Elektroconvulsietherapie

Elektroconvulsietherapie

Elektroconvulsietherapie (kortweg ECT) is een behandeling die kortdurend elektrische stroom door de hersenen leidt. Hierdoor ontstaat een korte epileptische aanval. De behandeling gebeurt onder narcose. De oude naam was elektroshocktherapie of elektroshocks. De behandeling roept nog steeds veel weerstand op. Lange tijd werd het in Nederland dan ook nauwelijks toegepast. Toch is het een veilige en effectieve behandeling, vooral bij ernstige depressies.

Snel de juiste hulp bij depressiviteit of een angststoornis | Mentaal Beter Online

Bij Mentaal Beter Online kun je terecht voor online therapie bij depressieve klachten en angststoornissen. Al het contact met jouw psycholoog word gevoerd in een veilige online omgeving via beeldbellen en chat.

Lees hier meer over Mentaal Beter Online

De geschiedenis van ECT

ECT werd in de jaren dertig van de vorige eeuw ontwikkeld. In de beginjaren was het succes van de therapie aanleiding voor buitensporig gebruik. Het werd voor allerlei psychische ziekten en klachten toegepast. Zelfs voor de ‘behandeling’ van homoseksualiteit. De therapie werd zonder narcose gegeven. Bovendien werd het te langdurig toegepast en de stroomsterkte was veel te hoog.

De behandeling veroorzaakte destijds dan ook hevige epileptische aanvallen. Vandaar dat het een gevaarlijke en vaak schadelijke therapie was. Die vaak werd gezien als een vorm van mishandeling. Die slechte reputatie kleeft nog steeds aan ECT. Tegenwoordig is ECT door het gebruik van narcose en verbeterde procedures een veilige behandelmethode. Met goede resultaten en weinig risico’s. 

Toepassing

ECT wordt gebruikt bij de behandeling van een:

  • Ernstige depressie, waarbij verschillende medicijncombinaties niet helpen. Of te veel bijwerkingen hebben.
  • Ernstige depressie met psychotische kenmerken.
  • Ernstige depressie met grote kans op zelfdoding. Of de neiging om niet meer te eten en drinken.
  • Ernstige depressie bij ouderen. Onderzoek laat zien dat ECT bij hen beter werkt dan medicijnen en minder bijwerkingen heeft.
  • Manie die niet reageert op medicijnen.
  • Schizofrenie die niet reageert op medicijnen.

Voorbereiding

Voor een ECT-behandeling, verricht de arts een lichamelijk onderzoek, bloedonderzoek en laat hij een ECG maken. Dit gebeurt om aandoeningen aan bijvoorbeeld het hart uit te sluiten. Soms moet de patiënt vooraf met bepaalde medicijnen stoppen. Het is belangrijk dat hij goed is voorgelicht en toestemming geeft voor de behandeling. Vanaf middernacht voor de behandeling mag niet meer gegeten of gedronken worden.

Werkwijze

De behandeling kan poliklinisch worden gedaan, of tijdens een ziekenhuisopname. De ECT vindt plaats op de operatiekamer van een ziekenhuis. Een ervaren psychiater en anesthesist voeren het uit. De patiënt krijgt een kortwerkend narcosemiddel via een infuus. Plus een spierverslappend middel. Hierdoor krijgt hij geen trekkingen aan de armen en benen. In de mond wordt een gebitsbeschermer geplaatst en op het hoofd elektroden.

Via de elektroden wordt een stroomstoot door de hersenen geleid. De hoeveelheid stroom en de duur ervan verschilt van patiënt tot patiënt. Tijdens de behandeling vindt constante controle plaats van de hersen- en hartactiviteit. Binnen enkele minuten is de patiënt weer wakker. Vaak wordt ECT als een kuur van twaalf behandelingen gegeven, meestal twee tot drie keer per week. 

Na de ECT

Na de ingreep gaat de patiënt kortdurend naar de uitslaapkamer. Vervolgens kan hij terug naar de verblijfsafdeling of naar huis. Meestal herinnert hij zich helemaal niets van de behandeling.

Resultaten

Het effect van ECT treedt snel op; al in de eerste week voelen mensen zich beter. Bij 50 tot 90 procent van de mensen werkt de kuur goed. ECT wordt altijd gecombineerd met psychotherapie en medicijnen.

Bijwerkingen

Tijdens de behandeling gaan de bloeddruk en hartslag omhoog. Meestal herstellen deze weer snel. Na de behandeling kunnen mensen last hebben van hoofdpijn en spierpijn.

De meest voorkomende bijwerking is geheugenverlies. Vooral het inprenten van nieuwe informatie gaat moeizaam. Ook herinneringen uit het lange termijngeheugen kunnen kwijt zijn. Meestal is dit tijdelijk, na enkele weken herstelt het geheugen weer. De persoonlijkheid verandert niet door ECT.

Meer informatie

Informatie van het Depressie Centrum van het Fonds Psychische Gezondheid
www.psychischegezondheid.nl/page/179/electro-convulsie-therapie.html

Patiëntenversie van de Richtlijn Depressie
www.ggzrichtlijnen.nl/index.php?pagina=/richtlijn/item/pagina.php&richtlijn_id=43

Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (2010) Richtlijn elektroconvulsietherapie
www.nvvp.net/publicaties/richtlijnen/

Informatie van het Trimbosinstituut
www.trimbos.nl/onderwerpen/psychische-gezondheid/depressie

Website van de Depressie Vereniging
www.depressievereniging.nl/