Syndroom van Sjogren Siccasyndroom

Syndroom van Sjögren (Sicca-syndroom)

Het syndroom van Sjögren (ook wel sicca-syndroom genoemd) is een stoornis die de speekselklieren en traanklieren aantast, waardoor iemand een droge mond en droge ogen krijgt. Mensen met het sicca-syndroom hebben soms ook andere stoornissen zoals reumatoïde artritis, systemische lupus erythematosus (SLE), polymyositis en sclerodermie. Het sicca-syndroom komt het meest voor bij vrouwen tussen de 40 en 50 jaar en slechts in uitzonderlijke gevallen bij kinderen.

App de Dokter: altijd online bereikbaar

Geen zin in gedoe met inloopspreekuren en wachtkamers? Download App de Dokter en krijg binnen 1 uur antwoord.

Heb je een vraag over je gezondheid?
- Bijvoorbeeld over koorts die maar niet over gaat? 
- Een raar plekje op je huid? 
- Of een ingewikkelde bijsluiter? 

Chat met een medisch deskundige via App de Dokter. Gewoon vanaf je bank. 

Download App de Dokter

Oorzaak

De oorzaak van het sicca-syndroom is niet bekend, maar er zijn verschillende factoren die de ziekte kunnen oproepen, waaronder infecties (virusinfectie of bacteriële infectie), hormonale factoren en erfelijkheid. Van het sicca-syndroom wordt vermoed dat het een auto-immuunziekte is, waarbij normaal weefsel wordt vernietigd door een reactie van de afweer (het immuunsysteem) tegen het lichaamseigen weefsel.

Verschijnselen

De meeste verschijnselen van het sicca-syndroom hebben te maken met de verminderde afscheiding van speeksel en traanvocht, waardoor iemand een droge mond (xerostomie) en droge ogen (keratoconjunctivitis sicca) krijgt. Door een droge mond wordt slikken lastiger, raakt iemand zijn smaakzin voor een deel kwijt en een pijnlijk, branderig gevoel in zijn mond, een ernstig aangetast gebit, droge lippen en tong en heesheid. Droge ogen jeuken en zijn rood, branderig, geïrriteerd en vermoeid. De droogte kan ook de klieren in de neus en de luchtwegen beïnvloeden, waardoor iemand een droge neus, keel en luchtpijp krijgt. Veel patiënten hebben ook huidproblemen. Ook is er soms sprake van ontstoken gewrichten, gewrichtspijn, spierpijn en ontstoken spieren (myositis), waardoor iemand pijn heeft en slap is. Vaak zijn ook de nieren aangetast en zijn de speekselklieren en lymfeklieren vergroot. Mensen het sicca-syndroom hebben soms koorts.

Diagnose

De diagnose is gebaseerd op de klachten en nader onderzoek waarbij kan worden gemeten hoeveel traanvocht er wordt aangemaakt. Ook kan door bloedonderzoek worden gemeten hoeveel auto-antilichamen er worden aangemaakt (stoffen die het lichaam aanmaakt waarmee het lichaamseigen weefsel wordt aangevallen). Een biopsie van de speekselklieren kan de diagnose bevestigen. De diagnose wordt ook bevestigd door het maken van röntgenfoto’s van de speekselklieren en de speekselkanalen, nadat deze zijn ingespoten met een kleurstof of contrastmiddel.

Behandeling

Er is geen specifieke behandeling voor deze aandoening, maar de verschijnselen kunnen wel worden behandeld, waardoor het ongemak en eventuele complicaties worden verminderd. De droge ogen kunnen worden behandeld met behulp van kunstmatige tranen, zoals methylcellulose. De ogen mogen niet worden blootgesteld aan wind en zonlicht, daarom moet een beschermende bril worden gedragen. Een droge mond kan worden behandeld door regelmatig een beetje water te drinken, suikervrije kauwgom te kauwen, op snoepjes te zuigen. Verder kunnen speekselvervangers worden toegepast. Met bepaalde geneesmiddelen kan soms de speekselvloed worden vergroot. Door goede gebitsverzorging met poetsen en flossen en regelmatig bezoek aan de tandarts kan een slecht gebit als gevolg van een droge mond worden voorkomen. Gewrichtsontsteking en andere bijkomende aandoeningen kunnen worden behandeld met fysiotherapie, rust en ontstekingsremmende middelen (NSAID’s). Ernstige nier- en longaandoeningen kunnen worden behandeld met corticosteroïden en immunosuppressiva.

Meer informatie

Informatie over het syndroom van Sjögren
www.mlds.nl

nl.wikipedia.org/wiki/Keratoconjunctivitis_sicca

Forum voor jongeren met het Syndroom van Sjögren
www.jongerenmetsjogren.nl/forum/

Patientenvereniging voor patienten met syndroom van Sjögren
www.nvsp.nl