Slaapstoornissen

Slaapstoornissen

Goed slapen is nodig om overdag goed te kunnen functioneren. Iedereen slaapt weleens een tijdje slecht, bijvoorbeeld door stress, een verkoudheid of zomaar. Diegene wordt dan bijvoorbeeld tussentijds of te vroeg wakker of heeft moeite met in slaap te komen. Weinig slaap hoeft niet direct een probleem te zijn omdat ieder mens een andere slaapbehoefte heeft. Zo kan de één prima functioneren met 6 uur slaap per nacht, terwijl de ander zich na 10 uur slapen nog niet echt uitgerust voelt. Als iemand een langere periode bijna elke nacht niet goed slaapt en zich overdag moe, prikkelbaar of slaperig voelt, kan er sprake zijn van een slaapstoornis. Slaapstoornissen komen vaak voor. Ze kunnen leiden tot allerlei problemen op het gebied van werk, autorijden en sociale activiteiten. Meestal kan achterhaald worden wat de oorzaak is, waarop een behandeling kan starten.

Vraag het de medisch specialist 

Twijfels of onzekerheid na een ziekenhuisbezoek zijn heel gewoon. Gelukkig kunt u nu uw vragen als verzekerde van CZ bespreken met een onafhankelijk medisch specialist.

  • Telefonisch of online contact met een medisch specialist
  • Gratis & exclusief voor klanten van CZ
  • 100% vertrouwelijk

Zó werkt het

Verschillende slaapstoornissen

Er bestaan veel verschillende slaapstoornissen. Een indeling op basis van de symptomen, die veel gebruikt wordt is:

  • Slapeloosheid.
  • Overmatige slaperigheid.
  • Parasomnie.
  • Stoornissen in het slaap-waakritme.

Veel slaapstoornissen zijn combinaties van deze vier hoofdgroepen.

Slapeloosheid

Als iemand langere tijd te weinig slaapt en daardoor overdag niet goed functioneert, is er sprake van chronische slapeloosheid (insomnie). De voornaamste klachten hierbij zijn:

  • Moeite met inslapen.
  • Vaak wakker worden/niet kunnen doorslapen.
  • Geruime tijd voordat de wekker gaat wakker worden en niet meer in slaap kunnen vallen.

Overmatige slaperigheid

Overmatige slaperigheid (hypersomnie) gaat gepaard met een verhoogde slaapneiging. Kenmerkend is dat iemand overdag extreem slaperig is en moeilijk wakker kan blijven, ook al slaapt hij ’s nachts en vaak ook overdag veel. Overmatige slaperigheid kan op zichzelf staan of het gevolg zijn van een andere aandoening, zoals narcolepsie, het slaapapneusyndroom of rusteloze benen.

  • Narcolepsie Narcolepsie is een zeldzame stoornis die wordt gekenmerkt door regelmatig optredende onbedwingbare, plotse slaapaanvallen overdag. De slaapaanval komt vooral voor als iemand veel emoties en spanning heeft of juist bij saaie gebeurtenissen. Dit duurt meestal niet langer dan een half uur.
  • Slaapapneusyndroom Een slaapapneu betekent ademstilstanden in de slaap. Iedereen heeft dit wel eens. Er is pas sprake van het slaapapneusyndroom als de ademhaling tijdens de nacht meer dan 5 keer per uur voor minimaal 10 seconden stopt. Mensen met het slaapapneusyndroom snurken hevig. Bovendien vallen ze overdag gemakkelijk in slaap.
  • Rusteloze benen Bij rusteloze benen (restless legs syndroom ofwel RLS), is er een onrustig gevoel in de benen. Daardoor ontstaat er een onbedwingbare neiging om de benen te bewegen omdat dit verlichting brengt. Dit treedt vooral ’s avonds op. Het verergert tijdens rust en is vaak het ergst vlak voor het inslapen. Het kan de slaap nadelig beïnvloeden.

Parasomnie

Parasomnie is een verzamelwoord voor ongewoon gedrag tijdens de slaap. Vaak is dit vervelend maar onschuldig, maar soms kunnen schadelijke effecten op de gezondheid het gevolg zijn. Voorbeelden van parasomnieën zijn:

  • Slaapwandelen.
  • Nachtelijke angst.
  • Nachtmerries.
  • Praten in de slaap.
  • Tandenknarsen.
  • Slaapverlamming.
  • Bedplassen.

Stoornissen in het slaap-waakritme

Ons leven is ingesteld op het 24-uurs dag-nachtritme, wat wordt geregeld door onze biologische klok. Een verstoring van het dag-nachtritme kan tot problemen met slapen leiden. Dit gebeurt bijvoorbeeld bij werken in diensten en een jetlag.

Diagnose

De diagnose wordt gesteld op basis van de medische voorgeschiedenis en het verhaal van de patiënt, en eventueel van de partner, en een lichamelijk onderzoek. Daarnaast kan een slaapdagboek meer inzicht geven in het slaappatroon en de slaapproblemen. Vaak is er namelijk een groot verschil tussen wat mensen zelf ervaren en de werkelijke omvang van het slaapprobleem. Dat komt omdat iemand vooral de slechte nachten onthoudt. 

Zo nodig wordt iemand verwezen naar een neuroloog, KNO-arts of longarts. Eventueel aanvullend onderzoek kan plaatsvinden in de vorm van bloedonderzoek, beeldvormend onderzoek of slaaponderzoek.

Zelfzorg

Wie slaapmiddelen gebruikt, kan het best contact opnemen met zijn huisarts. Hij kan adviezen geven, eventueel een behandeling starten en iemand zo nodig verwijzen. Wie een slaapdagboek heeft bijgehouden, kan dit het best meenemen naar de huisarts.

Behandeling

In de eerste plaats worden eventuele onderliggende aandoeningen behandeld. Dat zijn aandoeningen die iemand al heeft en die ervoor zorgen dat hij last heeft van een slaapstoornis. De verdere behandeling is afhankelijk van de precieze slaapstoornis.

Vaak kan de huisarts de behandeling voor zijn rekening nemen. Bij ingewikkelde of zeldzame slaapstoornissen is vaak behandeling in een slaapcentrum nodig. Er bestaan in Nederland verschillende slaapcentra die gespecialiseerd zijn in het vaststellen en behandelen van slaapstoornissen.

Meer informatie

Informatie van het Nederlands Huisartsen Genootschap 
http://thuisarts.nl/slaapproblemen/ik-heb-slaapproblemen

Informatie van het Fonds Psychische Gezondheid 
www.psychischegezondheid.nl/slaapstoornissen

Over Medicinfo

Medicinfo biedt betrouwbare, actuele informatie over gezond zijn, gezond blijven - en wat u daar zelf aan kunt doen.