Gedragsproblemen bij dementie problemen met eten en drinken

Gedragsproblemen bij dementie: problemen met eten en drinken

Eetproblemen bij dementie

Eetproblemen komen vaak voor bij mensen met dementie. Ze eten te weinig of juist te veel. Daardoor vallen ze af of komen ze aan. Vaak verandert hun voorkeur voor eten. Dit komt doordat smaak en geur kunnen veranderen door de dementie. Ook kan het moeilijk voor ze worden om bestek te gebruiken. Hierdoor lijken ze onhandig en knoeien ze veel. Soms schamen ze zich hiervoor, maar vaker schaamt de directe omgeving zich hiervoor. Ook het slikken kan problemen geven. Ook voor verzorgers zijn eetproblemen moeilijk. Bijvoorbeeld door het volgende gedrag:

  • Verlies van tafelmanieren.
  • Verslikken.
  • Van tafel weglopen.
  • Eten opeten dat op een bord ligt van een ander.
  • Bij niet meer zelf kunnen eten: de mond dichthouden of het hoofd wegdraaien, een lepel wegduwen of -slaan en eten uitspugen of uit de mond laten lopen.

Vraag het de medisch specialist 

Twijfels of onzekerheid na een ziekenhuisbezoek zijn heel gewoon. Gelukkig kunt u nu uw vragen als verzekerde van CZ bespreken met een onafhankelijk medisch specialist.

  • Telefonisch of online contact met een medisch specialist
  • Gratis & exclusief voor klanten van CZ
  • 100% vertrouwelijk

Zó werkt het

Te veel eten

Te veel eten komt het meest voor bij mensen met een frontotemporale dementie. Oorzaken voor te veel eten:

  • Ongeremd gedrag, dat zich kan uiten in vraatzucht.
  • Vergeten zijn al gegeten te hebben.

Te weinig eten

Ondervoeding is een groot probleem bij dementie. De oorzaken van ondervoeding zijn niet kunnen eten, niet willen eten, en niet meer weten hoe te eten. De oorzaken worden hieronder toegelicht.

Niet kunnen eten, eetproblemen zijn dan het gevolg van:

  • Lichamelijke klachten als tandpijn, misselijkheid, buikpijn en verlies van smaak. Mensen met dementie kunnen deze klachten niet goed aangeven.
  • Andere ziektes of medicijnen (vaak).
  • Slikproblemen of kauwproblemen (vaak).
  • Probleemgedrag: apathie, depressie, algehele onrust (niet aan tafel blijven zitten).

Niet willen eten, eetproblemen zijn dan het gevolg van:

  • Hij heeft geen honger- en/of dorstgevoel meer.
  • Een doodswens.
  • Een teken van verzet. Iemand wil bijvoorbeeld niet geholpen worden of de verzorger geeft het eten te gehaast.
  • Waanbeelden. Hij denkt bijvoorbeeld dat het eten vergiftigd is.

Niet meer weten hoe te eten:

  • Hij herkent het eten niet.
  • Hij kan het eten of drinken niet vinden.
  • Hij begrijpt aanwijzingen van verzorgers niet.
  • Hij heeft apraxie; hij weet bijvoorbeeld niet meer hoe hij een vork of mes moet gebruiken.

Omgaan met eet- en drinkproblemen

Tips:

  • Voorkom dat iemand met dementie te veel kan eten.
  • Sluit kastjes met voedsel af met een kinderslot en zet porties klaar.
  • Zorg voor een vaste regelmaat van maaltijden en tussendoortjes.
  • Zorg voor eten dat de ander graag lust. Zorg voor een gezellige sfeer rond de maaltijden.
  • Zet niet te veel op tafel; iemand met dementie heeft vaak moeite met kiezen.
  • Help de ander bij het eten en neem daarvoor de tijd.
  • Bied eten aan dat met de hand gegeten kan worden, zoals een boterham.
  • Als het niet meteen lukt, probeer het dan even later nog een keer.
  • Zorg bij slikproblemen voor zachte voeding of volg de adviezen op van een logopedist.
  • Houd het gewicht van de patiënt in de gaten; weeg hem bijvoorbeeld eens per maand.

