Borstvoeding geven

Borstvoeding geven

Inleiding

Borstvoeding is de ideale babyvoeding. Het is gezond, gratis, goed op temperatuur en altijd bij de hand. Daarnaast heeft het altijd de juiste samenstelling van voedingsstoffen.

Vraag het de medisch specialist 

Twijfels of onzekerheid na een ziekenhuisbezoek zijn heel gewoon. Gelukkig kunt u nu uw vragen als verzekerde van CZ bespreken met een onafhankelijk medisch specialist.

  • Telefonisch of online contact met een medisch specialist
  • Gratis & exclusief voor klanten van CZ
  • 100% vertrouwelijk

Zó werkt het

Voorbereiden op borstvoeding

Je kunt je voorbereiden op het geven van borstvoeding. De beste voorbereiding is naar een informatiebijeenkomst over borstvoeding te gaan.

Was je borsten niet teveel met zeep. De huid droogt er van uit. En de zeep verdoezelt je geur, terwijl je baby zijn moeder herkent aan haar geur.

Als de huid van je borsten erg droog is, gebruik dan een lotion of zalf zonder parfum.

Ingetrokken tepels

Platte of ingetrokken tepels hoeven geen probleem te zijn om borstvoeding te geven. Het kan wel iets meer moeite kosten om de baby te leren drinken. Meestal komen de tepels aan het eind van de zwangerschap meer naar buiten. Als dat niet gebeurt, kun je een van deze methodes proberen (deze zijn niet wetenschappelijk bewezen):

  • Plaats de duimen aan beide kanten vlak naast de tepel. Druk vervolgens de tepelhof in. Trek tegelijkertijd de huid van de tepelhof strak door de duimen van elkaar af te bewegen. Verplaatst nu de duimen en herhaal de oefening. Ga de hele tepel rond.
  • Even voorkolven brengt de tepel wat beter naar buiten.
  • De tepelvormer van Medela oefent zacht druk uit op de tepel. Dit maakt het makkelijker voor de baby om de tepel te happen.
  • De Niplette (Avent) is een soort slangetje met een dopje erop. Hiermee kun je ingetrokken of platte tepels naar buiten zuigen.

Tepelhoedje

Een tepelhoedje kan helpen als het in het begin niet lukt om je baby aan te leggen. Vraag hierbij deskundige hulp. Er zitten een aantal nadelen aan een tepelhoedje:

  • Het kan gebeuren dat de baby door het tepelhoedje niet goed leert drinken. Hij zuigt dan alleen op het tuutje in plaats van op de basis van het tepelhoedje.
  • De toeschietreflex komt bij de moeder later of minder op gang.
  • De baby drinkt de borst niet volledig leeg. Daardoor krijgt de baby soms te weinig melk, loopt de melkproductie terug en is er een grotere kans op een borstontsteking. In deze situatie is nakolven verstandig.

Als je vanaf het begin goede hulp krijgt bij het aanleggen, is een tepelhoedje meestal niet nodig.

Houding

Zorg dat je eigen benen, voeten, rug en de arm waarmee je de baby vasthoudt ondersteund worden. Kies de houding die het meest comfortabel is:

Liggend op de zij
Ga liggen met je hoofd op een kussen. Plaats de arm waarop je ligt boven het hoofd van de baby. Leg de baby in het holletje van die arm. Houd zijn hoofd wat achterover en zijn neus bij de tepel.

Wrijf met de tepel langs de bovenlip van de baby. Hij zal in een reflex naar de tepel happen. Als hij zijn mond wijd open doet, breng hem dan met een snelle beweging naar de borst. Dan kan de baby een grote hap van de borst nemen.

Rechtop zittend in bed of op de stoel
Ga rechtop zitten met de baby in de arm en met zijn buik tegen je eigen buik. De baby ligt horizontaal. Zijn hoofdje ligt stevig in de knik van je elleboog. Leg een hand om de billetjes. Hierdoor kan de baby via de billetjes aan de borst gedraaid worden als hij zijn mond open doet. Ontspan de schouder en voorkom zo vermoeidheid. Leg zo nodig een kussen onder de eigen arm om die te ondersteunen.

Verder geldt hetzelfde als bij liggend voeden: de baby moet een flinke hap tepel én tepelhof in de mond nemen.

Aanleggen van de baby

Je kunt meteen na de bevalling beginnen met borstvoeding. De baby gebruikt zijn reflexen om aan de borst te drinken. Door te smakken, zoeken en/of op de handjes te sabbelen, geeft de baby aan dat hij wil drinken. Vaak gebeurt dit al binnen het eerste uur na de geboorte. De baby is dan vaak erg wakker en alert.

De baby goed aanleggen is van groot belang voor het slagen van de borstvoeding. Kies een houding die je prettig vindt.

Bij het aanleggen ligt de baby helemaal op zijn zij, met zijn mond vlakbij de tepel. De onderste arm van de baby ligt naar beneden, min of meer om jouw middel. Het babyhoofdje rust in het holletje van je elleboog. Ondersteun met je hand zijn billen of benen. Ondersteun met de andere hand eventueel je borst. Let erop dat je eigen vingers en duim minimaal drie centimeter van de tepelhof afliggen. Zo kan de baby deze goed in zijn mond nemen.

Door zachtjes met de tepel langs de bovenlip van de baby te aaien, gaat zijn mondje open. Leg de baby dan met een snelle beweging aan de borst. De baby moet de tepelhof voor een flink deel in zijn mond hebben.

