Longkanker

Longkanker

Wat is longkanker?

Longkanker (longcarcinoom) is een abnormale en ongecontroleerde groei van longweefsel. Het is de meest voorkomende vorm van kanker in Nederland. 
Longkanker wordt onderverdeeld in een kleincellig longcarcinoom en een niet-kleincellig longcarcinoom . Daarnaast bestaat nog het mesothelioom. Dit is kanker van het longvlies of borstvlies. 
Het niet-kleincellig longcarcinoom kan weer worden onderverdeeld in plaveiselcelcarcinoom, adenocarcinoom en grootcellig carcinoom. Van deze aandoeningen komt het plaveiselcelcarcinoom het meest voor. 

Per jaar wordt bij ruim 10.000 nieuwe patiënten een longcarcinoom vastgesteld. Bij ongeveer 20 procent gaat het om kleincellig longcarcinoom en bij 80 procent om niet-kleincellig longcarcinoom. 

Het kleincellig longcarcinoom bestaat uit kleine cellen die zich heel snel delen. De tumor breidt snel uit in grootte en zaait ook snel uit. Het niet-kleincellig carcinoom groeit naar verhouding langzaam. Het zaait ook niet zo snel uit. Voor beide soorten longkanker geldt dat op het moment dat de patiënt klachten krijgt en het moment dat de diagnose gesteld wordt er meestal al sprake is van uitzaaiingen. 

Naast de primaire longkanker, waarbij de primaire tumor zich in de longen bevindt, bestaat er ook een secundaire longkanker. Soms kunnen namelijk andere vormen van kanker uitzaaiingen veroorzaken in de longen. Dat kan bijvoorbeeld zo zijn bij borstkanker en darmkanker. In zo’n geval spreekt men van secundaire longkanker (longmetastasen). Onderstaande tekst gaat alleen over primaire longkanker.

Vraag het de medisch specialist 

Twijfels of onzekerheid na een ziekenhuisbezoek zijn heel gewoon. Gelukkig kunt u nu uw vragen als verzekerde van CZ bespreken met een onafhankelijk medisch specialist.

  • Telefonisch of online contact met een medisch specialist
  • Gratis & exclusief voor klanten van CZ
  • 100% vertrouwelijk

Zó werkt het

Oorzaak

De belangrijkste oorzaak voor de abnormale en ongecontroleerde groei van weefsel in de longen is het roken van sigaretten. Bij ongeveer 85 procent van de patiënten met longkanker is er een verband met roken. Passief roken is waarschijnlijk ook een risicofactor voor het krijgen van longkanker. Daarnaast hebben vrouwen een hoger risico dan mannen. Werknemers die werken met asbest, arsenicum, chroom of verbrandingsproducten van steenkool en mensen die blootgesteld zijn aan luchtverontreiniging en straling hebben ook een hoger risico op het krijgen van longkanker.

Symptomen longkanker

Longkanker geeft aanvankelijk weinig tot geen klachten. Wanneer er eenmaal symptomen optreden, heeft de kanker zich meestal al flink uitgebreid. De symptomen kunnen dan het gevolg zijn van de tumor zelf, van uitzaaiingen, of van het paraneoplastisch syndroom. Dit is een zenuwaandoening die kan ontstaan doordat kanker indirect het zenuwstelsel beïnvloedt.

Symptomen longkanker

Symptomen die vooral voorkomen bij longkanker zijn:

  • Hoesten (al dan niet in combinatie met ophoesten van bloed of slijm).
  • Kortademigheid.
  • Gewichtsverlies.
  • Ongewone vermoeidheid.
  • Pijn op de borst.
  • Zenuwuitval (door ingroei van kankerweefsel in zenuwen kan heesheid of het syndroom van Horner ontstaan).
  • Trommelstokvingers (vervorming van de laatste vingerkootjes door langdurig zuurstoftekort).
  • Opzetten van de hals en het gezicht (kankerweefsel kan de ader die het bloed vanuit deze gebieden afvoert naar het hart indrukken waardoor stuwing ontstaat).

Diagnose

De diagnose longkanker wordt gesteld op basis van de ziektegeschiedenis van de patiënt, lichamelijk onderzoek en aanvullende onderzoeken. Het aanvullend onderzoek begint met een röntgenfoto. Eventueel volgt een CT-scan van de borst, waarop te zien is waar de eventuele kanker zich bevindt. 

