Longaandoending COPD

COPD

Wat is COPD?

COPD is een chronische longziekte. Chronisch betekent dat het niet over gaat. COPD is een verzamelnaam voor de aandoeningen chronische bronchitis en longemfyseem. De longen en luchtwegen werken minder goed, omdat ze hun elasticiteit verloren hebben. Bij chronische bronchitis komt dit vaak door ontstekingen van de luchtwegen. Bij longemfyseem zijn de longblaasjes beschadigd. 
Mensen met COPD hebben het erg benauwd. Andere klachten die voorkomen zijn moeilijk ademhalen en veel hoesten, eventueel met slijm opgeven.
De afkorting COPD staat voor chronic obstructive pulmonary disease. 

Vraag het de medisch specialist 

Twijfels of onzekerheid na een ziekenhuisbezoek zijn heel gewoon. Gelukkig kunt u nu uw vragen als verzekerde van CZ bespreken met een onafhankelijk medisch specialist.

  • Telefonisch of online contact met een medisch specialist
  • Gratis & exclusief voor klanten van CZ
  • 100% vertrouwelijk

Zó werkt het

Wie hebben er last van?

De eerste klachten ontstaan vaak bij mensen ouder dan 40 jaar. Meer dan 320.000 Nederlanders hebben COPD. Dit aantal zal de komende 20 jaar toenemen. Vooral het aantal vrouwen met COPD zal verder toenemen. Wereldwijd is COPD de 4e doodsoorzaak.
Waarschijnlijk zijn er veel meer mensen met COPD die niet weten dat ze het hebben. Veel mensen blijven te lang met hun klachten rondlopen zonder naar de huisarts te gaan. Maar als je niks doet, worden de klachten langzaam erger. Het is daarom belangrijk al bij de eerste klachten naar de huisarts te gaan.

Symptomen COPD

De symptomen van COPD zijn:

  • Hoesten.
  • Slijm opgeven.
  • Piepende of brommende ademhaling.
  • Snel moe en kortademig worden, vooral bij inspanning.
  • Vaker longontsteking en bronchitis. Ook geven deze ziektes meer klachten en gaan ze minder snel over.

Bij (zeer) ernstige COPD komen ook deze symptomen voor:

  • Afvallen in gewicht.
  • De spieren worden slapper en dunner.

Klachten kunnen erger worden door verschillende redenen:

  • Door lichamelijke inspanning.
  • Door verkoudheid, griep, andere luchtweginfecties en prikkelende lucht zoals rook.
  • Soms nemen klachten ineens toe. Het is niet altijd duidelijk waarom.

Oorzaak COPD

Roken is de belangrijkste oorzaak van COPD. Er zijn een aantal andere oorzaken:

  • Lange tijd werken in een omgeving met veel stof, zoals een houtzagerij, steenhouwerij, pluimveebedrijf of textielbedrijf.
  • Luchtvervuiling.
  • Langdurig contact met giftige stoffen.
  • Een erfelijke ziekte. Deze heet alfa-1-antirypsinedeficiĆ«ntie. De klachten beginnen dan al op jongvolwassen leeftijd.
  • Onbehandeld astma.

Bij COPD is het slijmvlies in de luchtwegen en longen chronisch ontstoken. Dat beschadigt de vertakkingen van de luchtwegen en de longblaasjes. Dat komt door contact met schadelijke stoffen, meestal rook van sigaretten.

Diagnose COPD

Voor de diagnose kijkt de arts eerst naar de klachten, risicofactoren en doet hij een lichamelijk onderzoek. Daarna kan hij andere onderzoeken doen.
Longfunctietest

Bij klachten van COPD krijg je een longfunctietest (spirometrie). Daarbij blaas je in een apparaat. Het apparaat meet hoe hard en hoe lang te uitademt. De arts kan aan de hand van deze test bepalen of je longen minder goed werken.

De uitslag van de test bepaalt hoe ernstig de COPD is. Voor de ernst van COPD bestaan de GOLD-indeling:

  • GOLD I: licht COPD
  • GOLD II: matig ernstig COPD
  • GOLD III: ernstig COPD
  • GOLD IV: zeer ernstig COPD

Tegenwoordig wordt er meer gekeken naar de symptomen en de ziektelast. Er wordt dan gesproken over milde, matige, ernstige en zeer ernstige ziektelast. 

