Verantwoordelijkheid neemen

Verantwoordelijkheid nemen

Verantwoordelijkheidsgevoel

Er wordt weleens gedacht dat verantwoordelijkheidsgevoel een karaktereigenschap is. Je hebt het of je hebt het niet. Dat is maar ten dele waar. Natuurlijk zijn er mensen die eerder het voortouw nemen dan anderen. Toch bestaan er wel degelijk technieken waarmee je je verantwoordelijkheidsgevoel aan kunt scherpen. Iedereen heeft dus van nature een bepaalde mate van verantwoordelijkheidsgevoel, maar je kunt het ook leren.

Vraag het de medisch specialist 

Twijfels of onzekerheid na een ziekenhuisbezoek zijn heel gewoon. Gelukkig kunt u nu uw vragen als verzekerde van CZ bespreken met een onafhankelijk medisch specialist.

  • Telefonisch of online contact met een medisch specialist
  • Gratis & exclusief voor klanten van CZ
  • 100% vertrouwelijk

Zó werkt het

Verantwoordelijkheid en zelfbeeld

Verantwoordelijkheid begint met een kloppend zelfbeeld. Om te bepalen of je in staat bent om een bepaalde baan, taak of beslissing op je te nemen, is zelfkennis nodig. Sommige banen, taken en beslissingen vereisen namelijk veel verantwoordelijkheid. Vaak zijn er veel belangen mee gemoeid, zoals geld of zelfs mensenlevens. 

Wanneer je een duidelijk zelfbeeld hebt, weet je de volgende dingen:

  • Hoe je functioneert en waarop je invloed kunt uitoefenen.
  • Welke valkuilen je kunt tegenkomen.
  • Of je over de juiste vaardigheden en competenties beschikt voor de verantwoordelijkheid die je op je wilt nemen.

Wat valt onder verantwoordelijkheid?

Mensen met verantwoordelijkheidsgevoel beschikken over een aantal eigenschappen:

  • Ze zijn voortdurend alert. Ze stellen zich steeds opnieuw de vraag: wat gaat hier mis? Kan dit beter, sneller of efficiĆ«nter?
  • Ze houden de belangen van een organisatie goed in de gaten.
  • Ze beschikken over competenties als empathie, besluitvaardigheid en zelfstandigheid.
  • Het zijn werknemers die snel kunnen schakelen en hoofd- en bijzaken kunnen scheiden.
  • Ze zijn betrokken en loyaal.

Verantwoordelijkheid voor anderen
Verantwoordelijke mensen zullen vaak ook 'automatisch' letten op het welbevinden van anderen in hun omgeving en alarmsignalen en stressfactoren snel herkennen. Deze laatste eigenschap karakteriseert goede managers. Zij nemen niet alleen de verantwoordelijkheid voor de organisatie, maar ook voor het 'menselijke kapitaal': de werknemers.

Kortom, verantwoordelijke mensen zijn mensen die geen verantwoordelijkheid afleggen, maar verantwoordelijkheid nemen.

Verantwoordelijkheid ontwikkelen

Als je je verantwoordelijkheidsgevoel wilt trainen, moet je leren je automatische gedachtes te onderbreken. 

Bij een nieuw probleem reageren mensen meestal vanuit een bepaald patroon, zoals ze altijd hebben gedaan. Gedachtes die dan automatisch in je kunnen opkomen, zijn bijvoorbeeld: 'Oh nee, ik weet precies hoe dit zal gaan. Ik heb hier geen zin in. Ze bekijken het allemaal maar. Ik heb vaak genoeg gewaarschuwd.' 

Als je dit herkent, kun je de volgende keer bij zo'n probleem proberen om deze gedachtes te onderbreken. Stop, kijk naar de situatie alsof die compleet nieuw is en bedenk een mogelijke oplossing. Zie de kwestie als een leermoment. Het is zaak om niet te luisteren naar dat stemmetje in je hoofd dat zegt: 'Dit werkt toch niet'. 

Lukt het niet om het probleem op te lossen? Bedenk dan iets nieuws. Niemand heeft gezegd dat het eenvoudig of snel oplosbaar zou zijn. 

Het alternatief is te doen alsof je geen invloed kunt uitoefenen op de situatie. Je neemt dan de rol van slachtoffer aan. Niets is zo demotiverend als dat. Zulk gedrag onthoudt je onnodig van nieuwe kansen en mogelijkheden. 

Bedenk dat verantwoordelijkheid nemen hand in hand gaat met vertrouwen geven. Verantwoordelijke werknemers zijn vaak ook gemotiveerde werknemers. Zo wordt gezamenlijk gewerkt aan een organisatie waarin gedrevenheid, motivatie en resultaatgerichtheid vanzelfsprekend zijn.

Verantwoordelijkheid delen

Mensen met verantwoordelijkheidsgevoel durven verantwoordelijkheid te delen met anderen. Wie geen verantwoordelijkheid durft te delen, zal het zichzelf én zijn omgeving erg moeilijk maken. 

Mensen met een overmatig verantwoordelijkheidsgevoel zien overal beren op de weg. Ze waarschuwen collega's voortdurend voor alles wat mis kan gaan. Op zowel het eigen werk als dat van anderen zijn ze uitermate kritisch. Dat zorgt ervoor dat collega’s continu het gevoel hebben onder de maat te presteren. Een gezonde samenwerking wordt op die manier onmogelijk gemaakt. 

Automatische gedachtes

Ook hier geldt dat je moet leren automatische gedachtes te stoppen. Wie slecht verantwoordelijkheid kan delen, denkt al snel: 'ik kan het zelf beter', 'het gaat sneller als ik het zelf doe' of 'straks hebben ze mij niet meer nodig'. Ga bij jezelf na hoe rationeel en 'waar' deze gedachtes zijn. Het echte probleem is meestal het eigen ego, of juist onzekerheid. 

Bedenk eens het slechtste wat er kan gebeuren als iemand anders een bepaalde taak niet helemaal perfect uitvoert. De fouten die hij kan maken, zijn bijna nooit onherstelbaar. 

Bovendien, wie leert om doelgericht te delegeren, maakt juist meer kans op promotie. Een manager moet immers een omslag maken van uitvoerend naar sturend bezig zijn.

Verantwoordelijkheid nemen voor jezelf

Verantwoordelijkheid nemen voor een situatie wil niet zeggen dat je alle last op je schouders krijgt. Verantwoordelijkheid delen werkt vaak juist gunstig. Verantwoordelijk zijn betekent dat je je uiterste best doet om een goed resultaat te behalen. De kans blijft bestaan dat het niet lukt, want niemand is perfect en niet alles is mogelijk. 

Waak voor perfectionisme. Daarmee neem je namelijk geen verantwoordelijkheid voor jezelf. Te veel verantwoordelijkheidsgevoel kan leiden tot een opeenhoping van stress, uitputting en uiteindelijk zelfs tot een burn-out. 

Je moet dus niet denken dat je alles alleen moet doen. Het is geen schande om hulp te vragen. Integendeel: hulp vragen bewijst óók dat je in staat bent om verantwoordelijkheid te nemen.

Meer informatie

Izzo, J. Verantwoordelijkheid nemen. ISBN13: 9789058779823.