Schaatsen

Schaatsen is een van de meest geliefde sporten van Nederland. In eerste instantie denken mensen aan het natuurijsschaatsen, met als absolute topper de Elfstedentocht. Daarnaast horen kunstschaatsen, ijshockey en shorttrack er ook bij. Hier gaat het over de gezondheidsvoordelen en gevaren van schaatsen. Schaatsen kan op natuurijs of op een kunstbaan. In ons land zijn er veel steden waar mensen op kunstijs kunnen schaatsen. De KNSB heeft informatie over de verschillende schaatsvormen, schaatstrainingen en schaatsbanen.

Chat met een verpleegkundige

Twijfels of u naar de dokter moet? Of hebt u een korte vraag over uw gezondheid? Chat direct met een verpleegkundige via de app van CZ.

  • Gezondheidsadvies via chat
  • Start een chat en stel meteen uw vraag
  • Stuur een foto mee van uw klacht
  • Uw gegevens zijn veilig en blijven vertrouwelijk
  • 7 dagen per week bereikbaar (ook ’s avonds)
  • Bekijk een overzicht van al uw gesprekken

Download app de verpleegkundige

Gezondheidsvoordelen

Schaatsen doet vooral een beroep op het uithoudingsvermogen. Dit is goed voor de bloeddruk en het hart- en vaatstelsel. Daarnaast verbeteren schaatsers hun coördinatievermogen. Tijdens het schaatsen worden veel spieren gebruikt. Met name de bovenbeen-, buik- en rugspieren. 

Schaatsen gebruiken hun buikspieren om de romp stabiel te houden. Toch worden de rugspieren het meest aangesproken. Schaatsen belast de gewrichten minimaal, waardoor het ook geschikt is voor mensen kraakbeenaandoeningen, zoals artrose. 

Lenigheid en stabiliteit is belangrijk bij het kunstschaatsen. Bij ijshockey gaat het om snel kunnen sprinten, behendigheid en balvaardigheid 

Gevaren

De meeste blessures ontstaan tijdens het recreatief schaatsen. Door te vallen op het harde ijs en het gevaar van scherpe schaatsen is de kans op een blessure groot. 

Blessures die tijdens het schaatsen ontstaan, zijn meestal plotseling. Als oorzaak voor het ontstaan van blessures worden vaak de kwaliteit van het ijs en vermoeidheid genoemd. Daarnaast kunnen de drukte op het ijs en de weersomstandigheden het risico op blessures verhogen. 

De knie en de pols zijn de meest geblesseerde lichaamsdelen bij het shcaatsen. Ook kunnen blessures ontstaan aan de heup/lies, hoofd en voet. Meestal is er sprake van een kneuzing. Botbreuken, (schaaf)wonden en verstuikingen/bandletsel komen ook voor. 

Schaatsen kan met name in het begin ook rugpijn veroorzaken door de typische schaatshouding: een diepe zit waarbij de knieën en romp naar voren zijn gebogen. Ook kunnen oude blessures die niet goed hersteld zijn weer opspelen door het schaatsen. 

Voorkomen van blessures

Bewegen op glad ijs is niet eenvoudig. Daar is regelmatige training en oefening voor nodig. Alle schaatsvormen vragen om een goede techniek. Dat geldt voor de hoge snelheden bij het schaatsen op noren, maar ook voor de behendigheid bij kunstrijden, ijshockey en shorttrack. Bij alle vormen van het schaatsen, behalve het kunstrijden, is een veilige uitrusting belangrijk bij het voorkomen van blessures. Aandachtspunten bij voorkomen blessures:

  • Goede/scherpe schaatsen. Belangrijk om bij het afzetten grip te houden op het ijs. Ook schoenmaat kiezen mensen vaak op basis van ervaring. Veel schaatsers kiezen de schoen liever iets kleiner dan hun eigenlijke schoenmaat. De mogelijkheden van thermoplastisch materiaal hebben de pasvorm nog verder verbeterd. Sommige dragen liever geen sokken om direct contact te hebben met de schoen. Tegen de kou dragen zij dan overschoenen, gemaakt van neopreen. Voeten en enkels moeten hoe dan ook sterk wennen aan lange tochten op natuurijs.
  • Beschermende bril. Draag een bril ter bescherming van de ogen bij strenge vorst. De ogen en oogleden zijn erg gevoelig voor bevriezing. Een juiste bril of eventueel een skibril kunnen dit vervelende letsel voorkomen.
  • Valhelm. Vallen op het hoofd kan ernstig letsel opleveren. Zeker minder geoefende schaatsers vallen veel op hun hoofd. Bij ijshockey en shorttrack is de valhelm verplicht.
  • Hulpstukken. Hulpstukken bieden bescherming bij het vallen en het snijden door de schaatsen. Zeker bij shorttrack, marathonschaatsen en ijshockey is er veel lichaamsbescherming te koop. Door kevlar in sokken of door onderbeenstukken kan het risico van doorsnijden van pezen, bloedvaten en zenuwen aanzienlijk verkleind worden. Ook kniestukken helpen om het pijnlijk vallen op de knieĆ«n enigszins te verzachten.
  • Goede kleding voor de kou. Sportkleding heeft een goede ontwikkeling doorgemaakt. Ondergoed, kleding en jacks zijn meestal van ademend materiaal dat goed tegen kou kan. Er is ook kleding met windstoppers voor extremere kou met veel wind. Er zijn zelfs onderbroeken te koop met een windstopper om het geslachtdeel te beschermen tegen bevriezing! Vroeger droegen schaatsers regelmatig kranten tegen de kou. Handschoenen en een muts (soms zelfs een bivakmuts) helpen bevriezing voorkomen. Neus, oren, ogen, vingers, het mannelijk geslachtsdeel en tenen moeten goed beschermd worden tegen bevriezing.
  • Vaseline. Vaseline op de huid kan extra isolatie geven. Dat kan bevriezing van de huid voorkomen bij extra lage gevoelstemperaturen.

Meer informatie

Koninklijke Nederlandse Schaatsenrijders Bond (KNSB) 
www.knsb.nl 

Informatie over het voorkomen van blessures 
www.voorkomblessures.nl 

Informatie over schaatsen en voorkomen van blessures 
www.sportzorg.nl/sporttakken/abc/schaatsen/blessure

Informatie over schaatsen 
www.schaatsen.nl 

Over Medicinfo

Medicinfo biedt betrouwbare, actuele informatie over gezond zijn, gezond blijven - en wat u daar zelf aan kunt doen.