Gordelroos herpes zoster

Gordelroos (herpes zoster)

Gordelroos is een huiduitslag veroorzaakt door het waterpokken virus. De medische term voor gordelroos is herpes zoster.

Vraag het de medisch specialist 

Twijfels of onzekerheid na een ziekenhuisbezoek zijn heel gewoon. Gelukkig kunt u nu uw vragen als verzekerde van CZ bespreken met een onafhankelijk medisch specialist.

  • Telefonisch of online contact met een medisch specialist
  • Gratis & exclusief voor klanten van CZ
  • 100% vertrouwelijk

Zó werkt het

Oorzaak

Wanneer iemand, meestal als kind, voor het eerst in aanraking komt met het waterpokkenvirus, krijgt hij of zij de waterpokken. Na genezing blijft het virus ongemerkt achter in de zenuwen van de huid. Het virus kan na jaren weer actief worden en veroorzaakt dan gordelroos. Hoe of waardoor het virus wordt geactiveerd, is niet bekend. Mogelijk dat verminderde weerstand, oververmoeidheid of een bijkomende andere ziekte hierbij een rol spelen. Voorbeelden hiervan zijn behandeling met steroïden, behandeling van kanker of een orgaantransplantatie.

Verschijnselen

In geval van gordelroos ontstaat een kenmerkende huiduitslag in het verzorgingsgebied van de zenuw(en) waarin het virus is achtergebleven. Het begint met pijn, jeuk of een tintelend gevoel in een huidgebied. Na enkele dagen ontstaan er in dat gebied groepjes met vocht gevulde blaasjes en rode vlekjes. De blaasjes zitten als een gordel op één helft van de borstkas, vandaar de naam gordelroos. De pijn kan hevig zijn en een grieperig gevoel en koorts kunnen optreden. Deze blaasjes drogen vervolgens in en er ontstaan korstjes waarna de huid weer geneest. Deze fase duurt ongeveer twee tot vier weken.

Kenmerkend voor gordelroos is dat de verschijnselen op één lichaamshelft optreden. Dit is een duidelijk onderscheid met andere huidinfecties met blaasjes. Gordelroos komt voornamelijk voor bij volwassenen.

Gordelroos is besmettelijk wanneer er (met vocht gevulde) blaasjes aanwezig zijn. Deze periode duurt meestal een tot twee weken. Iemand die nog geen waterpokken heeft gehad, kan er waterpokken van krijgen. Het is niet mogelijk om er rechtstreeks gordelroos van te krijgen. Het vocht uit de blaasjes bevat het waterpokkenvirus en kan waterpokken veroorzaken bij mensen die deze ziekte nog nooit gehad hebben. In de meeste gevallen betreft dit (jonge) kinderen. Probeer te voorkomen dat vrouwen in de eerste drie maanden van de zwangerschap , baby’s en mensen met een ernstig verminderde weerstand besmet raken, omdat een infectie eventueel complicaties kan veroorzaken.

Diagnose

De diagnose wordt vrijwel altijd gesteld op basis van de klachten en kenmerkende huiduitslag. Bij twijfel kan een viruskweek van het vocht uit een van de blaasjes worden gedaan.

Behandeling

In de meeste gevallen is behandeling niet nodig. Op de blaasjes kan een indrogende zalf worden gesmeerd. Zo nodig kan een vloeistof of crème op de huid worden aangebracht om de jeuk te verzachten. Tegen de pijn kan paracetamol worden gebruikt. Als dat onvoldoende helpt, kan diclofenac, ibuprofen of naproxen worden geprobeerd. Deze middelen kunnen echter maagklachten geven.

Als gordelroos in het gezicht voorkomt of als de patiënt verzwakt is bijvoorbeeld door een ernstige ziekte, wordt meestal een
antiviraal middel voorgeschreven. Dit bestrijdt het virus en vermindert de kans op langdurige pijn. Bijwerkingen van zo’n antiviraal middel zijn hoofdpijn en misselijkheid.

Complicaties

Gordelroos kan verschillende complicaties veroorzaken. Eén van de complicaties van gordelroos is een bacteriële huidinfectie. Wanneer de ogen zijn geïnfecteerd , kan het gezichtsvermogen worden aangetast. Als de zenuw naar de spieren van het gezicht is geïnfecteerd, kan dit ertoe leiden dat één zijde van het gezicht verlamd raakt of dat er pijnlijke blaasjes op de oren ontstaan. Bij mensen met een slechte afweer kunnen de blaasjes van herpes zoster zich naar andere lichaamsdelen verspreiden.

De ernstigste complicatie van gordelroos is de aandoening die meestal bij mensen van vijftig jaar of ouder voorkomt, de zogenoemde post-herpetische neuralgie. Deze aandoening wordt gekenmerkt door hardnekkige pijn, zelfs nadat de herpes zoster is genezen. De pijn is een brandende en stekende pijn. Zelfs een lichte aanraking kan al pijnlijk zijn. De pijn kan maanden of zelfs jaren aanhouden. Soms wordt geprobeerd om met antidepressiva post-herpetische zenuwpijn te verlichten.

Wat kunt u zelf doen?

Laat uw huid zoveel mogelijk met rust. Douchen of in bad gaan mag. Om kleding te beschermen of schuren te voorkomen, kunnen de blaasjes worden afgedekt met zacht wondgaas. Was de handen met water en zeep als u aan de blaasjes heeft gezeten. De blaasjes zijn besmettelijk totdat ze zijn ingedroogd. Het virus zit in het vocht van de blaasjes. Als het virus op uw handen zit, draagt u het gemakkelijk over.

Als u denkt dat u gordelroos heeft, is het verstandig om contact op te nemen met de huisarts. Bij mogelijke gordelroos in het gezicht dient u direct een afspraak te maken met uw huisarts.

Meer informatie

nhg.artsennet.nl
Informatie van het Nederlands Huisartsen Genootschap

www.huidinfo.nl
Informatie over gordelroos, geschreven door Nederlandse huidartsen

www.rivm.nl/cib/
Informatie van het Landelijk Coördinatiecentrum Infectieziektenbestrijding

www.oogartsen.nl/
Informatie van oogheelkundige klinieken

Clarke C.R.A (1999) Neurological Disease, in: Kumar, P. and Clark, M.(eds) Clinical Medicine, 4th ed, Harcourt Publishers, London.