Schurft scabies

Schurft (scabiës)

Schurft of scabiës is een zeer besmettelijke huidaandoening die veroorzaakt wordt door de schurftmijt, Sarcoptes scabei. Schurft veroorzaakt sterk jeukende huiduitslag. Scabiës komt overal ter wereld voor en mensen van alle rassen en in iedere sociale klasse kunnen er mee te maken krijgen. Desondanks komt schurft het meest voor in gebieden waar veel armoede heerst en waar er sprake is van slechte hygiëne, waar mensen dicht op elkaar wonen, onvoldoende water en ondervoeding. Scabiës komt het meest voor bij kinderen en jongvolwassenen, hoewel schurft op zich op elke leeftijd kan voorkomen.
De tijd tussen de besmetting en het optreden van de verschijnselen bedraagt ongeveer twee tot zes weken, met een maximum van tien weken.

Vraag het de medisch specialist 

Twijfels of onzekerheid na een ziekenhuisbezoek zijn heel gewoon. Gelukkig kunt u nu uw vragen als verzekerde van CZ bespreken met een onafhankelijk medisch specialist.

  • Telefonisch of online contact met een medisch specialist
  • Gratis & exclusief voor klanten van CZ
  • 100% vertrouwelijk

Zó werkt het

Oorzaak

Schurft verspreidt zich meestal door middel van direct huidcontact en door contact met besmette kleding en beddengoed. Vaak is het vasthouden van iemands hand voldoende om de mijt over te dragen. Zelfs als een besmet iemand zijn zeep of haarborstel met iemand anders deelt kan de ziekte daardoor worden overgedragen. Als een gezinslid schurft krijgt, kunnen ook de andere gezinsleden ermee te maken krijgen. De mijten worden gemakkelijker overgedragen in koude en droge maanden. Schurft kan zich op druk bezochte plaatsen gemakkelijker verspreiden, bijvoorbeeld in ziekenhuizen scholen, crèches en verpleeghuizen. Seksuele partners kunnen de aandoening makkelijk op elkaar overdragen.

Verschijnselen

Bij schurft is de belangrijkste klacht ernstige jeuk, die ‘s nachts of na warm douchen meestal erger wordt. Aan het huidoppervlak ontstaat een puistjesachtige huiduitslag die snel in een wond kan veranderen door het voortdurende krabben. Deze wonden kunnen geïnfecteerd raken met bacteriën en schimmels. De huiduitslag komt veel voor tussen de vingers en de tenen en bij de huidplooien van de pols, de ellebogen, de knieën, de penis, de borsten, de enkels, het bekken en rond de navel. Bij ouderen en geestelijk gehandicapten, maar ook bij mensen die langdurig geïnfecteerd zijn of gevoelig zijn voor infecties, komt soms een ernstige vorm van schurft voor die scabiës norvegica of ‘crusted scabies’ heet. Deze huiduitslag heeft een soort korst en is donkerder dan de rest van de huid. Bij deze aandoening worden de vingernagels dik. Een andere vorm van schurft kan van huisdieren op mensen worden overgedragen. Bij deze vorm van schurft heeft iemand gedurende korte tijd verschijnselen, maar deze vorm van schurft verdwijnt vanzelf omdat dat soort dierlijke mijten zich bij mensen niet kunnen voortplanten.

Diagnose

Meestal is de karakteristieke huiduitslag al voldoende om een diagnose te stellen, vooral als het gaat om gebieden van het lichaam waar besmetting met mijten vaak voorkomt. Bij het stellen van de diagnose wordt gekeken naar de plaats waar de mijt de huid is binnengegaan en naar de huiduitslag en de tunneltjes van de mijt. Met afgeschraapte huiddeeltjes kan onder de microscoop worden gezocht naar de mijten zelf, naar hun eitjes of naar de mijtenuitwerpselen.

Behandeling

Schurft wordt behandeld met lotions met daarin bepaalde geneesmiddelen, (pyretrines, benzylbenzoaat, lindaan en crotamitonon) die voor het slapengaan op de huid worden aangebracht. De lotion wordt de volgende ochtend afgewassen en de geïnfecteerde persoon moet schone kleren aantrekken. Alle kleding, beddengoed en handdoeken van iemand met scabiës moet minimaal op 60 graden worden gewassen en daarna in de droogtrommel intensief worden gedroogd. Kleding die niet gewassen kan worden moet tenminste 24 uur in de buitenlucht gehangen worden. Vaak moet iemand na een week nog eens worden behandeld.

De jeuk kan na de behandeling nog een paar dagen of weken aanhouden. Om die te verminderen kan een anti-jeuk lotion worden gebruikt, zoals calamine. Met ivermectine, een geneesmiddel tegen parasieten dat als tablet wordt ingenomen kan scabiës ook goed worden behandeld. Dit middel is heel geschikt voor het behandelen van ernstige crusted scabies of als een plaatselijke behandeling met lotions niet is gelukt. Wanneer er ook een bacteriële infectie voorkomt, moeten ook antibiotica worden gegeven. Bij crusted scabies (scabies norvegica) moet meerdere keren een lotion worden gebruikt met daarin salicylzuur. Schurft keert vaak terug als gezinsleden of seksuele partners niet worden onderzocht en dan indien nodig tegelijkertijd worden behandeld.

Complicaties

De meest voorkomende complicatie van schurft is een plaatselijke bacteriële infectie door open wonden als gevolg van het krabben. Een weinig voorkomend maar wel ernstig gevolg van schurft is soms een infectie van een deel van de nieren (glomerulonefritis).

Preventie

Om schurft te voorkomen is goede hygiëne van groot belang. Door nauw contact met mensen met schurft te vermijden en hun kleding niet te dragen kan besmetting worden voorkomen. De kleren van besmette personen moet goed worden gewassen op 60 graden om de mijten te doden. Alle gezinsleden en mensen waarmee een besmet iemand nauw contact heeft moeten worden behandeld, zelfs als de ziekte zich niet duidelijk heeft verspreid. Besmette huisdieren moeten eventueel door een dierenarts worden behandeld.

Meer informatie

Informatie over de huid en huidziekten geschreven door Nederlandse dermatologen
www.huidinfo.nl/schurft.html

Informatie van het Rijksinstituut Volksgezondheid en milieu
www.rivm.nl/cib/infectieziekten-A-Z/infectieziekten/Scabies/Schurft_ISI.jsp