Pesten op het werk

Pesten op het werk

Inleiding

Pesten op het werk gaat om alle vormen van vernederend, vijandig of intimiderend gedrag tegen een werknemer die zich niet kan verdedigen. Kenmerken van pesten:

  • Het komt regelmatig voor.
  • Het gaat vaak om dezelfde daders.
  • Het is vaak gericht tegen dezelfde persoon of groep personen.

Vraag het de medisch specialist 

Twijfels of onzekerheid na een ziekenhuisbezoek zijn heel gewoon. Gelukkig kunt u nu uw vragen als verzekerde van CZ bespreken met een onafhankelijk medisch specialist.

  • Telefonisch of online contact met een medisch specialist
  • Gratis & exclusief voor klanten van CZ
  • 100% vertrouwelijk

Zó werkt het

Systematisch pesten door collega’s heet ook wel ‘mobbing’.

De dader kan een collega zijn, maar ook een leidinggevende, klant of iemand anders van binnen of buiten het bedrijf.

Pesten en treiteren vallen onder de 5 vormen van ongewenste omgangsvormen op het werk die de Arbowet noemt. Uitgangspunt bij ongewenst gedrag is dat het gevoel van het slachtoffer bepalend is, en niet de intentie van de dader.

Hoe vaak komt pesten voor?

7,5% van de werknemers in Nederland wordt een ‘enkele keer tot zeer vaak’ gepest door leidinggevenden of collega’s. Dat zijn ongeveer 525.000 werknemers. Mannen worden vaker gepest dan vrouwen (8,3% tegen 6,6%). Dit blijkt uit de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden van 2012.

Structureel pestgedrag (wekelijks gedurende minstens een half jaar), komt voor bij 1,5% van alle werknemers. Dit komt neer op 100.000 werknemers op jaarbasis.

De sector speelt een grote rol bij pesten. In de industrie (10,5%) en de bedrijfstak vervoer en opslag (9,8%) wordt het meest gepest. Er wordt relatief weinig gepest bij financiële instellingen (4,2%). 

Externe contacten pesten relatief vaak in de sector vervoer en opslag (10,5%) en in het onderwijs (9,6%). Klanten en andere mensen van buiten het bedrijf pesten relatief weinig in de sectoren informatie en communicatie (1,7%) en de industrie (2,7%).

Vormen van pesten en treiteren

Pesten en treiteren komen voor in verschillende vormen. Die staan hieronder genoemd.

Verbaal geweld

  • Uitschelden.
  • Grappen maken ten koste van het slachtoffer.
  • Bespotten.
  • Roddelen.
  • Discriminerende of seksueel getinte opmerkingen maken.

Psychisch geweld

  • Bedreigen.
  • Intimideren.
  • Onder druk zetten.
  • Sociaal isoleren: iemand doodzwijgen, negeren of nadrukkelijk minachten.

Iemand het werk onaangenaam of onmogelijk maken

  • Iemand steeds rotklussen geven.
  • Telefoontjes niet doorgeven of niet doorverbinden.
  • Werk saboteren of belangrijke documenten wegmaken.
  • Fysieke aanrakingen zoals slaan, duwen of iemand opsluiten.
  • Verstoppen of vernielen van eigendommen van de medewerker.
  • Cyberpesten of digitaal pesten.

Gevolgen van pesten

Pesten kan zeer grote gevolgen hebben voor de slachtoffers. Het veroorzaakt in bijna alle gevallen veel stress. Al na enkele dagen ontstaan psychosomatische klachten zoals maag- en darmklachten, hoofdpijn en slaapproblemen. Als het pesten door blijft gaan, kunnen de klachten chronisch worden. 

Na een half jaar gepest worden heeft zo’n 95% van de slachtoffers symptomen van angststoornissen, een posttraumatische stresssyndroom of een depressie
De gevolgen van pesten kunnen er toe leiden dat mensen arbeidsongeschikt worden. 

Slachtoffers van pesten weten vaak niet hoe en wanneer ze opnieuw gepest zullen worden. Ze moeten continu op hun hoede zijn en worden daardoor argwanend, ook richting personen die niet treiteren. Dit proces is slopend en kan leiden tot zware depressies en uitputting.

