Gameverslaving als het geen spelletje meer is

Gameverslaving: als het geen spelletje meer is

Online games zijn voor de meeste spelers een leuk en onschuldig tijdsverdrijf. Voor een kleine groep spelers is het veel meer dan dat. Zij vinden het gamen zo belangrijk dat ze eraan verslaafd zijn.

Vraag het de medisch specialist 

Twijfels of onzekerheid na een ziekenhuisbezoek zijn heel gewoon. Gelukkig kunt u nu uw vragen als verzekerde van CZ bespreken met een onafhankelijk medisch specialist.

  • Telefonisch of online contact met een medisch specialist
  • Gratis & exclusief voor klanten van CZ
  • 100% vertrouwelijk

Zó werkt het

Gameverslaving

Wanneer kun je spreken van een verslaving? Veel mensen vinden dat verslaafd zijn te maken heeft met drugs en alcohol. Dit worden lichamelijke verslavingen genoemd. Er zijn ook experts die beweren dat je verslaafd kunt raken aan een activiteit, zoals gokken of werk. In dat geval spreekt men over een gedragsverslaving.
Gamen zou je kunnen vergelijken met gokken. In beide gevallen wordt er in de hersenen dopamine aangemaakt. Deze stof heeft te maken met het gevoel dat je krijgt bij een beloning; je voelt je prettig en tevreden. Gamen kan dus een gedragsverslaving zijn of worden.

Gamen onder dwang

Bij een gedragsverslaving wordt de activiteit steeds belangrijker in je leven en uiteindelijk gaat de activiteit je leven beheersen. De verslaving zorgt ervoor dat iemand de activiteit nodig heeft om zich goed te voelen. Andere zaken worden opgeofferd om het te kunnen ervaren.
Een gameverslaving heeft vaak geen financiële gevolgen, zoals bij een gokverslaving, maar het neemt wel heel veel tijd in beslag (online pokeren is een uitzondering; dat kost meestal wel geld). De gamer kan een dwangmatige behoefte ervaren om te gaan spelen en kan er vervolgens ook moeilijk mee ophouden. Ondanks andere verplichtingen kan diegene niet de zelfbeheersing opbrengen om het gamen te beperken of te stoppen. 

Oorzaken

Hoe kan het gebeuren dat mensen, vaak jongeren, verslaafd raken aan gamen? Vaak is hiervoor niet één oorzaak te noemen en is het een opeenstapeling van verschillende redenen.

Verslavend
Games worden door de makers ervan als het ware ‘verslavend’ gemaakt. De ontwerpers zorgen ervoor dat gamers maximaal geboeid blijven, zodat zij de game blijven spelen en dan ook eventueel hun abonnement blijven betalen. De games worden dus zo gemaakt dat ze de aandacht van de speler vast blijven houden. Er gebeurt steeds iets nieuws en er worden steeds weer nieuwe mogelijkheden aan toegevoegd. Ze bevatten een combinatie van aantrekkelijke dingen die ervoor zorgt dat de gamer verlangt naar meer.
Je hoort mensen ook wel eens uitroepen dat een game ‘echt verslavend’ is. Maar hoe goed een game ook in elkaar zit, het is natuurlijk niet de game op zich die voor de verslaving zorgt. Het is altijd de speler die om één of meerdere redenen liever met een game bezig is dan dat hij andere dingen doet.

Fijne emoties
Wat ook meespeelt, is de behoefte om prettige, fijne emoties te beleven, zoals plezier en spanning. Een speler kan in de game iets bereiken, controle uitoefenen, dingen zelf in de hand hebben en respect krijgen van andere spelers. Iets wat in de realiteit niet altijd lukt. Wanneer games worden gespeeld om gevoelens te bevredigen die in de werkelijkheid niet bevredigd kunnen worden, kan het plezier dat voortkomt uit het spelen groter worden dan het plezier dat gehaald wordt uit het dagelijks leven.

