Wervelbreuken

Wervelbreuken

De wervelkolom

De wervelkolom wordt ook wel ruggengraat genoemd, loopt van schedelbasis tot het bekken en vormt de centrale as van het skelet. De ruggengraat bestaat uit 24 aparte op elkaar gestapelde wervels met kraakbenige wervelschijven ertussen. De ruggengraat is sterk genoeg om het gewicht van het bovenlichaam en het hoofd te ondersteunen en bovendien flexibel genoeg om bewegingen zoals buigen en draaien mogelijk te maken. De wervels beschermen tevens het ruggenmerg. De ruggengraat bestaat uit 7 halswervels, 12 borstwervels, 5 lendenwervels, het heiligbeen en het staartbeen. De wervelkolom wordt verder ondersteund door ligamenten en spieren. Elke wervel bestaat uit een wervellichaam en een wervelboog. Deze boog heeft een aantal uitsteeksels, waarvan u de doorn uitsteeksels kunt voelen en zien midden op de rug van boven naar beneden. Achter het wervellichaam zit een opening. Door de stapeling van de wervels ontstaat een soort kanaal. In dit wervelkanaal bevindt zich het ruggenmerg dat echter niet verder reikt dan de eerste lendenwervel. Onder dit niveau zijn er alleen nog zenuwwortels die in het wervelkanaal verlopen, en waarvan er telkens een links en een rechts tussen twee wervels door het wervelkanaal verlaten. In wervels kunnen, net als in veel botten, breuken optreden.

App de Dokter: altijd online bereikbaar

Geen zin in gedoe met inloopspreekuren en wachtkamers? Download App de Dokter en krijg binnen 1 uur antwoord.

Heb je een vraag over je gezondheid?
- Bijvoorbeeld over koorts die maar niet over gaat? 
- Een raar plekje op je huid? 
- Of een ingewikkelde bijsluiter? 

Chat met een medisch deskundige via App de Dokter. Gewoon vanaf je bank. 

Download App de Dokter

Oorzaken

Wervelbreuken kunnen het gevolg zijn van letsel door een val of een auto-ongeluk, of door een afname van de botdichtheid (osteoporose). De medische term voor wervelbreuk is wervelfractuur. Het is belangrijk dat wordt onderzocht of de wervelfractuur stabiel of instabiel is. Bij instabiele wervelfracturen bestaat het risico op ruggenmergbeschadiging. Een dergelijke beschadiging kan leiden tot een dwarslaesie. Bij een dwarslaesie zijn de signalen van de hersenen naar het lichaam en omgekeerd onderbroken. Hierdoor ontstaat er spierverlamming, gevoelloosheid en uitval van andere lichaamsfuncties in het gedeelte van het lichaam dat lager ligt dan het niveau van de ruggenmergbeschadiging.

Verschijnselen

In geval van een wervelbreuk zijn er vaak pijn, problemen met zitten, staan of lopen en neurologische afwijkingen in de ledematen. Vaak is er een ongeval aan vooraf gegaan. Bij een bewusteloze patiënt laat de wervelkolom zich moeilijk onderzoeken, omdat er niet kan worden geconstateerd of er problemen zijn met bewegen.

Diagnose

Er worden vaak röntgenfoto's gemaakt om het letsel zichtbaar te maken. In het begin is het soms moeilijk te beoordelen hoe uitgebreid het letsel is. Om dit na te gaan moeten wellicht speciale onderzoeken worden uitgevoerd zoals een CT-scan. Een andere mogelijkheid is een MRI-scan. Hiermee kan het inwendige van het lichaam zichtbaar worden gemaakt zonder gebruikmaking van röntgenstralen.

Behandeling

Bij wervelbreuken is het belangrijk dat de patiënt niet beweegt. Hiertoe wordt de patiënt met een stevige kraag op een harde plank gelegd zodat de hele wervelkolom wordt gestabiliseerd en niet meer kan bewegen. Ook het hoofd moet worden ondersteund. De behandeling hangt af van het type (stabiel of instabiel), de ernst en de plaats van de beschadiging van de wervelkolom.
Sommige wervelbreuken kunnen met alleen stabiliseren worden behandeld zoals met een spalk om de pijn te verlichten. Deze behandeling kan voor een groot deel thuis plaatsvinden. Na 8 tot 10 weken is de breuk genezen. Bij andere gevallen van wervelkolombeschadiging, met name wanneer er sprake is van instabiele fracturen of druk op het ruggenmerg, kan een operatie noodzakelijk zijn.
Wanneer er sprake is een gehele of gedeeltelijke dwarslaesie zijn er beperkte mogelijkheden tot herstel. Het is belangrijk de druk op zenuwwortels of het ruggenmerg zo snel mogelijk op te heffen. Eenmaal ontstane beschadigingen van het zenuwweefsel genezen meestal niet volledig. Wel kan, met behulp van een langdurige en intensieve revalidatiebehandeling, een deel van de lichaamsfuncties weer worden hersteld. Daarnaast kunnen hulpmiddelen nodig zijn om zelfstandig functioneren mogelijk te maken.

Meer informatie

www.orthopedie.nl
Algemene informatie over botbreuken, rugaandoeningen en osteoporose

www.dwarslaesie.nl
Informatie van de Dwarslaesie Organisatie Nederland

Kerr, R. & MacDonald, J. 2000, ‘The spine, vertebral column and spinal chord’, in Bailey & Love’s Short Practice of Surgery, (eds) R.C. Russell, N.S. Williams, C.J. Bulstrode, 23rd edn, Arnold, London.