Vitamine A tekort

Vitamine A-tekort

Wat is vitamine A?

Vitamine A is een essentiële vitamine. Ons lichaam kan geen essentiële vitamines maken, dus we moeten ze via de voeding binnenkrijgen. Vitamine A zit van nature alleen in dierlijke producten, zoals vlees, zuivel en ei. Aan margarine, halvarine en bak- en braadproducten is het toegevoegd. 

In sommige groenten en fruitsoorten zit een voorloper van vitamine A: bètacaroteen. Deze voorloper wordt in ons lichaam omgezet in vitamine A. Groenten en fruitsoorten die veel bètacaroteen bevatten zijn:

Vraag het de medisch specialist 

Twijfels of onzekerheid na een ziekenhuisbezoek zijn heel gewoon. Gelukkig kunt u nu uw vragen als verzekerde van CZ bespreken met een onafhankelijk medisch specialist.

  • Telefonisch of online contact met een medisch specialist
  • Gratis & exclusief voor klanten van CZ
  • 100% vertrouwelijk

Zó werkt het

  • Groen: spinazie, andijvie en kool.
  • Geel: mango, nectarine.
  • Oranje: wortel, mandarijn.

Deze tekst gaat over de gevolgen, verschijnselen en behandeling van vitamine A-tekort. 

Waar is vitamine A voor nodig?

Vitamine A is nodig voor het intact houden van de huid en de slijmvliezen. Daarnaast is deze vitamine nodig voor een goed gezichtsvermogen. Ook draagt vitamine A bij aan de weerstand. Bij kinderen is vitamine A nodig voor de groei.

Dagelijkse hoeveelheid vitamine A

De aanbevolen hoeveelheid vitamine A voor een man is 1000 microgram per dag. Voor een vrouw is 800 microgram de aanbevolen hoeveelheid. Voor kinderen gelden lagere hoeveelheden, afhankelijk van de leeftijd . 

Vrouwen die zwanger zijn en borstvoeding geven, hebben meer vitamine A nodig, respectievelijk 1000 en 1250 microgram per dag. Tijdens de zwangerschap wordt echter ook aangeraden niet meer dan 3000 microgram vitamine A per dag binnen te krijgen. Want dit kan schade aan de vrucht veroorzaken. Daarom wordt het gebruik van lever en vitaminesupplementen met een hoge dosering vitamine A tijdens de zwangerschap afgeraden. 

Uit onderzoek dat in 2004 voor het RIVM is gedaan, bleek dat maar 17 tot 30% van de Nederlandse bevolking voldoende vitamine A binnenkreeg via de voeding. 

Als iemand teveel vitamine A binnenkrijgt, kan dit leiden tot vergiftigingsverschijnselen . De maximale hoeveelheid die voor een volwassene per dag veilig is om binnen te krijgen, is 3000 microgram. Voor kinderen van 1-3 jaar is dat 800 microgram.

Vitamine A-tekort

Een vitamine A-tekort treedt pas op als iemand langdurig onvoldoende vitamine A of bètacaroteen binnen krijgt. In Nederland komt vitamine A-tekort vooral voor bij mensen die ondervoed zijn, zoals ouderen, alcohol- of drugsverslaafden en mensen met een chronische ziekte. 

In de tropen komt het vooral voor bij kinderen. Het is meestal het gevolg van ondervoeding en chronische diarree. In de tropen is een tekort aan vitamine A de belangrijkste oorzaak van blindheid. Elk jaar worden zeker 250.000 kinderen blind door een vitamine A-tekort.

Oorzaken

Ondervoeding of voeding die niet gevarieerd genoeg is, kan dus tot vitamine A-tekort leiden. Ook als vetten niet goed meer worden opgenomen in de darmen bestaat er kans op vitamine A-tekort. Dit komt bijvoorbeeld voor bij langdurige diarree of ziekten als cystische fibrose of coeliakie. Of als er een groot gedeelte van de darm tijdens een operatie is verwijderd. Ook ziekten van de alvleesklier die leiden tot vetdiarree veroorzaken een tekort aan vitamine A.

Verschijnselen

In een vroeg stadium van vitamine A-tekort ontstaat nachtblindheid doordat het netvlies minder goed werkt. Iemand kan dan slecht zien in het donker. Doordat de ogen uitdrogen, beschadigen de doorzichtige bindvlieslaag die de ogen bekleedt en het hoornvlies. De ogen raken hierdoor snel geïnfecteerd. Deze veranderingen in het oog kunnen ernstige slechtziendheid en zelfs blindheid als gevolg hebben. 

Ook de huid droogt uit en gaat schilferen. Dit geeft veel jeuk. Krabben leidt dan weer tot (ontstoken) wondjes. Nagels brokkelen af en het haar wordt droog. 
Doordat de weerstand verlaagd is, ontstaan vaker infecties, bijvoorbeeld van de longen.

Diagnose

Op basis van klachten, de medische voorgeschiedenis en het lichamelijke onderzoek kan de arts een vitamine A-tekort vermoeden. In het bloed kan het vitamine A-gehalte worden bepaald. De ogen en het gezichtsvermogen zullen worden onderzocht door de oogarts. 

Behandeling

Een tekort aan vitamine A kan worden aangevuld door bepaalde voedingsmiddelen te eten. Soms is het nodig om dit aan te vullen met vitamine A-druppels of -tabletten. Dit kan in grote hoeveelheden nodig zijn.

Complicaties

Bij mensen met vitamine A-tekort kunnen de ogen ernstig beschadigd raken. Dit heeft uiteindelijk blindheid tot gevolg. 

Zelfzorg

Vitamine A-tekort kan worden voorkomen door voeding te gebruiken die voldoende vitamine A bevat.

Meer informatie

Informatie van het voedingscentrum 
www.voedingscentrum.nl/

Informatie over vitamine A-tekort (Engels) 
http://emedicine.medscape.com/article/126004-overview