Drugs

Drugs

Drugs is een verzamelnaam voor geneesmiddelen en genotsmiddelen met een verdovende, opwekkende en/of hallucinogene werking. Het gebruiken van drugs kan leiden tot een verslaving aan het middel. Na één keer een drug gebruiken, treedt er nog niet direct een verslaving op. Afhankelijk worden van de drugs betekent dat het willen gebruiken overgaat in het moeten gebruiken van de drugs om normaal te kunnen functioneren. Er is dan sprake van een verslaving. Drugs zijn in te delen naar werking, en naar status (legaal of illegaal). De illegale (verboden) middelen staan in de Opiumwet beschreven.

Volg een webinar over het vinden van de beste zorg

Hoe krijgt u de beste zorg die ook nog eens past bij úw situatie? In de gratis webinars van CZ krijgt u handig advies en praktische tips van professionals.

Bekijk hier de webinars

Effecten op het lichaam

Drugs zijn middelen die de hersenen prikkelen. Hierdoor treden er geestelijke en lichamelijke effecten op. Dit heet ook wel de psychoactieve werking. 

Drugs zijn op verschillende manieren in te delen. De meest gebruikte is de indeling naar de werking van de drugs op de hersenen: stimulerende middelen, verdovende middelen en hallucinogene middelen.

Stimulerende middelen

Deze middelen heten ook wel ‘uppers’. Hier krijgt de gebruiker energie van en de alertheid neemt tijdelijk toe. Hieronder vallen de volgende drugs:

  • Cocaïne.
  • Amfetamines. Dit zijn bijvoorbeeld speed en MDMA (hoofdbestanddeel van xtc).
  • Methylone ofwel Xplosion.
  • Nicotine.
  • Methylfenidaat. (Dit zit in medicijnen die voorgeschreven worden aan mensen met ADHD).
  • Anabole steroïden. Deze stimuleren de spiergroei.
  • Plantaardige stoffen. Dit zijn bijvoorbeeld qat ofwel khat.
  • Thee.
  • Koffie.
  • Energydrank.
  • Efedrine. Deze stof zit in dieet- en sportpreparaten.
  • Guarana. Deze stof zit in sportdrank.

Verdovende middelen

Hierbij ontspant de gebruiker en raakt hij in een slaperige roes. Deze verdovende middelen heten ook wel ‘downers’. Hieronder vallen de volgende drugs:

  • Alcohol.
  • Slaap- en kalmeringsmiddelen.
  • GHB . Deze drug staat bekend als ‘date rape drug’.
  • Opiaten. Dit zijn bijvoorbeeld opium, heroïne , methadon of morfine.
  • Hasj en wiet.

Hallucinogene drugs

De gebruiker van deze middelen gaat de wereld anders zien en beleven. Dit komt doordat deze middelen het bewustzijn tijdelijk veranderen. Hieronder vallen lsd, ketamine, paddo’s, hasj en wiet bij gebruik van sterke of grotere hoeveelheden, en andere tripmiddelen. 

Het onderscheid naar werking is niet altijd scherp te maken. Sommige middelen hebben een gemengd effect. Xtc is bijvoorbeeld oppeppend, maar verandert ook de waarneming. Hasj en wiet kunnen behalve het bewustzijn veranderen ook versuffend werken. Dit is afhankelijk van de dosis, hoeveelheid en de situatie.

Verschil tussen harddrugs en softdrugs

Nederland heeft een Opiumwet waarin een onderscheid gemaakt wordt tussen gevaarlijkere (hard)drugs en een lijst met minder gevaarlijke (soft)drugs. Harddrugs zijn in Nederland verboden. Harddrugs hebben zowel een lichamelijke als een geestelijke verslaving, terwijl softdrugs alleen een geestelijke verslaving hebben. 

Onder softdrugs worden wiet, hasj, slaap- en kalmeringsmiddelen verstaan. Onder harddrugs vallen onder andere heroïne, cocaïne, paddo's, amfetamine en xtc. De risico’s van softdrugs zijn minder groot. Een verslaving aan softdrugs zou minder snel ontstaan en de ontwenningsverschijnselen zouden minder zwaar zijn bij een verslaving dan bij harddrugs, maar deze moeten zeker niet onderschat worden. Ook zijn de effecten van softdrugs bij veelvuldig gebruik vrijwel hetzelfde als bij harddrugs.