Vluchten en onderduiken

Wanneer jongeren spanningen en problemen in hun leven hebben, kan gamen ook een uitvlucht zijn. Iemand ontsnapt daarmee aan de werkelijkheid. Ze pakken hun problemen niet aan, maar duiken onder in een andere (virtuele) wereld. Hier ervaren ze plezier, spanning en uitdaging. Ze spelen een rol die ze zelf gecreëerd hebben in een plaats waar ze graag zijn en hebben contact met anderen en werken zelfs met ze samen. Negatieve gevoelens verdwijnen als sneeuw voor de zon en plezier en uitdaging voeren de boventoon. Games zijn dan de oplossing voor alledaagse problemen en frustraties.
Uit onderzoek blijkt dat gameverslaafden niet zozeer plezierige emoties willen beleven, maar vooral negatieve emoties willen vermijden. Dat wordt escapisme genoemd (to escape in het Engels betekent ‘vluchten’). Ze vluchten dus uit de echte wereld. De verslaving heeft ervoor gezorgd dat ze denken games nodig te hebben om zich goed te voelen. 

Waarom kan stoppen met gamen moeilijk zijn?

Een moeilijk leven kan een reden zijn om in het gamen te vluchten, maar ook het tegenovergestelde kan waar zijn. Er zijn gameverslaafden die zijn begonnen omdat hun dagelijks leven te saai is. Deze speler zoekt de spannende en levensbedreigende situaties in een game op. Diegene neemt dan een grootse, moeilijke taak op zich. Vaak speelt hij een rol waardoor hij aanzien en respect van anderen krijgt. Op een gegeven moment is de gamewereld een realiteit voor hem, net als de werkelijkheid. Voor de verslaafde wordt de werkelijkheid al snel de minst favoriete wereld. Hij zit liever in de virtuele wereld waar hij zijn zaakjes beter voor elkaar heeft.
Deze persoon heeft dan niet het probleem dat het spel te verslavend is. Zijn probleem is dat zijn dagelijkse dingen in de echte wereld niet plezierig genoeg zijn om zijn gedrag weer terug aan te passen.

Virtuele afspraak
Een andere reden waardoor stoppen met gamen moeilijk kan zijn, zijn de afspraken die met medespelers worden gemaakt tijdens de online games. Bij deze afspraken komen gamers van over de hele wereld bij elkaar om te gaan gamen, punten te halen en te laten zien hoe goed ze zijn. Er moet ook regelmatig worden samengewerkt om verder te komen in het spel.
Wanneer iemand net voor een groot gevecht staat (toernooien, clanwars) die hij samen met zijn medespelers moet winnen, moeten er afspraken gemaakt worden over wanneer iedereen tegelijk online is. Omdat iemand dan ook een verplichting heeft in de virtuele wereld, kan hij niet aanwezig zijn in de echte wereld. Want als iemand in de virtuele wereld zijn afspraak regelmatig niet nakomt, wordt hij buitengesloten.
Na zoveel uren gamen wil je dat natuurlijk niet, dus je past je maar al te graag aan aan de eisen van die wereld. Afspraken met vrienden worden afgezegd, de gamer gaat niet meer sporten, enzovoort. 

Gevolgen

Mogelijke lichamelijke gevolgen van gamen:

  • vermoeide droge of ge├»rriteerde ogen
  • migraine/hoofdpijn
  • rugpijn
  • CANS (voorheen RSI)
  • gebrek aan lichaamsbeweging
  • vetzucht

Een gameverslaafde zorgt ervoor dat hij zo lang en zo vaak mogelijk kan spelen. Dat betekent dan ook dat hij zijn dagelijks leven, zoals hij dat eerst had, aanpast. De tijd die iemand ineens aan het gamen besteedt, moet ergens vandaan komen. Er wordt dan ook minder tijd besteed aan familie en vrienden, school of werk, slapen (minder dan de noodzakelijke 8 uur per nacht), eten (doen ze vaak achter de computer) en sporten.
Een bijkomend probleem is vereenzaming (dat wordt ‘sociaal isolement’ genoemd). Het komt vrij vaak voor dat een gameverslaafde vlucht in een game om gevoelens van eenzaamheid aan te pakken of te voorkomen. Maar gamen lost de eenzaamheid niet op; het wordt er uiteindelijk alleen maar erger door. Dit geldt dan wel voor de echte wereld. Ze hebben dan wel vaak virtuele vriendschappen via de games.

