Bloedingen in het maagdarmkanaal

Bloedingen in het maag-darmkanaal

Het maag-darmkanaal, ook wel spijsverteringskanaal genoemd, begint in de mond en loopt door tot aan de anus. Het is een min of meer buisvormige structuur met als belangrijkste functie het verteren van voedsel tot afzonderlijke bestanddelen die vervolgens in het lichaam kunnen worden opgenomen.
Het maag-darmkanaal kan door verschillende ziekten worden aangetast. Vaak gaat dat gepaard met beschadiging van de wand van het maag-darmkanaal en de bloedvaten in deze wand. In dat geval kan een bloeding optreden.
Bloedingen in het maag-darmkanaal worden onderverdeeld in bloedingen in het bovenste en bloedingen in het onderste deel van het maag-darmkanaal. Het bovenste deel van het maag-darmkanaal bestaat uit de slokdarm (oesophagus), de maag en de twaalfvingerige darm (duodenum) die net onder de maag ligt. Het onderste deel omvat dunne darm, dikke darm, rectum en anus.

Vraag het de medisch specialist 

Twijfels of onzekerheid na een ziekenhuisbezoek zijn heel gewoon. Gelukkig kunt u nu uw vragen als verzekerde van CZ bespreken met een onafhankelijk medisch specialist.

  • Telefonisch of online contact met een medisch specialist
  • Gratis & exclusief voor klanten van CZ
  • 100% vertrouwelijk

Zó werkt het

Oorzaken

De meest voorkomende, aanwijsbare oorzaak van een bloeding in het bovenste deel van het maag-darmkanaal is een zweer (ulcus). Dat is een chronische wond in de wand van het maag-darmkanaal in de slokdarm, de maag of de twaalfvingerige darm. Andere oorzaken zijn onder meer scheurtjes in de slokdarm door overmatig braken (het syndroom van Mallory-Weiss ) en spataderen in de slokdarm (bij patiënten met portale hypertensie , bijvoorbeeld door levercirrose). Ook kanker in het bovenste deel van het maag-darmkanaal kan een bloeding veroorzaken.
Een bloeding in het onderste deel van het maag-darmkanaal is vaak het gevolg van verwijde aders onder aan de endeldarm, de zogenoemde aambeien of hemorroïden. Vooral bij ouderen is ook kanker van de dikke darm een belangrijke oorzaak van een bloeding. Daarnaast kunnen divertikels , poliepen en chronische darmontstekingen als de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa leiden tot bloedverlies via de anus.

Verschijnselen

Een bloeding in het bovenste deel van het maag-darmkanaal kan gepaard gaan met bloedbraken, zeker bij een grote bloeding. Als er kleinere hoeveelheden bloed uit de beschadiging sijpelen, leidt dat meestal niet tot braken. Het bloed wordt dan in de maag en darmen omgezet in een zwarte kleurstof. De ontlasting is dan pikzwart en kleverig. Dit wordt melaena genoemd.
Een bloeding in het onderste deel van het maag-darmkanaal gaat niet gepaard met braken. Het bloed passeert slechts een klein deel van het darmkanaal en is dan ook gewoon rood als het in de ontlasting komt.
Soms is het bloedverlies in de maag-darmkanaal zo gering dat het bloed met het oog niet zichtbaar is. Dit wordt microscopisch bloedverlies of occult bloed in de ontlasting genoemd.
Door het bloedverlies kan bloedarmoede ontstaan met de bijbehorende verschijnselen als moeheid en duizeligheid.

Diagnose

Na een zorgvuldige evaluatie van de klachten en een lichamelijk onderzoek zal de arts mogelijk besluiten tot een kijkonderzoek (endoscopie ). Met een zogeheten endoscoop kan de oorzaak van de bloeding in beeld worden gebracht.
Om het bovenste deel van het maag-darmkanaal te onderzoeken, kan een endoscoop worden ingebracht via de keel. Een endoscopie van het onderste deel vindt plaats via de anus.
In het bloed kan het hemoglobinegehalte worden bepaald, om de ernst van het bloedverlies en de mate van bloedarmoede vast te stellen. Als er een bloedtransfusie nodig is wordt de bloedgroep bepaald.
Als er bloedarmoede is, maar geen zichtbaar bloedverlies bij de ontlasting, kan de ontlasting microscopisch onderzocht worden op bloed. Dit wordt Fecaal Occult Bloed Test genoemd.

Behandeling

De arts kan tijdens de endoscopie al ingrepen uitvoeren om een bloeding te stoppen. De behandeling hangt verder af van de onderliggende oorzaak.
Afhankelijk van de mate van bloedverlies kan een bloedtransfusie nodig zijn.

Complicaties

De belangrijkste complicatie is zó massaal bloedverlies dat iemand in shock raakt. De bloeddruk daalt dan gevaarlijk, de hartslag stijgt en iemand is grauw en koud. Uiteindelijk kan iemand buiten bewustzijn raken. Een shock is een medische noodsituatie, waarbij snel ingrijpen vereist is.

Meer informatie

Informatie uit de Merck Manual medisch handboek
http://merckmanual.be/index2.html?pid=2&hid=112&oid=1431

Informatie over bloedingen van het onderste deel van het maag-darmkanaal
http://emedicine.medscape.com/article/188478-overview (Engels)

Informatie over bloedingen van het bovenste deel van het maag-darmkanaal
http://emedicine.medscape.com/article/187857-overview (Engels)

Clinical Medicine. 1989, eds Kumar, P.J & Clark, M.L. Bailliere Tindall.

Palmer, K.R. & Penman, I.D. (1999), Diseases of alimentary canal and pancreas, in: Haslett, C., Chilvers, E.R., Hunter, J.A. & Boon, N. (eds), Davidson's Principles and Practices Of Medicine, 18th Ed, Harcourt Publishers, London.

Over Medicinfo

Medicinfo biedt betrouwbare, actuele informatie over gezond zijn, gezond blijven - en wat u daar zelf aan kunt doen.