Antisociale persoonlijkheidsstoornis

Antisociale persoonlijkheidsstoornis

Iemand met een antisociale persoonlijkheidsstoornis gedraagt zich herhaaldelijk agressief. Dit gaat ten koste van regels en rechten van anderen. 3 tot 5 procent van de bevolking heeft deze aandoening. Het komt vaker voor bij mannen dan vrouwen. Mensen met een antisociale persoonlijkheidsstoornis komen relatief vaak op het criminele pad. Meestal wordt duidelijk dat iemand een antisociale persoonlijkheidsstoornis heeft na zijn vijftiende en het duurt voort tot in de volwassenheid. Mensen met deze stoornis zijn moeilijk te behandelen. De prognose is over het algemeen ongunstig. Als zij ouder zijn dan veertig wordt het vaak beter. Dan hebben zij geleerd hoe ze zich moeten gedragen.

Vraag het de medisch specialist 

Twijfels of onzekerheid na een ziekenhuisbezoek zijn heel gewoon. Gelukkig kunt u nu uw vragen als verzekerde van CZ bespreken met een onafhankelijk medisch specialist.

  • Telefonisch of online contact met een medisch specialist
  • Gratis & exclusief voor klanten van CZ
  • 100% vertrouwelijk

Zó werkt het

Oorzaken

De oorzaak van een persoonlijkheidsstoornis is meestal niet bekend. Verschillende elementen spelen een rol bij de ontwikkeling van een antisociale persoonlijkheidsstoornis.

  • Erfelijkheid.
  • Het gemis van ouders of verwaarlozing door de ouders.
  • Ernstige lichamelijke of emotionele mishandeling in de kinderjaren.
  • Ruzie in het gezin.
  • Slechte economische omstandigheden.
  • Het missen of wegvallen van betekenisvolle relaties met bijvoorbeeld vrienden.

Symptomen

Mensen met een antisociale persoonlijkheidsstoornis vertonen veel kenmerken die te maken hebben met illegaal of immoreel gedrag. Zij kennen geen schuldgevoelens en zijn hoogst onverantwoordelijk. Ze:

  • breken de regels van school of maatschappij.
  • liegen of stelen herhaaldelijk.
  • houden anderen voor de gek ten eigen bate of gewoon voor hun plezier.
  • zijn agressief.
  • pesten kleinere kinderen.
  • lopen weg van huis.
  • raken dikwijls betrokken bij vechtpartijen, waarbij zij anderen of zichzelf letsel toebrengen.

Dergelijk gedrag wordt alleen maar erger bij het ouder worden. Ook als zij volwassen zijn, gedragen mensen met een antisociale persoonlijkheidsstoornis zich zo.

Als mensen met een antisociale persoonlijkheidsstoornis volwassen zijn, ontstaat een patroon van roekeloos, impulsief gedrag met agressieve en vernielzuchtige uitbarstingen. Zij buiten vrienden en kennissen uit en manipuleren hen. Van fouten of straffen leren zij niets. Zij verdedigen hun daden dikwijls overtuigend door anderen of de omgeving de schuld te geven. Zij komen vaak al heel jong – en later ook als volwassenen – herhaaldelijk in de gevangenis.

Mensen met een antisociale persoonlijkheidsstoornis die zijn getrouwd en een gezin hebben, zijn geneigd hun vrouw en kinderen geregeld te mishandelen en plegen ook vaak overspel. 

Diagnose

Mensen met een antisociale persoonlijkheidsstoornis erkennen doorgaans niet dat zij een probleem hebben. Zij weigeren een arts te raadplegen. Daarom wordt de diagnose van een antisociale persoonlijkheidsstoornis meestal gesteld op grond van een uitvoerig verslag van symptomen die familieleden en kennissen hebben waargenomen.

Reeds als kinderen zijn deze mensen bij de politie bekend vanwege hun herhaald illegaal of crimineel gedrag. Daarnaast kunnen antisociale persoonlijkheidsstoornissen in de familie voorkomen.

De diagnose kan ook worden aan de hand van een uitgebreid gesprek met degene om wie het gaat. Dit gaat alleen als deze bereid is te praten over zijn gevoelens en gedachten over de maatschappij en andere t factoren, zoals zijn kinderjaren en opvoeding. 

Behandeling

Een antisociale persoonlijkheidsstoornis wordt gezien als de moeilijkst te behandelen psychische aandoening, omdat de persoon in kwestie behandeling weigert of medische hulp afwijst. Het verkeerde gedrag vindt al een lange periode plaats waardoor de aandoening steeds erger wordt.

Mensen met een antisociale persoonlijkheidsstoornis die worden behandeld, zitten meestal in de gevangenis. Ze willen niet behandeld worden, maar moeten dat van de rechter. Zodra ze vrij zijn, houden ze er weer mee op.
De behandeling van mensen met een antisociale persoonlijkheidsstoornis omvat meestal een combinatie van medicatie, zoals antipsychotica en antidepressiva, en psychotherapie. Mensen met een antisociale persoonlijkheidsstoornis hebben baat bij een therapeut met een bepaald karakter. Dat is een therapeut die niet (ver)oordeelt, maar heel zeker is van zijn zaak en ook zo handelt. Hij moet grenzen stellen aan ongewenst gedrag en praten over voordelen van een socialere houding bij zijn patiënt.

Succes kan ook worden behaald met groepstherapie en zelfhulpgroepen. In sommige landen is ook het opzetten van therapeutische gemeenschappen van nut gebleken. Zo’n gemeenschap bestaat uit patiënten en therapeuten die samen in een gestructureerde omgeving wonen met speciale programma’s en onderling verdeelde taken. 

Complicaties

Mensen met een antisociale persoonlijkheidsstoornis raken vaak betrokken bij criminele activiteiten. Zij lopen dikwijls letsel op en komen herhaaldelijk in de gevangenis terecht. Drugsmisbruik en wisselende seksuele relaties komen veel voor bij zulke mensen, waardoor zij het risico lopen op seksueel overdraagbare aandoeningen. Sommige patiënten hebben zelfmoordneigingen.

Prognose

Voor patiënten die met succes zijn behandeld is de prognose gunstiger dan voor mensen die niet worden behandeld. Zonder behandeling sterven mensen met een antisociale persoonlijkheidsstoornis vaak jong. Vanwege hun leefstijl, waarmee zij relatief vaan in aanraking komen met geweld, zelfmoord en bepaalde ziekten die te wijten zijn aan hun antisociale levensstijl.

Ook zonder behandeling verminderen de symptomen van een antisociale persoonlijkheidsstoornis. Maar dat gebeurt pas als iemand zo'n 40 tot 45 jaar is. Dan nemen de kansen op een betere prognose toe. 

Meer informatie

Informatie van het Trimbos Instituut
www.trimbos.nl/onderwerpen/psychische-gezondheid/antisociale-persoonlijkheidheidsstoornis

Multidisciplinaire GGZ-richtlijn Persoonlijkheidsstoornissen (2008)
www.ggzrichtlijnen.nl

(Engels) Artikel uit het tijdschrift Behavior Genetics (USA)
Button, T.M., Scourfield, J., Martin, N. et al (2005), "Family Dysfunction Interacts with Genes in the Causation of Antisocial Symptoms", Behav Genet, vol. 35, no. 2, March, pp. 115-120.
www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15685425?dopt=Abstract

Over Medicinfo

Medicinfo biedt betrouwbare, actuele informatie over gezond zijn, gezond blijven - en wat u daar zelf aan kunt doen.