Angina pectoris

Angina pectoris

Het hart is een spier. Net als alle andere spieren heeft het een goede bloedtoevoer nodig voor de aanlevering van zuurstof en voeding. Als er te weinig bloedtoevoer naar het hart is, treedt er pijn op de borst op. Dit wordt angina pectoris genoemd. De pijn ontstaat vaak bij lichamelijke inspanning en neemt meestal af na rusten.

Vaak is angina pectoris het gevolg van een vernauwing van de kransslagaders door atherosclerose. Angina pectoris komt vaker voor op oudere leeftijd. Mensen met angina pectoris hebben een verhoogde kans op een hartinfarct (het afsterven van een stuk van de hartspier).

Vraag het de medisch specialist 

Twijfels of onzekerheid na een ziekenhuisbezoek zijn heel gewoon. Gelukkig kunt u nu uw vragen als verzekerde van CZ bespreken met een onafhankelijk medisch specialist.

  • Telefonisch of online contact met een medisch specialist
  • Gratis & exclusief voor klanten van CZ
  • 100% vertrouwelijk

Zó werkt het

Vormen van angina pectoris

Er zijn drie vormen van angina pectoris:

  • Stabiele angina pectoris. Dit type komt het meest voor. Het treedt meestal op bij lichamelijke inspanning of emotionele stress. Ook andere factoren kunnen tot de verschijnselen leiden, zoals blootstelling aan extreme kou of hitte, een zware maaltijd eten en roken. De symptomen vertonen een vast patroon en zijn gewoonlijk voorspelbaar. Meestal verdwijnen de klachten na enkele minuten rust en/of na toediening van medicijnen.
  • Instabiele angina pectoris. Tegenwoordig wordt meestal de term acuut coronair syndroom gebruikt. Dit type is het gevaarlijkst, omdat het kan leiden tot een hartinfarct. Het kan zich voordoen bij lichamelijke inspanning, maar ook in rust. De symptomen treden onverwachts op en variĆ«ren in hevigheid en lengte. Ze kunnen zeer hevig zijn en langdurig aanhouden. Daarbij verdwijnen ze niet door rust of medicijnen. De behandeling is hetzelfde als bij een (dreigend) hartinfarct.
  • Variant angina pectoris. Ook wel 'Prinzmetal angina' genoemd. Dit type is zeldzaam en treedt doorgaans op in rust, vaak in de periode tussen middernacht en de vroege ochtend. De verschijnselen treden spontaan op en kunnen zeer hevig zijn. Ze verdwijnen meestal na toediening van medicatie. Hierbij is er geen vernauwing in het bloedvat, maar trekt het bloedvat krampachtig samen (spasme).

Oorzaak

De kransslagaders zorgen voor de bloedvoorziening van het hart. Als deze vernauwd of verstopt zijn, kan het hart te weinig zuurstof krijgen. De belangrijkste oorzaak voor vernauwing is vettig materiaal (plaque) dat op de binnenwand van de kransslagaderen komt te zitten. Dit wordt atherosclerose genoemd.

Verschillende factoren verhogen het risico op atherosclerose en daarmee op angina pectoris. Onder deze factoren vallen:

  • roken
  • diabetes mellitus
  • hoge bloeddruk
  • hoog cholesterolgehalte
  • te weinig lichaamsbeweging
  • overgewicht
  • erfelijke aanleg
  • hogere leeftijd
  • stress

Als het hart rustig pompt, kan het vernauwde bloedvat nog wel voldoende zuurstof rondbrengen. Maar gaat het hart sneller kloppen, bijvoorbeeld door inspanning of emoties, dan wordt het tekort aan zuurstof duidelijk. Soms treedt pijn op de borst op terwijl de bloedvaten nog wel normaal zijn. Bijvoorbeeld bij een veel te snel kloppend hart (ritmestoornis).

Bij Prinzmetal-angina is er sprake van spasme van de kransslagaders. Hoe dit precies ontstaat, is nog niet duidelijk. De spasmes kunnen op wisselende momenten optreden en zijn niet gebonden aan inspanning of koude.

Symptomen

De belangrijkste klacht van angina pectoris is pijn op de borst. Deze wordt vaak omschreven als een zwaar, beklemmend of benauwend gevoel. De pijn kan uitstralen naar schouder, arm (vaak linkerarm), rug, maagkuil, hals of kaken.