Longfoto en hartfilmpje
Een arts kan eventueel een longfoto maken. Daarmee onderzoekt hij of de klachten een andere oorzaak hebben dan COPD. Soms onderzoekt de arts het hart, bijvoorbeeld met een hartfilmpje of een echo.

Behandeling COPD

COPD is niet te genezen. De behandeling vermindert de klachten, vertraagt de achteruitgang van de longen en verbetert de kwaliteit van leven. Je krijgt informatie over de ziekte en over wat je zelf kunt doen. Ook de psychische en emotionele gevolgen krijgen aandacht.
Met licht en matig COPD word je behandeld door de huisarts. Met ernstige COPD word je behandeld door de longarts.

Het behandelteam

COPD is een ingewikkelde ziekte. Bij de behandeling is een heel team betrokken:

  • Huisarts.
  • Longarts.
  • Gespecialiseerde longverpleegkundigen.
  • Praktijkondersteuners.
  • Fysiotherapeut.
  • DiĆ«tist.
  • Psycholoog.
  • Revalidatiearts.
  • Bedrijfsarts.

Medicijnen bij COPD

De meeste mensen met COPD gebruiken medicijnen. De medicijnen moet je inademen via een inhalator. Dan werken ze direct in op je luchtwegen. Er zijn 2 soorten inhalatiemiddelen:

  • Luchtwegverwijders: deze zorgen ervoor dat je gemakkelijker lucht krijgt. Als je deze medicijnen inhaleert, komen ze direct in je longen. Ze hebben daardoor snel effect, zowel op de korte als lange termijn.
  • Ontstekingsremmers: deze verminderen de ontsteking van het slijmvlies in de luchtwegen. Ze helpen als je veel last hebt van prikkels en hoesten. Niet iedereen met COPD gebruikt ontstekingsremmers.

In sommige situaties zijn er andere medicijnen nodig:

  • Bij plotselinge verslechteringen krijg je de ontstekingsremmer Prednison. Dat kan in tabletvorm, met een injectie of via een infuus.
  • Bij koorts of in andere situaties kun je antibiotica krijgen.
  • Bij ernstige COPD krijg je zuurstof via een slangetje in de neus.

Wat kun je zelf doen

Stoppen met roken.

Stoppen met roken is het belangrijkst. Ook is het belangrijk dat mensen in je omgeving niet roken. Door te stoppen met roken kun je voorkomen dat klachten erger worden en voel je je fitter. Stoppen met roken is moeilijk. Je kunt hierbij hulpmiddelen en ondersteuning krijgen van de praktijkondersteuner van de huisarts, de longverpleegkundige, de stoppen met roken-coach of via internet.

Griepprik

Mensen met COPD kunnen ernstig ziek worden van griep. Daarom is het belangrijk elk jaar de griepprik te halen. Dat kan complicaties voorkomen.

Bewegen

Bewegen is belangrijk bij COPD. Je conditie zal altijd verbeteren. Ook als je snel kortademig bent, kun je voorzichtig blijven oefenen. 
Een fysiotherapeut kan helpen als bewegen je erg veel moeite kost. Er zijn ademhalingsoefeningen die helpen bij kortademigheid. Soms helpt een COPD-revalidatieprogramma.

Gezond eten

Een goed lichaamsgewicht is belangrijk voor je gezondheid. Mensen met COPD kunnen zowel ondergewicht als overgewicht hebben. 
Ondergewicht komt vaak voor bij COPD omdat de benauwdheid veel energie (en dus calorieën) kost of door het te vermoeiend is om te eten. Als je overgewicht hebt, is het belangrijk gezond te eten en meer te bewegen. 
Een diëtist kan helpen als je overgewicht of ondergewicht hebt.

Doe de test!

Twijfel je of je COPD hebt? Doe dan de COPD-risicotest op de website van het Longfonds.

Meer informatie

Informatie van het Nederlands Huisartsen Genootschap 
www.thuisarts.nl/

Informatie van het Longfonds 
www.longfonds.nl/over-longen/longziekten-overzicht/copd

Longfonds advieslijn: tel. 0900 - 2272596 

Zorgstandaard COPD (patiëntenversie) 
www.longfonds.nl/bestellen/patientenversie-zorgstandaard-copd

Over Medicinfo

Medicinfo biedt betrouwbare, actuele informatie over gezond zijn, gezond blijven - en wat u daar zelf aan kunt doen.