Daarna moet de diagnose worden bevestigd door de tumorcellen direct te onderzoeken op kwaadaardigheid. Het opgehoeste slijm (sputum) wordt onderzocht om kankercellen op te sporen. Met een methode die bronchoscopie wordt genoemd, kunnen de luchtpijp, de longen en de longblaasjes worden onderzocht. Met deze methode kan ook een biopsie worden uitgevoerd of kunnen de luchtwegen worden gespoeld (lavage) om cellen voor onderzoek op te vangen. Er kan ook vloeistof uit de pleuraholte (de ruimte tussen de longen en de borstkas) worden afgenomen met een dunne naald. Dit vocht kan worden onderzocht op de aanwezigheid van kankercellen. 

Met andere onderzoeken kan worden gekeken om welke vorm van kanker het gaat. En hoe ver de ziekte zich heeft uitgebreid. Dat gebeurt bijvoorbeeld met CT-scans en MRI-scans .

Het doel van de diagnostiek is het vaststellen van de vorm en het stadium van longkanker. De verschillende vormen van longkanker vragen om verschillende behandelwijzen. Het vaststellen van het stadium van de longkanker gebeurt aan de hand van een internationaal classificatiesysteem. Hierbij wordt gekeken naar de grootte van de tumor en de aard van eventuele uitzaaiingen.

Behandeling

Afhankelijk van de vorm en het stadium van de kanker en de organen die aangetast zijn, wordt de meest geschikte behandeling bepaald. Dat kan gaan om een curatieve behandeling of palliatieve behandeling. Curatieve behandeling is gericht op genezing van de longkanker. Palliatieve behandeling is gericht op symptoombestrijding. Beide soorten behandelingen kunnen bestaan uit chemotherapie, bestraling, operatieve ingrepen of een combinatie van deze mogelijkheden.

Het is vaak niet mogelijk om longkanker te genezen. Bij longkanker worden dus vooral de symptomen bestreden.

  • Bij mensen met ongeneeslijke kanker die steeds moeten hoesten en zo aan ademgebrek lijden dat ze vrijwel gehandicapt zijn, kan een verlichtende laserbehandeling helpen.
  • Voor mensen die problemen met slikken hebben, kan het helpen om zelfuitzettende stents (een soort kokertjes) in de slokdarm (oesofagus) te zetten.
  • Wanneer de kanker toeneemt, kunnen patiĆ«nten heel veel pijn hebben. Om de pijn te verzachten, worden pijnstillende geneesmiddelen (analgetica) gegeven. Een voorbeeld hiervan is morfine.
  • Iedere infectie in het lichaam moet worden behandeld met de juiste antibiotica of middelen tegen schimmelinfecties.
  • Bij mensen met veel pijn aan hun botten kan een korte bestralingskuur helpen.

Prognose en preventie

De prognose van longkanker is vaak ongunstig. Dit komt vooral doordat de kanker meestal pas in een laat stadium wordt ontdekt. De sterfte door longkanker is hoog. Van alle mensen met longkanker overlijdt bijna 90 procent binnen vijf jaar na het stellen van de diagnose. 

De beste maatregel om de kans op longkanker zo klein mogelijk te maken, is stoppen met (passief) roken. 5 jaar na het stoppen neemt de kans op longkanker langzaam af, maar deze blijft verhoogd ten opzichte van mensen die nooit gerookt hebben. 

Bij longkanker kan de ziekte zich uitbreiden naar andere delen van het lichaam. Als de diagnose gesteld wordt, is de ziekte vaak al uitgezaaid in de lymfeklieren. Ook kan de ziekte zich via de bloedbaan naar andere organen verspreiden, zoals de botten, de lever en de hersenen. Wanneer de kanker zich verder ontwikkelt, kan dit gepaard gaan met vervelende symptomen, zoals ernstige ademnood, toenemende problemen bij het slikken en voortdurende hoest. 

Door de kanker kan iemand ook gevoelig worden voor allerlei infecties, vooral voor schimmelinfecties. Deze infecties kunnen dodelijk aflopen, omdat de organismen vaak niet meer reageren op de meeste bestaande behandelingen. De kanker kan zich vanuit de longen uitbreiden naar de slokdarm (oesofagus), waardoor een abnormale verbinding tussen deze lichaamsweefsels ontstaat. Deze abnormale verbinding wordt een tracheo-oesofageale fistel genoemd. Dit kan levensbedreigend zijn.

Meer informatie

Informatie over kleincellig longcarcinoom 
www.oncoline.nl/kleincellig-longcarcinoom

Informatie over niet kleincellig longcarcinoom 
www.oncoline.nl/niet-kleincellig-longcarcinoom

Informatie over verschillende soorten van longkanker 
www.cancerresearchuk.org/cancer-help/type/lung-cancer/about/types-of-lung-cancer

Informatie over de indeling van longkanker 
www.nationaalkompas.nl/gezondheid-en-ziekte/ziekten-en-aandoeningen/kanker/longkanker/beschrijving/