Kenmerken

Als je het hebt over verslaving is het niet zozeer de tijd die iemand besteedt aan gamen; belangrijker nog is de onmogelijkheid om ermee te stoppen als het vele gamen tot problemen leidt. Kenmerken van gameverslaving op een rij:

  • Het dagelijks leven aanpassen aan het gamen
  • Steeds behoefte hebben om een game te spelen
  • Bijna niet achter de computer uit kunnen/willen komen
  • Meer plezier beleven aan gamen dan aan dingen in het echte leven en echte vriendschappen
  • De hele dag willen gamen als dat mogelijk zou zijn
  • Vaak denken en praten over de vorige of volgende keer gamen
  • Liegen over de tijd die wordt besteed aan het gamen
  • Games gebruiken om negatieve stemming kwijt te raken
  • Ongelukkig zijn wanneer er niet gespeeld wordt
  • Minder tijd aan familie en vrienden besteden dan aan het gamen
  • Slaaptekort vanwege het gamen
  • Gamegebruik altijd goed praten
  • Ge├»rriteerdheid en stemmingswisselingen wanneer het gamen wordt stopgezet (als het internet eruit ligt of als ouders het gamen onmogelijk maken)

Tips

Als je jezelf herkent in de omschrijving van een gameverslaafde, kun je de volgende dingen proberen om het op te lossen. Maar zoals bij alle verslavingen, is het wel zeer moeilijk om in je eentje van je verslaving af te komen. Wellicht schiet het beter op als je de hulp van een instantie of van je ouders inschakelt.

  • Maak afspraken met jezelf over wanneer je mag spelen. Bijvoorbeeld pas als je je huiswerk hebt gemaakt of na het sporten. Of: niet vlak voor het slapen gaan, want dan kun je al vooraf zeggen dat je niet ophoudt en weer veel te laat op bed ligt.
  • Bepaal voordat je begint hoe lang je mag spelen. Zet desnoods de wekker en hou jezelf er ook aan.
  • Durf toe te geven dat je verslaafd bent.
  • Stop de eerste tijd met gamen totdat je geen last meer hebt van de verslavingssignalen.
  • Onderzoek waarom je je hele vrije tijd het liefste besteed aan het gamen. Wat is er mis in je echte leven.
  • Leer andere bezigheden te zoeken wanneer je je verveelt of wanneer je gestrest bent.
  • Durf te vechten tegen je verslaving! Geef niet toe! Wordt zelf weer de baas over de keuzes die je maakt.
  • Op tijden dat je vroeger gespeeld zou hebben doe je nu iets anders, in het begin zal dat geen voldoening geven, je moet dat weer leren waarderen.
  • Probeer weer contact te krijgen met je vrienden en probeer ook nieuwe vrienden te maken.
  • Praat met iemand over je probleem, waarom ben je gevlucht in het gamen en hoe kun je dat in de toekomst voorkomen.
  • Probeer positief te blijven en maak doelen die je kunt halen.

Tips voor ouders: Als het in je eentje niet lukt, vraag anderen dan om hulp, zoals je ouders of iemand anders die je vertrouwt. Hieronder enkele tips die aan ouders van een gameverslaafde worden gegeven. Misschien kun je ze gebruiken om samen afspraken te maken.

  • Bepaal duidelijk wanneer er gespeeld mag worden (bijvoorbeeld na het huiswerk of niet vlak voor het slapen gaan).
  • Bepaal hoelang er gespeeld mag worden.
  • Bepaal welke games er gespeeld worden; ben op de hoogte van welke games er gespeeld worden en speel een keertje mee.
  • Wanneer het mogelijk is binnen de opvoedingsrelatie, bepaal dan in overleg met je kind bovengenoemde regels.
  • Als regels in overleg zijn vastgelegd, dan ligt een gedeelte van de verantwoordelijkheid ook bij het kind. Zodoende kun je je kind daar ook beter op aanspreken en naar terug verwijzen.
  • Houd het gesprek over gamen open zodat je kind zijn interesse kan blijven delen.
  • Blijf praten over gamegebruik en bescherm tegen overmatig gamegebruik door aantrekkelijke alternatieven te bieden.
  • Het is in veel gevallen verstandig geen games toe te laten in de slaapkamer; haal ze in ieder geval weg voor het slapen gaan.