Watersporten

Watersporten

Er zijn veel sporten die op of in het water worden gedaan. Deze tekst gaat over sporten op het water. Peddelsporten zijn roeien, kanovaren en kajakken. Sporten die gebruik maken van wind zijn zeilen, windsurfen en kitesurfen, en sporten die gebruik maken van snelheid via boot of kabelbaan zijn wakeboarden en waterskiën. Ook golfsurfen komt aan bod. Al deze sporten hebben hun eigen gezondheidsvoordelen en gevaren. Deze worden hieronder besproken.

App de Dokter: altijd online bereikbaar

Geen zin in gedoe met inloopspreekuren en wachtkamers? Download App de Dokter en krijg binnen 1 uur antwoord.

Heb je een vraag over je gezondheid?
- Bijvoorbeeld over koorts die maar niet over gaat? 
- Een raar plekje op je huid? 
- Of een ingewikkelde bijsluiter? 

Chat met een medisch deskundige via App de Dokter. Gewoon vanaf je bank. 

Download App de Dokter

Roeien, kanovaren en kajakken

Gezondheidsvoordelen 
Bij deze sporten is de kracht en conditie van de armspieren erg belangrijk. Daarnaast spelen de rug- en buikspieren een belangrijke rol. De been- en armspieren worden tijdens het roeien vanzelf sterker. De rugspieren moeten apart worden getraind om blessures van de rug- en buikspieren te voorkomen. 

Tijdens de haal moeten in het eerste deel de rug en armen de kracht van de benen overbrengen. In het tweede deel van de haal zorgen zij een bijdrage aan de energieoverdracht. Hele sterke roeiers kunnen gelijktijdig hun armen en benen inzetten. Tijdens deze sporten moet dit zo rustig mogelijk verlopen zodat de balans in de boot niet verstoord wordt. 

Blessures

De meeste blessures komen in de rug, onderarmen, handen en het zitvlak voor. Daarnaast kunnen blessures ontstaan door sportspecifieke training.

  • Door een slechte techniek of door het tillen van de boten raakt de rug vaak geblesseerd.
  • Een verkeerde stand van de pols tijdens het roeien kan een zogenaamde ‘roeierspols’ of ‘kraakpols’ (bij kanovaren) veroorzaken.
  • Blaarvorming aan de handen kan voor komen door een niet goed passende handle (riem).
  • Door het bankje kunnen er klachten voorkomen aan het stuitje. Na enkele uren roeien zijn pijnlijke zitknobbels normaal.

Zeilen, windsurfen en kitesurfen

Gezondheidsvoordelen 
Bij deze watersporten worden bijna alle spiergroepen intensief gebruikt. Er moet veel statische kracht geleverd worden. Deze kracht wordt vooral geleverd door de vingers (vasthouden van de giek of bar) en door de onderbeenspieren bij het stabiliseren van de enkels. 

De armspieren moeten trekkrachten leveren tegen de windkracht die het zeil / kite probeert weg te blazen. De beenspieren leveren duw- en trekkrachten tegen de plank, om deze in de gewenste koers te houden. De been- en rugspieren vangen de klappen op die de surfplank / zeilboot maakt op de golven. De knieën zijn daarbij licht gebogen. De arm- en rompspieren vangen de winddips op. 

Sportspecifieke training gericht op kracht kan voordelen opleveren en blessures voorkomen. Vooral het krachtuithoudingsvermogen en coördinatie zijn belangrijk. Daarnaast kunnen algemene lenigheidsoefeningen gedaan worden. 

Gevaren en voorkomen van blessures
Zeilen, windsurfen en kitesurfen brengen risico's met zich mee. Lessen volgen is erg belangrijk. 

Beoefenaars van deze sporten krijgen vooral acute blessures. Meestal ontstaan deze door externe factoren, zoals het weer. Het weer is dan ook van grote invloed op de veiligheid.

  • Door de krachtige wind en golfen kunnen zeilers / surfers op een ongelukkig manier terechtkomen. Dit leidt tot kneuzingen en snij- of schaafwonden, maar soms ook breuken, vooral aan de benen en de romp.
  • Er kunnen ook kneuzingen of spierverrekkingen ontstaan aan de schouder of het hoofd.
  • Ook is knieletsel niet zeldzaam, door het opvangen van de harde klappen of verdraaien van de knie.
  • Bij wedstrijdsurfers komen blessures door overbelasting regelmatig voor.

De veiligheidssystemen zijn in de loop der jaren beter geworden. Dit helpt blessures te voorkomen. 