Slecht eten en ondervoeding komen vaak voor bij mensen met dementie, zeker als ze al ver heen zijn. Bespreek eet- en drinkproblemen met de behandelend arts. Hij kan:

  • Mogelijk de oorzaak achterhalen en behandelen.
  • Voedingssupplementen voorschrijven.
  • Een diëtist inschakelen voor een voedingsadvies.
  • Een logopedist inschakelen bij slikproblemen.

Iemand in de laatste fase van dementie eet en drinkt meestal nog maar weinig. Naasten vragen zich vaak af of de patiënt sondevoeding moet krijgen. In Nederland gebeurt dat in de laatste levensfase maar zelden. Redenen daarvoor zijn:

  • Het is niet bewezen dat sondevoeding het leven verlengt. De kans op verslikken blijft bij sondevoeding aanwezig.
  • Sterven als gevolg van een tekort aan vocht en voeding verloopt meestal zeer mild.
  • Het inbrengen van een neussonde is erg vervelend.
  • Mensen met dementie trekken de neussonde er vaak uit.
  • Een sonde via de buik (PEG-sonde) is een te grote ingreep voor iemand in de laatste levensfase.

Tips voor mantelzorgers

Het is niet gemakkelijk om elke dag om te gaan met iemand met dementie. Mantelzorgers voelen zich vaak gespannen, gefrustreerd, bang, boos, schuldig en wanhopig. Deze gevoelens zijn normaal in deze situatie.

Het is belangrijk dat mantelzorgers goed voor zichzelf zorgen. De volgende tips kunnen helpen bij de zorg voor iemand met dementie:

  • Reserveer tijd voor jezelf.
  • Zoek steun bij familie, vrienden of lotgenoten. Bezoek bijvoorbeeld een Alzheimercafé. Die worden overal in Nederland gehouden.
  • Bespreek de situatie met de betrokken hulpverleners. Zij geven advies, begeleiding en hulp.

Hoe ga je om met dementie Webinar

Medicinfo heeft in samenwerking met zorgverzekeraar CZ op 17 februari 2016 een webinar over dementie georganiseerd. Het onderwerp van het webinar was ‘Hoe ga je om met dementie?’. De deskundigen die aan tafel zaten, waren Marianne van Tol (zorgconsulent voor Laurens Antonius Binnenweg en werkzaam met jonge mensen met dementie) en Rineke Maarse (mantelzorger). Het webinar werd gepresenteerd door Krijn Schuurman. 

Je kunt hieronder het webinar terugkijken. Je krijgt daarin antwoord op onder meer de volgende vragen:

  • Hoe kan ik iemand met dementie het best helpen en begeleiden?
  • Wanneer doe ik het goed en wat kan ik beter niet doen?
  • Ik word niet meer herkend. Hoe ga ik hier mee om?


Meer informatie

Informatie van Alzheimer Experience
www.alzheimerexperience.nl

Informatie van Alzheimer Nederland, de organisatie voor mensen met dementie en hun familie. 
www.alzheimer-nederland.nl

Website voor mantelzorgers van mensen met dementie 
www.dementiedebaas.nl/

Informatie van de Innovatiekring Dementie 
www.innovatiekringdementie.nl/Artikel/Eten-en-drinken-bij-dementie-praktische-tips-.aspx 

Informatie over zorg rondom het levenseinde 
www.vumc.nl/afdelingen-themas/4851287/27785/5214110/HandreikingDementie.pdf 

Jessie van Loon (2006), Pearson Education Benelux. Mijn partner raakt de weg kwijt – Omgaan met dementie. 
Ruud Dirkse & Caro Petit (2010), Kosmos Uitgevers Utrecht/Antwerpen. Had ik het maar geweten – moderne dementiezorg.

Over Medicinfo

Medicinfo biedt betrouwbare, actuele informatie over gezond zijn, gezond blijven - en wat u daar zelf aan kunt doen.