Let op! Deze gegevens zijn mogelijk niet meer actueel.

Overgang en hormoonbehandeling

In 2003 werden in het gerenommeerde medische tijdschrift The Lancet de resultaten van de Million Women Study gepubliceerd. In dit Britse onderzoek werd aan een miljoen vrouwen tussen de 50 en 64 jaar die deelnamen aan het bevolkingsonderzoek op borstkanker gevraagd of zij, in verband met overgangsklachten, hormoonpreparaten gebruikten. Vervolgens werd 4 jaar lang bijgehouden wie van deze vrouwen borstkanker kreeg.

De resultaten van dit onderzoek hebben voor nogal wat beroering gezorgd. Er werd namelijk een verhoogd risico gevonden op het ontstaan van borstkanker onder gebruikers van hormonen. Hormoongebruik leidt ook tot een verhoogd risico op hart- en vaatziektes en trombose, terwijl juist een gunstig effect verwacht was.

De afgelopen jaren zijn er meer studies gepubliceerd die op schadelijke bijwerkingen van hormoonbehandeling tijdens de overgang wijzen.

Resultaten Million Women Study

  • Vrouwen die tijdens de overgang hormonen gebruiken, hebben in deze periode gemiddeld ruim anderhalf keer zo veel kans om borstkanker te krijgen dan vrouwen die deze medicijnen niet gebruiken.
  • De kans op borstkanker neemt toe als de hormonen meerdere jaren gebruikt worden. Maar ook na 1 jaar is er al een verhoogd risico aantoonbaar.
  • Het maakt niet uit op wat voor manier (tabletten, pleisters, implantaten etcetera) de hormonen worden toegediend. Na het stoppen van het hormoongebruik daalt het risico op borstkanker weer.
  • Na 1 jaar is het risico nog licht verhoogd. Maar wanneer een vrouw 2 jaar is gestopt, is het risico weer net zo hoog als wanneer zij geen hormoontabletten voor de overgang had gebruikt.
  • Hormoonbehandeling tijdens de overgang kan ook leiden tot een verhoogde kans op hart- en vaatziektes (hartinfarct en beroerte) en trombose. 

Chat met een verpleegkundige

Twijfels of u naar de dokter moet? Of hebt u een korte vraag over uw gezondheid? Chat direct met een verpleegkundige via onze app.

  • Gezondheidsadvies via chat
  • Start een chat en stel meteen uw vraag
  • Stuur een foto mee van uw klacht
  • Uw gegevens zijn veilig en blijven vertrouwelijk
  • 7 dagen per week bereikbaar (ook 's avonds)
  • Bekijk een overzicht van al uw gesprekken

 

App de verpleegkundige

Gunstige effecten van hormoonbehandeling tijdens de overgang

Hormoonbehandeling heeft niet alleen nadelen. De gunstige effecten van deze behandeling zijn:
  • Hormoonbehandeling helpt goed tegen opvliegers en zweetaanvallen en kan het (psychisch) welbevinden tijdens de overgang verbeteren.
  • Er is een gunstig effect op het voorkomen van botontkalking (osteoporose). Maar dit effect verdwijnt snel als de hormoonbehandeling gestopt wordt.
  • Hormoonbehandeling verkleint de kans op het ontstaan van kanker van de dikke darm.
Deze voordelen wegen in de meeste gevallen niet op tegen de hierboven beschreven schadelijke effecten van hormoongebruik.

Advies

Voor vrouwen die hormoonpreparaten gebruiken of overwegen om dit te gaan doen, kunnen de volgende adviezen van belang zijn:
  • Hormoongebruik komt alléén in aanmerking wanneer u last hebt van ernstige opvliegers en zweetaanvallen die u belangrijk hinderen in het dagelijks functioneren. Of als u 's nachts niet kunt slapen door de nachtelijke opvliegers.
  • Gebruik de medicijnen een half jaar en probeer daarna te stoppen om te beoordelen of verdere behandeling nog wel nodig is.
  • Laat u goed voorlichten over de risico's.
  • Het gebruik van hormoonhoudende crème of zetpillen in de vagina geeft waarschijnlijk bij kortdurend gebruik geen bijwerkingen.
  • Informeer naar andere behandelingsmogelijkheden. In veel gevallen kan een gezonde leefstijl met goede voeding en voldoende beweging óók helpen om overgangsklachten te verminderen of te voorkomen.
  • Het voorkómen van botontkalking is geen reden om hormonen te gaan gebruiken. Ook hier zijn lichaamsbeweging en genoeg kalk in de voeding meestal een goed alternatief.
  • Wanneer u al enige tijd hormoontabletten gebruikt, overdenk dan of verder gebruik nog wel nodig is. Overleg dit met uw huisarts of specialist. Een goed moment om dit te doen, is wanneer u een herhaalrecept aanvraagt.
  • Wanneer u in het verleden hormonen hebt gebruikt, hoeft u zich geen grote zorgen te maken. Het verhoogde risico op borstkanker verdwijnt vrij snel na het stoppen van de behandeling, óók wanneer u langdurig behandeld bent.

Meer informatie

Patiënteninformatie van het Nederlands Huisartsen Genootschap over hormoonbehandeling bij de overgang
www.thuisarts.nl/overgang/ik-overweeg-hormonen-te-gebruiken-voor-klachten-door-overgang

Informatie van patiëntenvereniging Gynaecologie Nederland over de overgang
www.pgn-gynaecologie.nl/gyn_overgang.php

Belangrijke bronnen
Informatie van het Nederlands Huisartsen Genootschap over de overgang
www.nhg.org/standaarden/volledig/nhg-standaard-de-overgang#Begrippen

Over Medicinfo

Medicinfo biedt betrouwbare, actuele informatie over gezond zijn, gezond blijven - en wat u daar zelf aan kunt doen.