Wakeboarden en waterskiën

Gezondheidsvoordelen 
Tijdens het wakeboarden en waterskiën is kracht van de armen en benen belangrijk. Daarnaast wordt er een beroep gedaan op de stabiliteit. 

Meestal wordt er gestart met een diepwaterstart . Bij het opkomen vanuit het water wordt er druk gegeven op de benen (het achterste been bij het wakeboarden). De sporter moet zich dan uit het water omhoog duwen. Er staat een grote trekkracht op de armen. 

Een zitstart of springstart is ook mogelijk. De techniek achter een boot is anders dan die bij een kabelbaan. Maar de ene is niet moeilijker dan de andere. 

Blessures
Er is nog weinig onderzoek gedaan naar blessures bij wakeboarden en waterskiën. Het soort blessures is heel verschillend, maar spierletsels komen het meest voor. Het te strak of te los zitten van de bindingen kan het risico vergroten op knieblessures. Hoofdletsels kunnen voorkomen door de klap op het water of door een obstakel. 

Tijdens het waterskiën of wakeboarden achter een boot is een derde persoon nodig. Hij houdt de de skiër of wakeboarder in de gaten. Ook zorgt hij voor de communicatie tussen de watersporter en bestuurder. Dit gebeurt via handsignalen. Bijvoorbeeld: duim omhoog/omlaag betekent sneller/langzamer 

(Golf)surfen

Gezondheidsvoordelen 
(Golf)surfen is de meest oorspronkelijke vorm van boardsporten die er is. Sporten als skimboarden, windsurfen, kitesurfen, maar ook skateboarden, snowboarden en wakeboarden zijn hieruit ontstaan. 

Om de conditie, spierkracht en lenigheid te verbeteren, is het surfen zelf een goede training. Maar er wordt aangeraden naast het surfen ook sportspecifieke training te doen. Zo is een intervaltraining een goede manier van trainen voor surfers. Dit zijn trainingen waarin je in korte tijd alles geeft en daarna even pauzeert om vervolgens weer alles te geven. 

De spieren die worden gebruikt tijdens het golfsurfen kunnen ook apart worden getraind. Bijvoorbeeld in de winter in de sportschool. Het roeiapparaat, crosstrainer en het trainen van kracht van de meest gebruikte spiergroepen zijn goede mogelijkheden. Daarnaast kunnen oefeningen om de lenigheid en coördinatie te verbeteren handig zijn. 

Blessures
Sneeën, kneuzingen, verrekkingen en verstuikingen zijn vaak voorkomende verwondingen. Blessures ontstaan vooral door externe factoren als wind, getij, stroming, watertemperatuur en de locatie. Stromingen brengen het meeste gevaar met zich mee. Kennis over de stromingen is dan ook belangrijk. 

De ondergrond kan ook zorgen voor verwondingen. Zo brengen rotsen of koraal op de bodem meer gevaren met zich mee dan een zandbodem. Daarnaast is er nog risico door zeedieren, zoals kwallen en haaien. Het is handig om te weten welke diersoorten er voorkomen in het gebied waar je surft. 

Ondanks deze omstandigheden is het contact met de surfplank de meest voorkomende oorzaak voor blessures. Het hoofd staat in de top drie van de meest aangedane lichaamsdelen. 

Gevaren algemeen

Bij watersporten zijn verdrinkingen een groot gevaar. Kinderen moeten een zwemdiploma hebben. Elke watersporter doet er verstandig aan de weervoorspellingen te kennen. Watersporten worden ten strengste afgeraden bij:

  • de meeste aangeboren en verworven hart- en hartklepafwijkingen.
  • geleidings-/ritmestoornissen van het hart met (neiging tot) flauwvallen.
  • andere aandoeningen die gepaard gaan met (neiging tot) flauwvallen.
  • ontregelde diabetes mellitus.
  • epilepsie met aanvallen in het afgelopen jaar.

Sporten op het water wordt tijdelijk afgeraden bij:

  • luchtweginfecties met koorts.
  • KNO-ontstekingen; zoals oorontsteking, keelontsteking en bijholteontsteking.

Meer informatie

Nederlandse Waterski & Wakeboard Bond 
www.nwwb.nl/ 

Koninklijke Nederlandse Roeiband 
www.knrb.nl/

Watersportverbond 
www.knwv.nl/ 

Blessures voorkomen 
www.voorkomblessures.nl/ 

Sportzorg 
http://sportzorg.nl/