Bij stabiele angina pectoris treedt de pijn op na inspanning, hevige emoties of bij een plotse overgang van een warme naar een koude omgeving. De pijn neemt af na rusten of inname van medicijnen (nitraten).

Soms geeft angina pectoris verschijnselen als misselijkheid, moeheid, zweten, duizeligheid of kortademigheid. Vooral bij vrouwen komen vaak deze minder typische verschijnselen voor. Daarom wordt angina pectoris bij vrouwen lang niet altijd herkend.

Een veranderend pijnpatroon kan een teken zijn van een dreigend hartinfarct. Bijvoorbeeld als de pijn optreedt bij steeds geringere inspanning of zelfs in rusttoestand. Of als de klachten langer aanhouden en minder goed op medicijnen reageren. In zulke gevallen moet direct de huisarts of de ambulance worden gewaarschuwd. Bij instabiele angina pectoris is spoedeisende behandeling in het ziekenhuis nodig.

Diagnose

De huisarts zal angina pectoris vermoeden op grond van de beschrijving van de klachten. Hij zal lichamelijk onderzoek doen en aanvullend onderzoek, zoals een hartfilmpje en bloedonderzoek.

Als een patiënt wordt doorverwezen naar een cardioloog (hartspecialist), kunnen er verdere onderzoeken plaatsvinden, zoals een:

  • Inspanningsonderzoek op een loopband of een fietsergometer.
  • Thalliumscan: op deze scan is te zien welke delen van het hart te weinig bloed krijgen.
  • Hartkatheterisatie: hierbij wordt een contrastvloeistof in de kransslagaderen gespoten. Met behulp van röntgenapparatuur worden hierdoor de vernauwde delen zichtbaar.

Behandeling

De behandeling van angina pectoris richt zich op verbetering van de bloedtoevoer naar de hartspier. Zo worden pijnklachten voorkomen. Ook wordt geprobeerd om te voorkomen dat de atherosclerose verergert en een hartinfarct ontstaat.

De behandeling kan bestaan uit medicijnen, leefstijladviezen en/of een operatie.

Medicijnen
Met medicijnen kunnen de klachten van angina pectoris worden bestreden. Er zijn medicijnen die aanvallen moeten voorkomen, zoals bètablokkers, nitraten en calciumantagonisten . Ook kan een arts medicijnen voorschrijven die een aanval stoppen. Deze medicijnen moeten als tabletje onder de tong of als een spray worden ingenomen. Mensen die bekend zijn met angina pectoris hebben deze meestal altijd bij zich.

Daarnaast worden geneesmiddelen gegeven om het risico op een hartinfarct te verlagen. Het gaat dan om medicijnen zoals bloedverdunners (acetylsalicylzuur of aspirine), middelen tegen een hoog cholesterolgehalte en middelen tegen een hoge bloeddruk.

Leefstijladviezen
Veel risicofactoren voor hart- en vaatziektes kunnen worden aangepakt door gezond te leven. Heel belangrijk is stoppen met roken. Lees meer over hoe hart- en vaatziekten te voorkomen .

Operaties
Als medicijnen onvoldoende effect hebben op de pijnklachten, is soms een operatie nodig. Bij instabiele angina pectoris wordt meestal een ingreep gedaan.

Een mogelijke ingreep is een dotterbehandeling ofwel PTCA . De cardioloog brengt dan een slangetje met een ballon in de kransslagader. De ballon wordt opgeblazen om het bloedvat te openen. Vaak laat de arts een stent (een metalen veertje) achter om het bloedvat open te houden.

Soms is een bypassoperatie nodig. Hierbij worden omleidingen gelegd langs de vernauwingen in de kransslagaders.

Meer informatie

Informatie van de Hartstichting
www.hartstichting.nl

Website van de Hart&Vaatgroep, van en voor mensen met een hart- of vaatziekte
www.hartenvaatgroep.nl/behandeling/kies-uw-vaatzorg.html

Website van Hartpatiƫnten Nederland
www.hartpatienten.nl/

Website met cardiologische richtlijnen van de Nederlandse Vereniging voor de Cardiologie
www.nvvc.nl/richtlijnen/bestaande-richtlijnen#Hoofdgroep1