Kinkhoest

Kinkhoest

Kinkhoest (pertussis) is een zeer besmettelijke ziekte die wordt veroorzaakt door de bacterie Bordetella pertussis. De aandoening leidt in eerste instantie tot ontsteking van het ademhalingsapparaat: het strottenhoofd, de luchtpijp en de luchtwegen. Kinkhoest wordt bij kinderen gekenmerkt door hevige hoestbuien die eindigen in een lange, gierende inademing. De ziekte komt overal ter wereld voor bij mensen van alle leeftijden. Voordat er een vaccin tegen bestond, kwam kinkhoest voornamelijk bij kinderen voor.

Volg een webinar over het vinden van de beste zorg

Hoe krijgt u de beste zorg die ook nog eens past bij úw situatie? In de gratis webinars van CZ krijgt u handig advies en praktische tips van professionals.

Bekijk hier de webinars

Oorzaak

Kinkhoest wordt van de ene op de andere mens overgebracht via minuscule druppeltjes die door niezen, hoesten of tijdens het spreken uit de mond of neus van een patiënt in de lucht terechtkomen. Ze worden dan vervolgens door iemand anders ingeademd.

Kinkhoest is zeer besmettelijk. Gezinsleden van een patiënt raken dan ook gemakkelijk besmet. Baby’s jonger dan 6 maanden en kinderen die (nog) niet alle inentingen tegen kinkhoest hebben gehad, lopen het grootste risico deze ziekte te krijgen door contact met geïnfecteerde tieners en volwassenen. Het meest besmettelijk is kinkhoest in de beginfase en in de 2 weken na de eerste hoestbuien.

Symptomen kinkhoest

7 tot 10 dagen nadat de bacterie Bordetella pertussis het lichaam is binnengedrongen, kunnen de volgende symptomen optreden:

  • Niezen.
  • Tranende ogen.
  • Overmatige afscheiding van waterig slijm uit de neus.
  • Een lichte hoest.
  • Verhoging.
  • Een gevoel van niet lekker zijn.

Dit stadium duurt 1 tot 2 weken.

Daarna volgt een periode die 1 tot meerdere weken aanhoudt en gekenmerkt wordt door hevige, krampachtige hoestbuien. Elke hoestbui bestaat uit 5 tot 20 korte hoesten, die steeds sneller na elkaar komen en steeds heviger worden. Ze eindigen in een diepe inademing met een gierend geluid. Hoestbuien kunnen worden opgewekt door lawaai, eten of lichamelijk contact. De frequentie ervan kan variëren van 5 à 10 per dag tot een paar per uur. De laatste hoestbui van een reeks eindigt gewoonlijk in braken.
De hoestbuien zijn vaak ’s nachts het ergst.
Het stadium van herstel duurt 1 tot 3 maanden en wordt gekenmerkt doordat de hoestbuien geleidelijk minder vaak voorkomen en ook minder hevig worden. De kenmerkende gierende inademing treedt niet op bij oudere kinderen en volwassenen.

Diagnose

De diagnose kinkhoest wordt gesteld aan de hand van de klachten en een lichamelijk onderzoek van de patiënt. Daarbij wordt vooral gelet op de eventuele aanwezigheid van het kenmerkende gierende geluid tijdens inademen aan het einde van een hoestbui.

De diagnose wordt bevestigd door middel van laboratoriumonderzoek als een kweek van het opgehoeste slijm. Daarnaast kunnen met serologisch onderzoek de specifieke afweerstoffen (antilichamen) worden opgespoord die het lichaam tegen de infectie heeft aangemaakt.

Behandeling kinkhoest

Behandeling met antibiotica is alleen nodig als er in de omgeving baby’s of hoogzwangere vrouwen zijn. Dat gebeurt dan om besmetting te voorkomen. Antibiotica om de ziekte te verkorten, hebben bij kinkhoest geen zin. Kinkhoest gaat in 2 tot 4 maanden vanzelf over. Een kind met kinkhoest dat zich verder goed voelt, kan gewoon naar school of het kinderdagverblijf gaan. In Nederland worden alle kinderen vanaf 1 jaar gevaccineerd tegen kinkhoest (de K in het DKTP-combinatie-vaccin).

Omdat baby’s met kinkhoest het grootste risico op complicaties lopen, moeten zij soms worden opgenomen. Dit geldt ook voor jonge kinderen. In het ziekenhuis is het namelijk makkelijker de ademhaling te bewaken en zo nodig zuurstof toe te dienen of beademing toe te passen.

Preventie

Kinkhoest kan worden voorkomen door vaccinatie van iedereen, ongeacht leeftijd. In Nederland krijgen kinderen in hun eerste jaar een serie van prikken van het DKTP-Hib-hepatitis-B-vaccin. Dit beschermt tegen difterie, kinkhoest, tetanus, polio, Haemophilus influenzae B en hepatitis B.
Kinkhoestvaccins zijn verkrijgbaar voor actieve vaccinatie van volwassenen. Daarnaast kan preventief antibiotica worden gegeven aan alle leden van het gezin en andere mensen die nauw contact met de patiënt hebben.

Complicaties kinkhoest

Complicaties van kinkhoest doen zich het vaakst voor bij baby’s. Tot deze complicaties behoren longontsteking, zenuwaandoeningen (bijvoorbeeld stuipen) of hersenbeschadiging. De hevige hoestbuien zelf kunnen leiden tot complicaties als klaplong (pneumothorax), een zware neusbloeding (epistaxis), een hernia of een bloeding in de hersenvliezen.

Meer informatie

Informatie over kinkhoest
http://nl.wikipedia.org/wiki/Kinkhoest

Informatie van het RIVM over de vaccinatie tegen kinkhoest
www.rivm.nl/Onderwerpen/R/Rijksvaccinatieprogramma/De_ziekten/Kinkhoest