Vasculaire dementie

Vasculaire dementie

Wat is vasculaire dementie?

Vasculaire dementie is een vorm van dementie. Dementie is een niet aangeboren chronische hersenaandoening die de hersenen onherstelbaar beschadigt. Dat heeft verschillende gevolgen:

  • De ziekte tast hersenfuncties aan, zoals het geheugen, het denken, de taal en de oriëntatie.
  • Handelingen (als zichzelf aankleden) en schoolse vaardigheden (als rekenen) worden lastiger.
  • Mensen met dementie maken steeds moeilijker contact met hun omgeving.
  • Vaak zijn er gedragsproblemen.
  • De mogelijkheden om te bewegen verminderen. Het gevolg is een ernstige belemmering in het uitvoeren van dagelijkse bezigheden.

Vraag het de medisch specialist 

Twijfels of onzekerheid na een ziekenhuisbezoek zijn heel gewoon. Gelukkig kunt u nu uw vragen als verzekerde van CZ bespreken met een onafhankelijk medisch specialist.

  • Telefonisch of online contact met een medisch specialist
  • Gratis & exclusief voor klanten van CZ
  • 100% vertrouwelijk

Zó werkt het

Vasculaire dementie en de ziekte van Alzheimer zijn de meest voorkomende vormen van dementie. Vasculaire dementie komt vooral voor bij mensen ouder dan 65 jaar. Maar het kan ook bij jongere mensen voorkomen. Het komt vaker voor bij mannen dan bij vrouwen.

Symptomen vasculaire dementie

De symptomen van vasculaire dementie kunnen bij verschillende mensen anders zijn. De symptomen hangen af van de plaats in de hersenen waar de beschadigingen ontstaan door de slechte bloedvaten. 

Bij vasculaire dementie kunnen de volgende symptomen voorkomen:

  • Vertraging van het denken en handelen.
  • Apathie en passiviteit.
  • Weinig flexibel meer zijn.
  • Prikkelbaar zijn (kort lontje).
  • Problemen met overzicht.
  • Problemen met handelingen goed na elkaar uit te voeren (zoals koken of autorijden)
  • Geheugenproblemen.
  • Problemen met het oriënteren
  • Sombere stemming.
  • Dwanghuilen of dwanglachen: emoties tonen op momenten dat dat totaal niet gepast is (bijvoorbeeld lachen tijdens een begrafenis).
  • Problemen met aandacht en concentratie.
  • Loopstoornissen (schuifelende, trage gang).
  • Taalstoornissen: problemen met het uiten en begrijpen van taal (afasie).
  • Symptomen die vaak voorkomen bij een beroerte (zoals een verlamming of slikstoornis).

Oorzaken vasculaire dementie

Bij vasculaire dementie ontstaat de schade aan de hersenen door verminderde doorbloeding. Dit hangt meestal samen met atherosclerose (slagaderverkalking). Er zijn twee vormen van vasculaire dementie:

  • Dementie door meerdere beroertes (multi-infarctdementie) Atherosclerose kan een beroerte (ofwel cerebrovasculair accident of CVA) veroorzaken. Hierbij sterft een gedeelte van de hersenen af. Een klein aantal grote of een groot aantal kleine CVA’s kan zo leiden tot vasculaire dementie.
  • Dementie door beschadiging hersenstof (subcorticale dementie) Atherosclerose kan leiden tot microscopisch kleine beschadigingen aan de witte stof in de hersenen. Als er veel beschadigd is, veroorzaakt dit vasculaire dementie.

Diagnose vasculaire dementie

De diagnose van vasculaire dementie vindt plaats op basis van de symptomen. De volgende zaken zijn belangrijk bij het stellen van de diagnose:

  • De klachten van de persoon.
  • De medische voorgeschiedenis van de persoon.
  • Het verhaal van naasten.
  • Lichamelijk onderzoek.
  • Bloedonderzoek.
  • Onderzoek naar het verstandelijk functioneren van de patiënt.

Vooral als deze klachten ontstaan nadat iemand een herseninfarct heeft gehad en als de klachten na 4 maanden nog aanwezig zijn, zal de arts aan vasculaire dementie denken. Voor de diagnose vasculaire dementie is een foto van de hersenen nodig (en CT-scan of een MRI). Daarom verwijst de huisarts iemand door naar een geheugenpoli. Daar wordt ook een neuropsychologisch onderzoek gedaan.

Behandeling vasculaire dementie

Vasculaire dementie is niet te genezen. De behandeling heeft verschillende doelen.

Het voorkomen van verdere schade, door:

  • Het behandelen van de bloeddruk (niet te hoog, maar ook niet te laag), cholesterolproblemen en eventuele diabetes.
  • Middelen om de stolling te beïnvloeden.
  • Het advies om te stoppen met roken, gezond te eten en een bewegingsprogramma te volgen.

