Let op! Deze gegevens zijn mogelijk niet meer actueel.

Nekhernia en rughernia

De wervelkolom bestaat uit 24 wervels, het staartbeen en het heiligbeen. Tussen de wervels liggen rubberachtige kraakbeenschijven die tussenwervelschijven worden genoemd. Bij een hernia stulpt deze tussenwervelschijf uit. Hierdoor drukt deze op een zenuwwortel, die tussen de wervels uit het ruggenmerg komt.

De meeste hernia’s (90 procent) zitten laag in de rug. Minder vaak komt een nekhernia voor. Nog zeldzamer is een hernia bij de borstwervels.

Een typische klacht van een hernia is uitstralende pijn in het been of de arm, die erger wordt bij hoesten, niezen of persen.

Vraag het de medisch specialist 

Twijfels of onzekerheid na een ziekenhuisbezoek zijn heel gewoon. Gelukkig kunt u nu uw vragen als verzekerde van CZ bespreken met een onafhankelijk medisch specialist.

  • Telefonisch of online contact met een medisch specialist
  • Gratis & exclusief voor klanten van CZ
  • 100% vertrouwelijk

Zó werkt het

Oorzaak

De tussenwervelschijf bestaat uit een zachte kern en een vezelig gedeelte er omheen. Door slijtage scheurt het vezelige gedeelte en kan de zachte kern naar buiten stulpen.

Waarom dit gebeurt, is niet altijd duidelijk. Het heeft in ieder geval te maken met de leeftijd. Naarmate iemand ouder wordt, is er meer slijtage. Ook spelen erfelijke factoren een rol. Mogelijk heeft ook roken een negatieve invloed op slijtage aan de tussenwervelschijf.

Zware lichamelijke belasting, zoals veel bukken en tillen, blijkt niet meer hernia’s te geven.

Symptomen van een nekhernia

Bij een hernia van de nek heeft iemand last van pijn in de nek. Vaak is er ook hoofdpijn en pijn in het schoudergebied. De pijn kan uitstralen in de arm. Ook deze pijn kan erger worden bij hoesten, niezen of persen. De hand op het achterhoofd leggen geeft vaak verlichting van de pijn.

Als de zenuwen ernstig bekneld zijn, kan dit uitvalsverschijnselen geven. Dit is een reden om meteen de huisarts te waarschuwen. Klachten zijn dan:
  • Tintelingen of minder gevoel in hand of arm.
  • Krachtsverlies in hand of arm.

Symptomen van een rughernia

Een rughernia geeft meestal een scherpe pijn laag in de rug die kan verergeren tijdens het hoesten, persen of niezen. Ook bepaalde houdingen kunnen de pijn verergeren, zoals bukken of zitten. De pijn in de rug straalt via de bil uit naar een been. Ook dat is een scherpe pijn. Soms zijn er alleen pijnklachten in het been en ontbreken de rugklachten.

Als de zenuwen ernstig bekneld raken, kan er zenuwuitval uitstaan. Dit is een reden om meteen de huisarts te waarschuwen. Klachten hiervan zijn:
  • Plots verminderde kracht in het been, klapvoet.
  • Tintelingen of verminderd gevoel in voet, been of zitvlak.
  • Niet meer kunnen plassen of de plas niet meer op kunnen houden.

Diagnose

De diagnose wordt vastgesteld op basis van de klachten en het lichamelijk onderzoek. Meestal is een MRI-scan of röntgenfoto niet nodig. De afwijkingen komen namelijk niet overeen met de klachten die iemand ervaart. Wel wordt beeldvormend onderzoek gedaan als de arts denkt aan een andere oorzaak van de klachten, of als iemand voor een operatie in aanmerking komt.

Behandeling

Het belangrijkste doel van de behandeling is het verminderen van de klachten, zodat iemand zijn dagelijkse activiteiten kan blijven doen. Een hernia kan zowel met pijnstillers en fysiotherapie als met een operatie behandeld worden. Beide hebben voor- en nadelen en leveren even goede resultaten op. De arts en patiënt moeten samen overleggen over wat de beste optie is, zodat de patiënt een goede keuze kan maken.

Als er zenuwuitval is, is dat een absolute indicatie om snel te opereren. Er valt dan niet veel te kiezen.

Conservatieve behandeling
Niet opereren wordt ook wel conservatieve behandeling genoemd. De pijn wordt dan behandeld met pijnstillers, gedoseerd bewegen en eventueel fysiotherapie. Dagenlang op bed liggen is niet zinvol. Bij 75 procent van de patiënten met een rughernia verdwijnen de klachten zo binnen 3 maanden. Dit geldt ook voor de mensen met nekhernia. Vaak wordt daarom de eerste 2 tot 3 maanden afgewacht met opereren.

Operatie
Een operatie leidt tot een sneller herstel van pijnklachten in het been, maar niet van de rugklachten. Bij een operatie is er een kleine kans om complicaties, zoals een nabloeding, infecties of meer zenuwuitval. Ook na een operatie is er geen garantie dat een hernia niet terugkeert. Een operatie kan een open operatie of een kijkoperatie zijn.

Vooruitzichten

75 procent van de mensen herstelt na een hernia binnen 3 maanden spontaan. Van de restgroep wordt een deel behandeld met een operatie. De andere mensen herstellen ook na 3 maanden nog zonder operatie. Maar ongeveer 10 procent blijft klachten houden, ook na een jaar.

Het maakt voor het herstel op langere termijn niet uit of de hernia geopereerd is of niet. Bij beide groepen is het percentage mensen dat na een jaar nog klachten heeft hetzelfde. Ook is de kans op een nieuwe hernia bij beide groepen ongeveer even groot.

Meer informatie

Keuzehulp voor behandeling van een hernia
www.kiesbeter.nl/onderwerpen/lage-rughernia

Informatie van de Nederlandse Vereniging voor Neurochirurgie
www.nvvn.org/rug-hernia
www.nvvn.org/nekhernia

Informatie van de Nederlandse Orthopaedische Vereniging
www.zorgvoorbeweging.nl/onderrug-lumbale-hernia

Informatie van het Nederlands Huisartsen Genootschap
www.thuisarts.nl/ik-heb-hernia-in-rug

Website van de Nederlandse Vereniging van Rugpatiënten
www.nvvr.nl

Richtlijn lumbosacraal radiculair syndroom (2008), Nederlandse Vereniging voor Neurologie
www.diliguide.nl/lumbosacraal-radiculair-syndroom