Let op! Deze gegevens zijn mogelijk niet meer actueel.

Urge-incontinentie

Urge-incontinentie (ook aandrangsincontinentie genoemd) is een vorm van urine-incontinentie. Bij urge-incontinentie is er sprake van een plotselinge, sterke aandrang tot plassen samengaand met of gevolgd door ongewild urineverlies.

Urge-incontinentie komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen en het aantal gevallen neemt toe met het klimmen der jaren. Het is één van de meest voorkomende vormen van incontinentie bij ouderen.

Oorzaken

Urge-incontinentie is het gevolg van een prikkelbare blaas (ook overactieve of onrustige blaas genoemd). Urge-incontinentie is vaak een onderdeel van het overactieveblaas-syndroom waarbij naast de urge-incontinentie ook frequency en urgency optreden. Frequency is het vaak moeten plassen (zowel overdag als ’s nachts. Urgency is het hebben van sterke aandrang zonder dat daarna ongewild urineverlies optreedt.

De prikkelbaarheid van de blaas uit zich door spontane samentrekkingen van de spier die rondom de blaas ligt (de detrusorspier) waardoor de blaas wordt leeggeknepen. Normaal gesproken wordt het samentrekken van deze spier geregeld via de wil maar nu is de de blaas als het ware ‘voor zichzelf begonnen’ en bepaalt zelf wanneer hij samentrekt.

Er zijn verschillende factoren die kunnen bijdragen aan het ontstaan van urge-incontinentie. Dit zijn:

  • Aandoeningen aan de blaas (bijvoorbeeld een blaasontsteking)
  • Blokkade van de blaasuitgang of de plasbuis (bijvoorbeeld door een vergrote prostaat of urinewegstenen)
  • Het drinken van caffeinehoudende dranken (bijvoorbeeld cola en koffie)
  • Alcoholgebruik
  • Overmatig gebruik van zoetstoffen
  • Zwaarlijvigheid
  • Stress (in spannende situaties, bijvoorbeeld een examen, reageert de blaas sneller op vulling met urine)
  • Onvoldoende functie van de bekkenbodemspieren (bijvoorbeeld door een slechte coordinatie, een verhoogde spanning of een vaginale bevalling)
  • Verkeerd gebruik van de bekkenbodemspieren door bijvoorbeeld niet rustig te tijd te nemen om te plassen of door psychische factoren na een nare ervaring rondom toiletgedrag of seksualiteit.
  • Aandoeningen aan het zenuwstelsel (waardoor de aansturing van de spieren gestoord is)
  • Operaties in het bekken (bijvoorbeeld verwijdering van de baarmoeder en prostaatoperaties).
  • Bestraling van het bekken

Vraag het de medisch specialist 

Twijfels of onzekerheid na een ziekenhuisbezoek zijn heel gewoon. Gelukkig kunt u nu uw vragen als verzekerde van CZ bespreken met een onafhankelijk medisch specialist.

  • Telefonisch of online contact met een medisch specialist
  • Gratis & exclusief voor klanten van CZ
  • 100% vertrouwelijk

Zó werkt het

Symptomen urge-incontinentie

Bij urge-incontinentie is er plotseling een zeer sterke aandrang om te plassen die niet onderdrukt kan worden. Tijdens of net na de aandrang wordt ongewild urine verloren. Het toilet wordt meestal net niet op tijd bereikt. De hoeveelheid urine die verloren wordt, kan variëren van een paar druppels, een scheutje tot de volledige blaasinhoud.

Diagnose

De diagnose urge-incontinentie wordt gesteld aan de hand van de medische voorgeschiedenis, het verhaal van de patiënt, een lichamelijk onderzoek en aanvullend onderzoek. De voorgeschiedenis kan ook aanknopingspunten bieden bij het vaststellen van de oorzaak. Soms is het nodig om één of meerdere dagen een plasdagboek bij te houden. Hierin noteert de patiënt alle gegevens met betrekking tot vochtinname, urineverlies en activiteiten.Vanuit de anamnese worden de specifieke verschijnselen duidelijk. Soms kan het daarvoor nodig zijn om gedurende één of meerdere dagen een dagboekje bij te houden waarin alle gegevens met betrekking tot vochtinname, urineverlies en activiteiten worden genoteerd.

Bij het lichamelijk onderzoek zoekt de arts mogelijke andere oorzaken voor de incontinentie. Ook kan hij de functie van de bekkenbodemspieren testen. Tijdens het vaginaal toucher bij vrouwen en het rectaal toucher bij mannen onderzoekt de arts twee dingen.
1. Bij vrouwen: of er verzakkingen zijn. Bij mannen: of de prostaat vergroot is.
2. De kracht van de bekkenbodemspieren. Dat doet hij door de patiënt te vragen om zijn vingers samen te knijpen.

Het aanvullend onderzoek bestaat uit het onderzoeken van de urine op een urineweginfectie. Bij twijfel kan de huisarts doorverwijzen naar de gynaecoloog (vrouwen) of uroloog (mannen). In het ziekenhuis kan dan urodynamisch onderzoek plaatsvinden. Hierbij wordt de blaasfunctie beoordeeld. Het gaat daarbij vooral om de opslagcapaciteit en de urinelozing.

Behandeling urge incontinentie

De behandeling van urge-incontinentie begint meestal met het wegnemen van mogelijke oorzaken. De arts kan adviseren geen alcohol en/of caffeinehoudende dranken te nuttigen of om af te vallen. Bekkenbodemtraining kan de functie van de bekkenbodemspieren verbeteren.

De volgende stap in de behandeling is vaak blaastraining. Wanneer ook dat niet helpt kan de arts medicijnen (anticholinergica) voorschrijven. Vanwege de mogelijke bijwerkingen zal de arts samen met de patient een nagaan of de voordelen opwegen tegen de nadelen. Operaties worden bij urge-incontinentie niet vaak uitgevoerd omdat resultaten daarvan meestal gering zijn of uitblijven.

Complicaties

Urge-incontinentie gaat vaak gepaard met gevoelens van schaamte. Het wordt dan ook vaak pas na lange tijd of zelfs helemaal niet gemeld bij de (huis)arts. Het urineverlies verhoogt de kans op huiduitslag rondom de geslachtsorganen en de anus, en op urineweginfecties. Vooral ouderen zijn hier vatbaar voor, met name omdat zij een toch al kwetsbare huid en verminderde weerstand hebben.

Veel mensen met urge-incontinentie wennen zich aan om vaak naar het toilet te gaan zodat ze bij eventuele plotselinge aandrang niet veel urine verliezen. Dit kan de urge-incontinentie verergeren. In tegenstelling tot blaastraining wordt de blaas daardoor niet getraind, maar heeft iemand juist minder controle over zijn blaas.

Meer informatie

Informatie over urodynamisch onderzoek van de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie
www.nvog.nl/Sites/Files/

Informatie over urine-incontinentie
www.incontinentie.net/

Standaard Urine-incontinentie. Nederlands Huisartsen Genootschap, Utrecht, 2006.
www.nhg.org/standaarden/samenvatting/incontinentie-voor-urine

Over Medicinfo

Medicinfo biedt betrouwbare, actuele informatie over gezond zijn, gezond blijven - en wat u daar zelf aan kunt doen.