Cafeine

Cafeïne

Cafeïne is een stof die voorkomt in de bladeren, zaden en vruchten van ruim 60 planten. De bekendste daarvan zijn theebladeren, koffie- en cacaobonen en colanoten.

Cafeïne zit van nature in veel producten die mensen eten en drinken, zoals koffie en energydrinks. Het wordt ook vaak toegevoegd aan etenswaren en drankjes en aan medicijnen die zonder recept te verkrijgen zijn, zoals pijnstillers en anti-griepmiddelen.

Vraag het de medisch specialist 

Twijfels of onzekerheid na een ziekenhuisbezoek zijn heel gewoon. Gelukkig kunt u nu uw vragen als verzekerde van CZ bespreken met een onafhankelijk medisch specialist.

  • Telefonisch of online contact met een medisch specialist
  • Gratis & exclusief voor klanten van CZ
  • 100% vertrouwelijk

Zó werkt het

Werking cafeïne

Het lichaam heeft geen cafeïne nodig. Door cafeïne gaat het hart sneller en harder kloppen. In kleine doses verhoogt cafeïne de waakzaamheid en het concentratievermogen.

Door gewenning hebben veel mensen ’s morgens koffie nodig om ‘wakker’ te worden. Cafeïne wordt bij sommige sporten gebruikt om de prestatie te verbeteren.

In tegenstelling tot wat vaak beweerd wordt, heeft cafeïne geen vochtafdrijvend effect. Door cafeïne verlies je dus niet meer vocht dan je binnenkrijgt. Cafeïne zorgt er wel voor dat vocht het lichaam sneller verlaat, doordat het de nieren stimuleert. Met andere woorden, je verliest sneller vocht met cafeïne dan zonder cafeïne, maar er verlaat dus niet meer vocht het lichaam.

Andere bijverschijnselen van cafeïne zijn misselijkheid en een angstig of rusteloos gevoel. Cafeïne wordt snel in de bloedbaan opgenomen. Vanaf een half uur tot 2,5 uur na consumptie zijn de effecten van cafeïne merkbaar.

Bij sommige mensen heeft koffie een stimulerend effect op de dikke darm (de stoelgang). Ook cafeïnevrije koffie heeft dit effect. Cafeïne is dus niet de veroorzaker hiervan.

Dagelijkse hoeveelheid cafeïne

Het advies voor volwassenen is om maximaal 400 mg cafeïne per dag te gebruiken. Dit is bijvoorbeeld 5 kopjes filterkoffie of 5 blikjes energydrank (zie ook tabel hieronder). Voor kinderen is het beter om geen cafeïnerijke producten te gebruiken. Voor jongeren tussen de 13 en de 18 jaar is het advies om maximaal 1 cafeïnerijke consumptie per dag te gebruiken.

Hoeveel cafeïne zit er in voedingsmiddelen?

Cola, koffie, thee en chocolade bevatten veel cafeïne. Ook cafeïnevrije koffie bevat een beetje cafeïne. Cafeïne wordt ook vaak toegevoegd aan etenswaren en drankjes. Cafeïne zit ook in medicijnen die zonder recept zijn te verkrijgen, zoals pijnstillers en anti-griepmiddelen.

 Product     Portiegrootte (ml)   Cafeïne per portie (mg) 
     
 Koffie - filter 
 Kopje 125 ml 
 85
 Koffie - instant 
 Kopje 125 ml 
 60
 Koffie - espresso 
 Kopje 50 ml 
 65
 Decaf
 Kopje 125 ml 
 3
 Thee (zwart/groen) 
 Kopje 125 ml 
 30
 Cola
 Glas 150 ml 
 15
 IJsthee
 Glas 150 ml 
 14
 Energiedrank
 Blikje 250 ml 
 80
 Energie shot 
 Blikje 60 ml 
 80
 Chocolademelk
 Glas 150 ml 
 3
 Paracetamol
 Tablet 500 mg
 50


Hoeveelheid cafeïne (in mg) in enkele veelgebruikte producten

Gevoeligheid voor cafeïne

Cafeïne heb je niet nodig voor de gezondheid.

Het verschilt per persoon hoe gevoelig je bent voor cafeïne. Als je te veel cafeïne gebruikt, kun je moeilijk in slaap vallen en last hebben van beven, hartkloppingen en duizeligheid. De ene persoon heeft hier al last van na één consumptie waar cafeïne in zit, een ander kan zeer grote hoeveelheden cafeïne gebruiken zonder last te krijgen.

Als je gewend bent om veel koffie te drinken en daar ineens mee stopt, kun je last krijgen van ontwenningsverschijnselen zoals hoofdpijn.

Risico’s cafeïne

Het is niet duidelijk of er een relatie is tussen cafeïne en een verhoogd risico op een miskraam en op een laag geboortegewicht. Voor de zekerheid wordt voor zwangere vrouwen maximaal 200 mg cafeïne per dag geadviseerd. Voor vrouwen die borstvoeding geven is het advies om cafeïne te beperken. Het kan je baby onrustig maken.

Als je maagklachten hebt en koffie goed verdraagt, kun je het gewoon drinken. Bij mensen met een prikkelbare darm kan koffie klachten geven. Ook hier geldt: je kunt gewoon koffie drinken als je er geen klachten van krijgt.

Gefilterde koffie zorgt voor een lager risico op coronaire hartziekte, beroerte en diabetes type 2. Gefilterde koffie heeft de voorkeur boven ongefilterde koffie, omdat ongefilterde koffie het LDL-cholesterol verhoogt.

Meer informatie

Informatie van het Voedingscentrum
www.voedingscentrum.nl

Informatie over koffie van de Gezondheidsraad
www.gezondheidsraad.nl/sites/default/files/a1514_koffiea_0.pdf

Over Medicinfo

Medicinfo biedt betrouwbare, actuele informatie over gezond zijn, gezond blijven - en wat u daar zelf aan kunt doen.