Let op! Deze gegevens zijn mogelijk niet meer actueel.

Sterilisatie bij de vrouw

Sterilisatie bij de vrouw is een ingreep waarbij beide eileiders (die eicellen naar de baarmoeder vervoeren) afgesloten worden. De eicellen kunnen niet meer in de baarmoeder komen waardoor de zaadcellen de eicellen niet meer kunnen bereiken. Op deze manier kan er geen zwangerschap ontstaan.

Sterilisatie is een definitieve vorm van anticonceptie.

Methoden van sterilisatie

Er zijn verschillende methoden van sterilisatie. Alle methoden worden in het ziekenhuis door een gynaecoloog uitgevoerd.

Een kijkoperatie in de buik
Dit wordt ook wel een laproscopie genoemd. De operatie vindt plaats in de operatiekamer, onder algehele verdoving en in sommige gevallen onder lokale verdoving. Via de buikwand wordt een klein sneetje van ongeveer 1 centimeter gemaakt waardoor een holle naald in de buikholte wordt gebracht. Hierdoor wordt de buikholte opgeblazen met koolzuurgas of lachgas om de eileiders goed te kunnen bekijken.

Door een tweede sneetje net boven het schaambeen wordt een instrument ingebracht om de sterilisatie uit te voeren. Hierbij wordt een ringetje of klemmetje over het middelste gedeelte van de eileider geschoven. Ook is het mogelijk om de eileiders dicht te branden, maar dit wordt steeds minder vaak uitgevoerd. Daarna wordt de lucht weer uit de buikholte gelaten en worden de sneetjes gehecht. De ingreep duurt ongeveer een half uur.

Een kijkoperatie in de baarmoeder
Dit wordt ook wel een hysteroscopie genoemd. De ingreep vindt poliklinisch plaats onder lokale verdoving. Een hysteroscoop is een dunne kijkbuis die via de vagina in de baarmoeder wordt gebracht. De eileiders worden afgesloten door:
  • het plaatsen van een speciaal spiraaltje (Essure-methode).
  • een vloeibare siliconenpasta in de eileiders te spuiten die binnen enkele minuten stolt (Ovabloc-methode). Hierdoor zijn de eileiders direct afgesloten.
Tijdens een buikoperatie
Dit wordt ook wel een laparotomie genoemd. Dit is een operatie via een grote snede in de buikwand. Als een vrouw zeker weet dat zij geen kinderen meer wil, kan zij ervoor kiezen om tijdens een keizersnede of een andere gynaecologische operatie de sterilisatie uit te laten voeren.

Vraag het de medisch specialist 

Twijfels of onzekerheid na een ziekenhuisbezoek zijn heel gewoon. Gelukkig kunt u nu uw vragen als verzekerde van CZ bespreken met een onafhankelijk medisch specialist.

  • Telefonisch of online contact met een medisch specialist
  • Gratis & exclusief voor klanten van CZ
  • 100% vertrouwelijk

Zó werkt het

Na de operatie

Een sterilisatie is meestal een poliklinische behandeling ofwel een dagbehandeling. De vrouw mag dezelfde dag weer naar huis. Na de ingreep kan zij enkele dagen last hebben van buikpijn of een zwaar gevoel in de buik en vaginaal bloedverlies.

Wanneer de sterilisatie heeft plaatsgevonden door een hysteroscopie en er lucht in de buikholte is gespoten, kan de vrouw last hebben van schouderpijn. De pijn wordt veroorzaakt door prikkeling van het middenrif en is geheel onschuldig. Dit verdwijnt meestal nog dezelfde dag. De wondjes kunnen worden gehecht met oplosbare hechtingen of hechtingen die na 10 dagen verwijderd moeten worden. De vrouw mag met de hechtingen douchen of in bad gaan.

Een laparoscopische sterilisatie is direct betrouwbaar als conceptie na de ingreep. Na een hysteroscopie moet tot 3 maanden na de sterilisatie aanvullend anticonceptie gebruikt worden. Dit komt omdat de eileiders nog dicht moeten groeien. Na 3 maanden wordt er ter controle een inwendige echo bij de Essure-methode en een röntgenfoto bij de Ovabloc van de buik gemaakt. Bij twijfel kan de doorgankelijkheid van de eileiders getest worden (hysterosalpingografie).

Na de sterilisatie komt de eigen menstruatiecyclus weer op gang. Er verandert na de ingreep niets aan de menstruatie, de maandelijkse eisprong, de borsten of de seksuele behoefte van de vrouw. Sommige vrouwen besluiten door het bloedverlies of een pijnlijke menstruatie ook met een (anticonceptie)pil te starten.

Resultaten

Sterilisatie van de vrouw is niet 100 procent betrouwbaar. Ongeveer 5 á 20 op de 1000 vrouwen worden in de eerste 3 jaar na de sterilisatie toch zwanger. De kans op een zwangerschap wordt kleiner naarmate vrouwen ouder worden, omdat de vruchtbaarheid afneemt met de leeftijd. Een sterilisatie is even betrouwbaar als het slikken van een anticonceptiepil of een hormoonspiraal (Mirena).

Hersteloperatie

Sommige vrouwen krijgen later spijt van de ingreep. Er bestaan microchirurgische hersteltechnieken om sterilisatie van de eileiders ongedaan te maken. Hierbij worden de intacte gedeelten van de eileiders weer aan elkaar gehecht. De kans op een zwangerschap na een hersteloperatie is tussen de 40 en 85%. Hoe succesvol de hersteloperatie is, hangt af van:
  • de methode waarmee de eileiders zijn afgesloten.
  • de leeftijd van de vrouw.
  • de lengte van overgebleven gedeelten van de eileiders.
  • de techniek die wordt toegepast voor de hersteloperatie.
Een Essure-sterilisatie is niet te herstellen. De spiraaltjes zijn dan vastgegroeid in de eileiders en kunnen niet meer uit de eileiders verwijderd worden. Dan bestaat alleen nog de mogelijkheid van IVF (bevruchting in een reageerbuis). Na een hersteloperatie is de kans op een buitenbaarmoederlijke zwangerschap iets verhoogd.

Gevolgen

Complicaties na sterilisatie van de vrouw komen zelden voor.
  • Door overgewicht, verklevingen door eerdere buikoperaties of dikkere eileiders kan de sterilisatie moeilijker gaan. In dat geval kan er een derde sneetje gemaakt worden of kan gekozen worden voor een grotere snede (bikinisnede).
  • Een weinig voorkomende complicatie van een sterilisatie is beschadiging van de dikke darm of van de urineblaas (met incontinentie als gevolg) en beschadiging van bloedvaten, waardoor nabloedingen optreden en een buikoperatie nodig is.
  • Na afsluiten van de eileiders via de vagina ontstaan soms infecties.
  • Als de ingreep mislukt, kan de vrouw toch zwanger raken. Soms leidt een mislukte sterilisatie tot een buitenbaarmoederlijke zwangerschap.

Meer informatie


Patiëntenfolder van de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie over sterilisatie
www.nvog.nl/sterilisatie.pdf

Informatie van de Stichting Anticonceptie Nederland over sterilisatie
www.anticonceptie-online.nl/sterilisatie_vrouw.htm

Informatie van Thuisarts.nl over sterilisatie
www.thuisarts.nl/ik-ben-vrouw-en-overweeg-sterilisatie