Borderline persoonlijkheidsstoornis

Borderline persoonlijkheidsstoornis

Een borderline persoonlijkheidsstoornis is een persoonlijkheidsstoornis die wordt gekenmerkt door zeer onbestendige relaties, snelle stemmingswisselingen, extreme impulsiviteit en een wankel zelfbeeld. Ongeveer één tot twee procent van de bevolking heeft deze stoornis. Vaak gaat het samen met andere psychische aandoeningen, zoals een depressie of verslaving. Een borderline persoonlijkheidsstoornis komt meer voor bij vrouwen dan bij mannen. De symptomen van deze stoornis komen meestal aan het licht aan het begin van de tienerleeftijd en nemen af op middelbare leeftijd.

Snel de juiste hulp bij depressiviteit of een angststoornis | Mentaal Beter Online

Bij Mentaal Beter Online kun je terecht voor online therapie bij depressieve klachten en angststoornissen. Al het contact met jouw psycholoog word gevoerd in een veilige online omgeving via beeldbellen en chat.

Lees hier meer over Mentaal Beter Online

Oorzaken

De oorzaak van een borderline persoonlijkheidsstoornis is niet precies bekend. Erfelijke factoren zoals genetische aanleg voor stemmingswisselingen en snel gefrustreerd zijn, kunnen een rol spelen. Als dit gepaard gaat met slechte ervaringen in de kinderjaren, ontwikkelt het kenmerkende gedragspatroon van een borderline persoonlijkheidsstoornis zich in de late adolescentie. Ervaringen uit de kinderjaren die hierbij een rol spelen, zijn verwaarlozing en mishandeling door de ouders, seksueel misbruik, een slechte band met de ouders en een vroege scheiding van de ouders.

Symptomen

Mensen met een borderline persoonlijkheidsstoornis hebben last van sterk wisselende stemmingen. Agressiviteit, depressiviteit en angstgevoelens wisselen elkaar hierbij af. Zo'n stemming kan een paar uur of een dag duren.

Mensen met deze aandoening verwachten dat goede vrienden of familieleden hen blijven steunen en genegenheid tonen. Ze raken hoogst gedeprimeerd of agressief als zij zich door hen in de steek gelaten voelen. Hierdoor is de relatie met vrienden of familieleden vaak niet stabiel. Er zijn tijden van diepe genegenheid of grote boosheid die elkaar met korte tussenpozen afwisselen.

Plotselinge emotionele uitbarstingen om vrij onbelangrijke redenen komen ook voor. Mensen met een borderline persoonlijkheidsstoornis hebben sterk wisselende opvattingen over alles en iedereen. Ook hun betrokkenheid wisselt sterk, waardoor hun leven erg instabiel is.

Vaak is er sprake van een slecht zelfbeeld. Deze mensen zijn extreem impulsief, wat tot uitdrukking komt in roekeloos rijden, gokken, misbruik van alcohol en drugs, onbeheersbare vreetbuien (zogeheten binge eating), automutilatie (zelfverminking) en soms poging tot zelfmoord.

Diagnose

De diagnose wordt gesteld op grond van een uitgebreid overzicht van de waargenomen symptomen, de voorgeschiedenis van degene om wie het gaat en zijn familie en de beoordeling van de psychische gesteldheid door de arts. Een psychiater of psycholoog praat met de patiënt en vraagt naar zijn ideeën over leven en werk. Deze ideeën en andere kenmerken die ermee verband houden, worden bekeken om tot een diagnose te komen.

Behandeling

De behandeling van een borderline persoonlijkheidsstoornis omvat psychotherapie en medicatie. Tot de psychotherapie behoren korte termijn crisisbeheer tijdens periodes van stress en lange termijn therapie. Tijdens de therapie worden mensen geholpen een stabiele relatie met de therapeut en anderen op te bouwen, zelfmoordneigingen te verminderen en hun impulsieve handelingen en hun emotionele ontreddering te begrijpen.

Naast psychotherapie wordt het gebruik van medicijnen aangeraden. Het kan dan gaan om stemmingsstabilisatoren en antidepressiva om de aanvallen van emotionele verwarring en uitbarstingen tegen te gaan. 

Complicaties

De mogelijke complicaties van een borderline persoonlijkheidsstoornis zijn in sommige gevallen fataal. Patiënten hebben de neiging drugs te gebruiken. Dit kan op zichzelf al tot complicaties leiden, zoals verslaving of infectieziekten.
Stemmingsschommelingen, een onordelijk leven en onzekerheid kunnen de sociale contacten van patiënten negatief beïnvloeden. Mogelijke gevolgen hiervan zijn een ontwricht huwelijk, eenzaamheid of het dikwijls van baan veranderen, waardoor depressies weer kunnen verergeren. Bij mensen met deze stoornis kan een depressie leiden tot veelvuldige zelfmoordpogingen. 

Prognose

Hoewel een borderline persoonlijkheidsstoornis moeilijk te behandelen is, is de prognose bij behandeling beter dan zonder behandeling. Als mensen met een borderline persoonlijkheidsstoornis de middelbare leeftijd naderen, worden de symptomen meestal minder ernstig. Zij leren de maatschappij en hun familie te accepteren en krijgen plezier in hun dagelijkse bezigheden of werk. Voor het herstel is de steun van vrienden en familieleden van groot belang.

Meer informatie

Informatie van het Fonds Psychische Gezondheid:
www.psychischegezondheid.nl

Informatie van het Trimbosinstituut
www.trimbos.nl/onderwerpen

Website van de Stichting Borderline
www.stichtingborderline.nl

Multidisciplinaire GGZ-richtlijn Persoonlijkheidsstoornissen (2008)
www.ggzrichtlijnen.nl

(Engels) Informatie uit The Cochrane Library (USA)
Binks, C.A., Fenton, M., McCarthy, L., Lee, T., Adams, C.E., Duggan, C., Pharmacological interventions for people with borderline personality disorder (Cochrane Review). In: The Cochrane Library, Issue 1, 2006. Chichester, UK: John Wiley & Sons, Ltd
onlinelibrary.wiley.com/doi

(Engels) Informatie uit The Cochrane Library (USA)
Binks, C.A., Fenton, M., McCarthy, L., Lee, T., Adams, C.E., Duggan, C., Psychological therapies for people with borderline personality disorder (Cochrane Review). In: The Cochrane Library, Issue 1, 2006. Chichester, UK: John Wiley & Sons, Ltd.
onlinelibrary.wiley.com/doi/