Verminderen van somberheid en passiviteit, door:

  • Activiteiten als bewegen, het volgen van muziektherapie en creatieve therapie.
  • Op een goede manier communiceren met iemand met dementie.
  • Medicijnen als antidepressiva bij een depressie.

Daarnaast is het belangrijk om de patiënt en zijn naasten vroegtijdig te begeleiden. Daarvoor worden tegenwoordig in veel regio’s ‘casemanagers’ of ‘zorgtrajectbegeleiders’ ingezet.

Preventie vasculaire dementie

Vasculaire dementie kan voorkomen worden door een nauwkeurige behandeling van de risico’s van atherosclerose (slagaderverkalking) te starten op middelbare leeftijd. Bovendien zijn er aanwijzingen dat dementie voorkomen kan worden door:

  • Weinig alcohol drinken (vrouwen maximaal een glas per dag, mannen maximaal 2 glazen per dag)
  • Veel beweging.
  • De hersenen te blijven stimuleren met wisselende geheugentaken.

Hiernaar vindt momenteel volop onderzoek plaats.

Risicofactoren

De risicofactoren voor vasculaire dementie lijken op die voor atherosclerose. De belangrijkste zijn:

  • Roken.
  • Hoge bloeddruk.
  • Hoog cholesterolgehalte.
  • Overgewicht.
  • Weinig bewegen.
  • Overmatig alcoholgebruik.
  • Erfelijke factoren.
  • Hogere leeftijd.
  • Diabetes mellitus.

Daarnaast is de kans op vasculaire dementie groter als iemand een hartafwijking heeft, zoals boezemfibrilleren.

Verschillen tussen vasculaire dementie en ziekte van Alzheimer

  • Bij vasculaire dementie weet iemand meestal dat hij ziek is en problemen heeft. Bij de ziekte van Alzheimer is dat niet zo. Het weten kan makkelijker leiden tot depressies.
  • Bij vasculaire dementie wisselen de symptomen van dag tot dag in ernst. Als iemand bijvoorbeeld moe is, heeft hij meer problemen dan als hij uitgerust is. Ook dit komt bij de ziekte van Alzheimer veel minder voor.
  • In het begin vallen bij vasculaire dementie vooral de traagheid en passiviteit van de patiënt op. Bij de ziekte van Alzheimer vallen in het begin vooral de geheugen- en oriëntatieproblemen op.
  • Bij vasculaire dementie krijgt iemand als vroeg loopstoornissen. Bij de ziekte van Alzheimer treden deze vaak pas later op.
  • Bij vasculaire dementie kan de dementie een hele tijd stabiel zijn en dan plots verergeren. Bij de ziekte van Alzheimer gaat de patiënt voortdurend langzaam verder achteruit.

Overigens kan iemand ook een gemengde dementie hebben. Er is dan zowel vasculaire dementie als de ziekte van Alzheimer opgetreden.

Hoe ga je om met dementie?

Medicinfo heeft in samenwerking met zorgverzekeraar CZ op 17 februari 2016 een webinar over dementie georganiseerd. Het onderwerp van het webinar was ‘Hoe ga je om met dementie?’. De deskundigen die aan tafel zaten, waren Marianne van Tol (zorgconsulent voor Laurens Antonius Binnenweg en werkzaam met jonge mensen met dementie) en Rineke Maarse (mantelzorger). Het webinar werd gepresenteerd door Krijn Schuurman.

Je kunt hieronder het webinar terugkijken. Je krijgt daarin antwoord op onder meer de volgende vragen:

  • Hoe kan ik iemand met dementie het best helpen en begeleiden?
  • Wanneer doe ik het goed en wat kan ik beter niet doen?
  • Ik word niet meer herkend. Hoe ga ik hier mee om?


Meer informatie

Informatie van Alzheimer Experience
www.alzheimerexperience.nl

Informatie van Alzheimer Nederland 
www.alzheimer-nederland.nl/

Informatie van de Hersenstichting Nederland 
www.hersenstichting.nl/alles-over-hersenen/

Zorgstandaard Dementie (2013)
www.vilans.nl/Publicaties-Zorgstandaard-dementie.html

Website voor mantelzorgers van mensen met dementie 
www.dementieonline.nl/ 

Jessie van Loon (2006), Pearson Education Benelux. Mijn partner raakt de weg kwijt – Omgaan met dementie. 

Ruud Dirkse & Caro Petit (2010), Kosmos Uitgevers Utrecht/Antwerpen. Had ik het maar geweten – moderne dementiezorg.