Het gebruik van drugs

Drugs kunnen op onderstaande manieren worden gebruikt.

  • Slikken en kauwen. Slikken kan bijvoorbeeld door het gebruik van een (alcoholische) drank waarin een opium is toegevoegd. Door op bladeren van een plant (zoals qat ofwel khat) te kauwen, komt de werkzame stof uit de bladeren vrij en wordt het via de slijmvliezen opgenomen.
  • Snuiven. In de meeste gevallen worden de drugs in poedervorm opgesnoven. Voorbeelden hiervan zijn amfetamine, cocaïne en ketamine.
  • Spuiten in de ader, spier of net onder de huid. Heroïne kan in deze vorm toegediend worden.
  • Roken en inhaleren. Bij roken worden de drugs (met tabak vermengd) opgerookt. Bij het inhaleren van de drugs wordt de damp (eventueel na verhitting) geïnhaleerd.
  • Op de huid leggen. Een voorbeeld is een nicotinepleister, die op de huid wordt geplakt.
  • Via de anus of de vagina. Dit heet ook wel ‘pluggen’. De drug wordt in de anus of vagina gestoken of via een klysma ingebracht. Via de darmen of blaaswand worden de drugs opgenomen in het bloed.

Het gebruik van drugs

Bij iedere methode komen de drugs in het bloed terecht, waarna het naar de hersenen wordt getransporteerd. In de hersenen beïnvloeden ze de werking van de zenuwcellen. Hierdoor verandert de werking van de hersenen en voelt de gebruiker de effecten. Hoe sneller de effecten na inname optreden, des te groter de kans op verslaving.

Onderscheid drugs en medicijnen

Mensen die drugs gebruiken willen de effecten van drugs ervaren. Medicijnen die onder de hard- of softdrugs vallen, moeten daarin onderscheiden worden van gewone drugs. Sommige medicijnen die op recept zijn voorgeschreven werken ook op het bewustzijn, maar worden niet om die reden ingenomen. Dit zijn bijvoorbeeld medicijnen tegen epilepsie. Het effect op het bewustzijn is dan een bijwerking. Van drugs wordt gesproken als iemand gaat gebruiken met de bedoeling om het effect ervan te ervaren. 

Medicinale cannabis is cannabis die een patiënt krijgt op doktersvoorschrift om te gebruiken als medicatie. Medicinale cannabis heet ook wel mediwiet. Ook wordt er veel onderzoek gedaan naar de behandeling van ernstig geesteszieken met lsd en paddo's. Daarnaast wordt er onderzoek gedaan naar de toepassing van MDMA bij de behandeling van mensen met kanker.

Schadelijke gevolgen van drugs

Drugs kunnen schade toebrengen aan lichaam en geest. Afhankelijk van de drugs en de hoeveelheid die gebruikt is, kan onderstaande schade optreden.

  • Het roken van drugs kan longproblemen veroorzaken.
  • Alcoholgebruik kan de lever beschadigen. Het verkeerd gebruiken van injectienaalden of snuifbuisjes kan hepatitis veroorzaken.
  • Drugs die energie geven, zoals cocaïne, kunnen hart- en vaatzieken veroorzaken.
  • Xtc, alcohol en amfetamine kunnen hersenbeschadigingen veroorzaken. Het gebruik van hasj en wiet vergroot bij jongeren de kans op schizofrenie.
  • Door het drugsgebruik merken mensen minder van vermoeidheid, honger of pijn. Hierdoor raken ze eerder uitgeput. Dit leidt tot oververmoeidheid, gewichtsverlies en grotere vatbaarheid voor infecties.
  • Gebruik van cannabis, alcohol, heroïne of cocaïne kan de vruchtbaarheid verminderen.
  • Gebruik van alcohol of cocaïne vóór de bevruchting vergroot de kans op een miskraam of afwijking bij het ongeboren kind. Alcohol vermindert ook de vruchtbaarheid.

Meer informatie

Informatie van Jellinek 
www.jellinek.nl/informatie-over-alcohol-drugs/

Informatie van het Trimbos-instituut 
www.drugsinfo.nl/publiek/drugs-abc

Informatie van MedlinePlus over drugsverslaving (Engelstalig) 
www.nlm.nih.gov/medlineplus