagen beddengoed liggen of doordat het in de kamer te warm is. Het is normaal als de handjes of voetjes koel aanvoelen, dus bezorgd zijn is dan niet nodig.

  • Zorg dat de temperatuur in de slaapkamer van de baby aangenaam is, maar deze hoeft niet hoger dan 18 °C te zijn. In de eerste acht weken na de geboorte mag de temperatuur van de slaapkamer iets hoger zijn.
  • Leg nooit een hete kruik of elektrisch dekentje in de wieg.
  • Zet de wieg niet naast een radiator, kacheltje of haardvuur. En ook niet in het directe zonlicht.
  • Laat de baby nooit met bedekt hoofd slapen.
  • Gebruik geen dekbed of een deken in een dekbedhoes. Het veiligst is een dekentje met een laken dat rondom is ingestopt, of een babyslaapzak of trappelzak.

Maak het bedje veilig (kort) op

  • Voorkom dat de baby zich onder de dekentjes wroet en te warm wordt. Leg hem daarom zo in bed dat hij met zijn voetjes bijna tegen de onderkant van het bed of kinderwagen aan ligt.
  • De dekentjes mogen niet hoger dan de schouders reiken. Ook moeten ze goed rondom worden ingestopt, zodat ze het hoofdje van de baby niet kunnen bedekken.
  • Een gewatteerde trappelzak is prima. De baby kan dan zonder deken te slapen gelegd worden.
  • Gebruik geen kussen en zorg voor een stevig matras waar de baby niet in wegzakt. Een zeiltje over het matras wordt afgeraden, omdat dit de ventilatie belemmert.

Zorg voor een veilig bed of wiegje
Een ledikant of wiegje moet in Nederland aan een aantal veiligheidseisen voldoen wat betreft de ventilatie en de afstand tussen de spijlen.

Verder is het niet veilig om in zeker de eerste vier maanden na de geboorte in één bed met de baby te slapen. De baby kan te warm komen te liggen onder de dekens, tussen de matrassen bekneld raken of een slapende ouder kan op de baby rollen. Om de baby toch zo dichtbij mogelijk te hebben, kan de wieg op de slaapkamer van de ouders worden geplaatst.

Stop met roken
Er is een duidelijk verband tussen roken en wiegendood. Voor zowel moeder als voor het kind is roken tijdens de zwangerschap of na de geboorte slecht. Laat niemand roken in de kamer waar de baby is en neem de baby niet mee naar rokerige ruimten. Wanneer de ouders of de omgeving niet kunnen stoppen met roken, moet het risico op meeroken zo klein mogelijk gemaakt worden.

Let op bij gebruik van medicijnen
Wees terughoudend met het gebruik van medicijnen bij baby’s. Sommige geneesmiddelen zijn gevaarlijk voor baby’s. Zo kunnen kalmerende middelen als promethazine kinderen diep laten slapen, wat negatieve gevolgen voor de ademhaling kan hebben.

Borstvoeding geven
De kans op wiegendood wordt verkleind wanneer een baby minimaal drie maanden borstvoeding heeft gekregen. De reden hiervan is nog onbekend. Er wordt verondersteld dat de kans kleiner wordt door de aanwezigheid van antistoffen in de moedermelk.

Ook zijn door de krachtige zuigmethode de spieren van de kaak en mond beter ontwikkeld dan bij een baby die flesvoeding krijgt. Tevens zijn de nekspieren beter ontwikkeld doordat de nekspieren meer gebruikt moeten worden tijdens de borstvoeding.

Als laatste zou de wekdrempel van baby’s die borstvoeding krijgen lager zijn, waardoor ze eerder wakker worden.

Gebruik van een fopspeen
Ook van het gebruik van een fopspeen wordt beweerd dat dit het risico op wiegendood verkleint. Er wordt verondersteld dat de spieren van de kaak en mond zich beter ontwikkelen door op een fopspeen te zuigen. Daarnaast moet de tong verder naar voren in de mond komen waardoor de luchtwegen vrijgehouden worden.

Kinderen met een fopspeen draaien minder snel in bed. Een baby met een fopspeen draait niet snel op de buik, omdat hij door de neus moet ademen. Verder ligt een baby minder snel met de neus en mond op het matras, omdat de speen dan in het gezicht drukt.

Het rouwproces

Een kind verliezen door wiegendood treft ouders en andere familieleden als een onvoorstelbare ramp. Dat er meestal geen oorzaak voor het overlijden wordt gevonden, veroorzaakt vaak onzekerheid. Het rouwproces dat ouders tegemoet gaan, duurt meestal langer dan de verwerking van enig ander verlies. Het rouwproces na het verliezen van een kind kan vele jaren duren. Waarschijnlijk gaat dit proces nooit helemaal voorbij.

Sommige ouders vinden troost in het praten met andere ouders die ook een kind aan wiegendood hebben verloren. Een aantal ouders wil direct met iemand praten, terwijl anderen pas over de dood van hun baby kunnen praten nadat er enige tijd overheen is gegaan.

In alle gevallen is het belangrijk om hulp en steun te krijgen van familieleden, vrienden en bekenden. Of, indien nodig, van professionele hulpverleners.

Meer informatie

Informatie van de Stichting Wiegedood
www.wiegendood.nl

Informatie van de Stichting Consument en Veiligheid
www.veiligheid.nl/csi/veiligheidnl.

Informatie voor ouders van wiegendoodkinderen
www.wiegedood.org/