Assertiviteit

Assertiviteit

Wat is assertiviteit?

Assertiviteit is voor jezelf opkomen zonder de gevoelens en belangen van anderen uit het oog te verliezen. Assertieve mensen durven een ander iets te vragen of te weigeren. Om assertief te kunnen zijn, is het belangrijk om de volgende vormen van assertief gedrag te beheersen:

  • Een verzoek weigeren.
  • Kritiek geven.
  • Kritiek ontvangen.
  • Boosheid uiten.
  • Reageren op boosheid.

Vraag het de medisch specialist 

Twijfels of onzekerheid na een ziekenhuisbezoek zijn heel gewoon. Gelukkig kunt u nu uw vragen als verzekerde van CZ bespreken met een onafhankelijk medisch specialist.

  • Telefonisch of online contact met een medisch specialist
  • Gratis & exclusief voor klanten van CZ
  • 100% vertrouwelijk

Zó werkt het

Wat is assertiviteit

Wil je assertiever worden? Volg dan de module 'Assertiviteit'.

Een verzoek weigeren

Soms kun of wil je niet aan een verzoek voldoen. Je kunt dan op verschillende manieren reageren:

  • Subassertief je hebt er geen zin in, maar doet het toch.
  • Agressief je zegt op een onvriendelijke manier dat je het niet doet.
  • Assertief je zegt op een vriendelijke maar besliste toon dat je het verzoek niet kunt of wilt doen. Eventueel vertel je erbij waarom niet. Zo kom je voor jezelf op en ben je duidelijk tegenover de ander.

Assertief een verzoek weigeren

Om assertief een verzoek te weigeren, kun je op een aantal dingen letten:

  • Zorg dat je rechtop staat of zit en zeg duidelijk ‘nee’.
  • Als je wilt, kun je een reden geven waarom je het verzoek weigert.
  • Draag eventueel een andere oplossing aan.
  • Toon begrip voor de teleurstelling of irritatie van de ander. Dat doe je natuurlijk zonder het verzoek alsnog te doen.

Blijft de ander aandringen? Zeg dan gerust dat je het vervelend vindt dat hij blijft aandringen en dat hij het er beter bij kan laten. Onthoud dat je niet verplicht bent om een reden te geven. Soms heeft de ander daar niks mee te maken.

Kritiek geven

Kritiek geven is moeilijk. Veel mensen hebben nooit geleerd om aan te geven wat ze dwarszit. Daarbij zijn veel mensen terughoudend bij het geven van kritiek. Er zijn verschillende redenen waarom zij liever niks zeggen:

  • Omdat ze denken dat ze anderen niet mogen kwetsen.
  • Omdat ze bang zijn niet meer aardig gevonden te worden.
  • Omdat ze denken dat hun mening er niet toe doet.

Het kan nadelige gevolgen hebben om geen kritiek te geven. Bijvoorbeeld:

  • Dingen opkroppen.
  • Ergens alleen mee blijven zitten.
  • Gewenste resultaten niet bereiken.
  • Afreageren op de verkeerde persoon.

Assertief kritiek geven

Als je kritiek geeft, kun je situaties veranderen. Zo gaat het meer naar je eigen wensen. Andere mensen weten dan wat je wilt en kunnen beter rekening met je houden. De manier waarop je kritiek geeft is belangrijk. Enkele tips:

  • Zorg voor goede lichaamstaal, sta of zit rechtop.
  • Beschrijf het gedrag van de ander zo duidelijk mogelijk.
  • Noem je eigen gevoelens bij wat er gebeurt. Begin dan ook met het woord ‘ik’.
  • Geef aan welke gevolgen het gedrag van de ander heeft voor jou.
  • Zeg duidelijk wat je dan wel wilt.
  • Nodig de ander uit tot een reactie door een vraag te stellen. Bijvoorbeeld: “Begrijp je?”

Kritiek ontvangen

Kritiek ontvangen is niet altijd leuk, maar het kan leerzaam zijn. Het geeft inzicht in hoe je gedrag overkomt. Vaak wil degene die kritiek geeft, helpen. Luister goed naar wat de ander zegt en ga na of je hem goed begrijpt. Vraag bijvoorbeeld: “Dus je bedoelt dat…” Vraag door als niet duidelijk is wat de ander bedoelt. Assertief reageren op kritiek kan op verschillende manieren:

  • Als de kritiek terecht is, geef je je fout toe en zeg je dat het je spijt.
  • Als de kritiek onterecht is, kom je op voor je mening.
  • Als de kritiek onduidelijk is, vraag je wat de ander bedoelt totdat de situatie duidelijk is.

Boosheid uiten

Iedereen wordt weleens boos. Boosheid uiten is beter dan het opkroppen. Als je boosheid niet uit, riskeer je emotionele en lichamelijke klachten. Maar het is lastig om een ‘recept’ te geven voor het uiten van boosheid. Het is wel mogelijk om na de boosheid de situatie rustig te bespreken met degene om wie het gaat. Let daarbij op de volgende zaken:

  • Zeg nog eens rustig wat je dwarszit.
  • Vertel hoe je je voelt.
  • Vraag de ander om een reactie.
  • Spoor samen de moeilijkheid op.
  • Ga na welke veranderingen mogelijk zijn en welke niet.

Reageren op boosheid

Als andere mensen boos worden, roept dat vaak heftige reacties op. De meeste mensen ervaren boosheid als een afwijzing. Ook kan het een bedreiging zijn voor hun gevoel van eigenwaarde. Mensen die niet assertief zijn, voelen zich al snel zwak en machteloos als iemand boos wordt. Zij richten hun gedrag dan op de vermeende wensen van anderen, in plaats van op hun eigen behoeftes en wensen. Daarmee doen zij zichzelf tekort. De volgende aandachtspunten kunnen helpen om gemakkelijker te reageren als iemand kwaad wordt:

  • Negeer de boosheid van de ander niet.
  • Bewaar je gevoel van eigenwaarde.
  • Uit je eigen gevoel op een assertieve manier.
  • Vraag waar nodig om verduidelijking.
  • Geef je mening.
  • Vraag de ander om een reactie.

Meer informatie

Dijk, C. van. Assertief op het werk. ISBN13 9789070512491 

Hadfield, S. Assertiviteit. ISBN13 9789044730517