Pesten treft niet alleen slachtoffers zelf. Het kan ook grote invloed hebben op de partner en kinderen van het slachtoffer. Ook werknemers die zelf geen slachtoffer zijn, maar het pesten wel meekrijgen, hebben er last van. Zij verzuimen meer en gaan met minder plezier naar hun werk. Daarnaast gaan ze eerder op zoek naar een andere baan. Waarschijnlijk vanwege de verpeste werksfeer en de angst om zelf slachtoffer te worden. En vanwege schuldgevoelens omdat ze het slachtoffer niet kunnen helpen.

Actie ondernemen bij pesten

Pesten kan snel leiden tot psychische en lichamelijke klachten. Als je gepest wordt, is het belangrijk actie te ondernemen. Hieronder volgt een aantal mogelijkheden.

  • Maak duidelijk dat je het pesten niet accepteert. Zeg dat je het pestgedrag als ongewenst, beledigend of bedreigend ervaart. Het kan zijn dat de dader zich niet bewust is van het feit dat hij je tot last was. En dat hij niet met opzet zonder respect handelde.
  • Onderzoek of er meer collega's zijn die het slachtoffer zijn van pesten door dezelfde persoon. Samen sta je sterker.
  • Meld pesten altijd.

Bijvoorbeeld aan:

  • De leidinggevende.
  • Een vertrouwenspersoon.
  • Een lid van de ondernemingsraad.
  • De vakbond.
  • De bedrijfsarts.
  • De klachtencommissie.
  • In het uiterste geval kun je besluiten om een andere baan te zoeken. Houd er wel rekening mee dat werknemers die vrijwillig ontslag nemen, geen recht hebben op een WW-uitkering.

Als je collega wordt gepest, kun je ook ingrijpen. Dat moet je wel zorgvuldig doen. Een verkeerde aanpak kan het probleem voor het slachtoffer groter maken.

  • Snel ingrijpen is belangrijk. Zo kun je voorkomen dat de situatie uit de hand loopt en blijven de gevolgen voor het slachtoffer beperkt.
  • Steun het slachtoffer en spreek de dader aan op zijn gedrag.
  • Beloon de dader niet voor zijn gedrag en lach dus niet met hem mee.
  • Benadruk de positieve kanten van het slachtoffer.
  • Zoek medestanders onder collega's. Hoe meer mensen pesten afkeuren, hoe groter de kans dat het stopt. Het is dan namelijk niet meer leuk voor de dader.
  • Meld het pesten bij de vertrouwenspersoon van het bedrijf of de afdeling personeelszaken. Zij kunnen advies geven of de zaak verder oppakken.

Bedrijven vinden het belangrijk dat hun werkgevers met plezier naar hun werk gaan. Een veilig en aangenaam werkklimaat is niet alleen belangrijk voor de werknemer, maar komt ook ten goede van het bedrijf. De werkgever is verplicht om een beleid te ontwikkelen over ongewenste omgangsvormen en maatregelen te treffen tegen dit soort gedrag.

Hulp van instanties

Mensen die gepest worden of een collega hebben die gepest wordt, kunnen bij verschillende instanties terecht. Bijvoorbeeld bij de Stichting Korrelatie, Slachtofferhulp Nederland, een vakbond of het Juridisch Loket. 

Je kunt ook de Arbeidsinspectie of de Commissie Gelijke Behandeling benaderen. De laatste is een commissie die vormen van discriminatie opspoort en tegengaat. De Arbeidsinspectie en de Commissie Gelijke Behandeling kunnen bij het bedrijf op onderzoek gaan. Ze kunnen de werkgever aanspreken als deze de wet niet opvolgt. Daarbij hebben ze de mogelijkheid om boetes uit te delen. 

Ook aangifte doen tegen de pester kan een mogelijkheid zijn. Agressie, mensen lastigvallen, lichamelijk of geestelijk geweld en seksuele intimidatie zijn allemaal strafbaar.

Meer informatie

Arbokaart pesten van FNV Bondgenoten 
www.fnvbondgenoten.nl/

Informatie van de Rijksoverheid 
www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/arbeidsomstandigheden/inhoud/gezond-en-veilig-werken-bevorderen

Informatie van de SlachtofferWijzer 
www.slachtofferwijzer.nl/?gclid=CJie9sv_q7cCFUNP3godEgMAvw 

Contactgegevens van Slachtofferhulp Nederland 
www.slachtofferhulp.nl 
Telefoon: 0900-0101 (lokaal tarief), op werkdagen van 09.00 -17.00 uur. 

Over Medicinfo

Medicinfo biedt betrouwbare, actuele informatie over gezond zijn, gezond blijven - en wat u daar zelf aan kunt doen.