Premenstrueel syndroom

Premenstrueel syndroom

Het premenstrueel syndroom (PMS) is een verzameling van symptomen in de dagen (tot zelfs 2 weken) voor de menstruatie. De symptomen verdwijnen meestal als de menstruatie begint. De meeste vrouwen hebben lichte symptomen, maar sommige vrouw hebben veel klachten.

Volg een webinar over het vinden van de beste zorg

Hoe krijgt u de beste zorg die ook nog eens past bij úw situatie? In de gratis webinars van CZ krijgt u handig advies en praktische tips van professionals.

Bekijk hier de webinars

Oorzaken

De oorzaak van PMS is niet bekend. Maar er bestaat wel verband tussen het optreden van de klachten en de menstruatiecyclus . Het is niet duidelijk waarom de ene vrouw wel klachten heeft en de andere niet. Het is wel bekend dat vrouwen met PMS-klachten gevoeliger zijn voor hormoonwisselingen dan vrouwen die geen last van PMS hebben. Hormoonwisselingen kunnen veranderingen in de hersenen veroorzaken en spelen mogelijk een rol bij het ontstaan van PMS.

De klachten ontstaan vaak rond het dertigste levensjaar en na het krijgen van kinderen. De klachten kunnen aanhouden tot de overgang begint. Na de overgang verdwijnen de klachten weer.

Ook is bekend dat vrouwen met depressieve klachten een hoger risico hebben op het krijgen van PMS.

Symptomen

Er zijn heel veel lichamelijke en psychische klachten bij PMS beschreven. De volgende lichamelijke symptomen komen veel voor:

  • Pijnlijke borsten.
  • Een opgeblazen gevoel.
  • Gewichtstoename.
  • Hoofdpijn.
  • Rugpijn.
  • Vermoeidheid.
  • Opgezette enkels.

De volgende psychische problemen komen veel voor bij PMS:

  • Prikkelbaarheid.
  • Concentratieproblemen.
  • Angst.
  • Huilen zonder specifieke reden.
  • Gebrek aan zelfvertrouwen.
  • Wisselende stemmingen.
  • Gespannen, depressief of agressief zijn.

Een klein percentage vrouwen vertoont een ernstigere vorm van PMS: premenstrual dysphoric disorder (PMDD). Bij PMDD zijn de emotionele symptomen versterkt, in vergelijking met PMS. Soms nemen de klachten in de loop der jaren toe.

Diagnose

De diagnose wordt vaak gesteld op basis van de klachten. Om meer inzicht in de klachten te krijgen, wordt de vrouw vaak gevraagd om een klachtendagboek bij te houden. In dit klachtendagboek moet zij dan 3 maanden lang dagelijks bijhouden welke klachten zij heeft. Zo krijgt de arts inzicht in het klachtenpatroon.

PMS is niet te onderzoeken in het bloed. Bij lichamelijk onderzoek worden in principe ook geen afwijkingen gevonden. Daarom is het erg belangrijk dat de vrouw de klachten duidelijk opschrijft. Ook krijgt zij met een klachtendagboek zelf vaak beter inzicht in haar klachten.

Behandeling

De behandeling van PMS hangt af van de aard en de ernst van de symptomen. Leefregels, een gezond en regelmatig leven met voldoende rust en lichamelijke activiteit en begrip van de omgeving zijn vaak voldoende om de klachten draaglijk te maken. Ook stoppen met roken kan zinvol zijn. Als dat niet voldoende is, kan behandeling met medicijnen verlichting brengen.

  • Er zijn verschillende medicijnen die ervoor zorgen dat er minder hormoonwisselingen optreden. Dat gebeurt door de eisprong te onderdrukken. Voorbeelden zijn orale anticonceptiva (de pil) en progesteronpillen. Ook kan een spiraal geplaatst worden dat hormonen afgeeft.
  • Er zijn ook medicijnen die in de hersenen werkzaam zijn. Deze medicijnen worden SSRI’s genoemd. Ze zijn oorspronkelijk ontwikkeld als antidepressiva. Ongeveer zeventig procent van de vrouwen met PMS-klachten zien verbetering van hun klachten met deze medicijnen.
  • Een plasmiddel kan eventueel worden voorgeschreven om overtollig vocht kwijt te raken.
  • Het weghalen van de baarmoeder en eierstokken is geen optie.
  • Pijnstillers (zoals paracetamol en ibuprofen) kunnen voorgeschreven worden om de pijnklachten onder controle te houden.
  • Soms wordt gestart met een behandeling bij een psycholoog. Die kan de patiënt helpen met het krijgen van inzicht in klachten en hoe zij met klachten kan omgaan.

Prognose

De prognose is gunstig met een goede diagnose en behandeling. De meeste vrouwen hebben na behandeling weinig klachten meer of kunnen goed met de overblijvende klachten omgaan.

Meer informatie

Patiëntenvoorlichting ‘Premenstrueel syndroom’ van de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie
www.nvog.nl/Sites/Files/0000000110_pms.pdf

Patiëntenvoorlichting ‘Premenstrueel syndroom’ van het VU Medisch Centrum
www.vumc.nl/afdelingen/patientenfolders-brochures/zoeken-alfabet/P/premenstrueel_syndroom_%28PMS%29.pdf

Informatie van de National Library of Medicine over PMDD (Engelstalig)
www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/001505.htm

Informatie van de National Library of Medicine over premenstrueel syndroom (Engelstalig)
www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/007193.htm