Als zijn neus diep in de borst drukt, kunnen je de billetjes van de baby nog wat dichter tegen je aan trekken. Druk in ieder geval niet met de duim of vinger om zo ruimte te maken voor het neusje: door de druk op de borst trek je de tepel uit het mondje. En dat kan kloven veroorzaken.

Drinken

Als de baby goed is aangelegd, heeft hij een groot deel van de tepelhof in zijn mondje, krullen de lippen naar buiten en zit het puntje van de tong tussen zijn onderkaak en jouw borst. De kin duwt goed in de borst, het neusje komt (bijna) vrij en het zuigen mag niet pijnlijk blijven. Als de baby goed zuigt, is dat de eerste dagen soms te voelen doordat de baarmoeder samentrekt.

Als het drinken wel pijn blijft doen, zuigt de baby waarschijnlijk verkeerd. Haal de baby dan van je borst door je pink voorzichtig tussen de tepel en zijn mond te stoppen. Hierdoor hef je het vacuüm op en kun je de baby op een goede manier van de borst halen. Leg vervolgens opnieuw aan.

In het begin zal de baby snelle, korte zuigbewegingen maken. Dit gebeurt om de toeschietreflex bij de moeder op te wekken. Als de baby echt melk drinkt, neemt hij lange, flinke teugen en is vaak te horen dat hij slikt.

Als de baby goed drinkt, krijgt hij geen kuiltjes in zijn wangen, maar is beweging te zien bij zijn slaap en oren. De baby laat de borst meestal vanzelf los als hij voldoende heeft gedronken.

Bied de baby de eerste weken geen fopspeen aan. Door vaak aan de borst te gaan, stimuleert hij namelijk de aanmaak van melk bij de moeder. Ook kan hij in de war raken van de afwisseling tussen borst en fopspeen.

Voeding moeder

Zelf overdreven veel drinken is niet nodig. Drink wel extra en voorkom dat je dorst krijgt. Eten en drinken kan in principe normaal. Er zijn geen voedingsmiddelen die bij voorbaat niet zouden mogen.

Het is beter geen sigaretten of alcohol te gebruiken. Op den duur wordt vanzelf duidelijk of er voedingsmiddelen zijn die de baby niet zo lekker vindt of niet kan verdragen. Er zijn ook baby’s die nergens last van hebben.

Voeden op vraag

Voeden op vraag betekent dat de moeder de baby elke keer aan de borst legt als hij aangeeft dat hij wil drinken. In de eerste dagen wordt de baby soms wel 8 tot 12 keer gevoed. Je maakt melk aan doordat de baby aan je borst zuigt. Dus hoe beter de baby drinkt en hoe vaker hij wordt aangelegd, hoe sneller en hoe meer voeding je lichaam aangemaakt.

De baby geeft aan dat hij wil drinken met signalen. Bijvoorbeeld door met de tong langs de lippen te likken, te smakken of op de handjes te zuigen. Huilen is een laat signaal. Pak de baby op voordat hij helemaal overstuur is en niet meer wil drinken.

Vraag en aanbod van melk zijn in het begin nog niet goed in evenwicht. Een paar dagen na de bevalling is de voeding goed op gang gekomen. De melk kan dan spontaan uit de borsten lopen. Je kunt teveel voeding hebben. Dat kan ook komen omdat de baby minder vaak om voeding vraagt.

Blijf voeden op vraag en laat één borst steeds goed leeg drinken. Wissel steeds welke borst je als eerste aanbiedt. Bied altijd nog de tweede borst aan. Misschien wil de baby daar niet uit drinken, maar als hij steeds maar uit één borst drinkt, neemt de melkproductie af.

Na een week of 2 zijn vraag en aanbod in evenwicht. De borsten zijn dan vol voor de voeding, ze lekken niet en er is geen stuwing meer.

Wanneer is de borst leeg?

Om te weten of de borst leeg is, moet je goed naar de baby kijken en luisteren. Er is geen regel te geven hoe lang het duurt voordat de borst leeg is. Na een tijd drinken zuigt je baby oppervlakkiger. Naarmate de borst leger wordt, is het slikken minder hoorbaar. Dit merk je ook doordat de borst leeg aanvoelt en de baby niet zo krachtig meer zuigt.

Cursus borstvoeding

Het is mogelijk om een cursus te volgen bij de Vereniging Borstvoeding Natuurlijk of La Leche League. Er worden ook vaak avonden aangeboden bij een ziekenhuis of thuiszorgorganisatie in de buurt en soms bij de eigen verloskundige. Let op de aankondigingen in de spreekkamer.

Steun van moeders in de buurt is de beste hulp die iemand zich kan wensen. In veel plaatsen worden zogenaamde borstvoedings- of mamacafés georganiseerd. Dat is een leuke manier om met andere voedende moeders in contact te komen.

Meer informatie

Vereniging Borstvoeding Natuurlijk (VBN) 
www.borstvoedingnatuurlijk.nl/ 

La Leche League (LLL). 
www.lalecheleague.nl/ouders 

Voor gespecialiseerde hulp bij borstvoeding kunt u een Lactatiekundige IBCLC raadplegen. Zij komt zo nodig een voeding observeren en maakt met u een plan van aanpak om uw borstvoedingsperiode zo optimaal mogelijk te laten verlopen. Voor adressen zie: www.nvlborstvoeding.nl