Let op! Deze gegevens zijn mogelijk niet meer actueel.

Amyloïdose

Amyloïdose is de verzamelnaam voor een groep aandoeningen. De overeenkomst bij deze aandoeningen is dat verschillende soorten eiwitvezels (amyloïd) zich ophopen in weefsels en organen. Hierdoor raakt de normale functie van deze weefsels en organen verstoord.

Bij de ziekte van Alzheimer is er sprake van amyloïdose in de hersenen. Ook bij ontstekingsziekten als psoriasis en reuma kan er sprake zijn van amyloïdose.

Hoewel er veel onderzoek naar amyloïdose wordt gedaan, is er nog veel onbekend.

Vraag het de medisch specialist 

Twijfels of onzekerheid na een ziekenhuisbezoek zijn heel gewoon. Gelukkig kunt u nu uw vragen als verzekerde van CZ bespreken met een onafhankelijk medisch specialist.

  • Telefonisch of online contact met een medisch specialist
  • Gratis & exclusief voor klanten van CZ
  • 100% vertrouwelijk

Zó werkt het

Indeling van amyloïdose

Amyloïdose kan op verschillende manieren worden ingedeeld:

  • Lokaal of systemisch: de eiwitvezels kunnen op een plek zitten (lokaal) of zich overal in het lichaam ophopen (systemisch).
  • Primair of secundair.
  • Erfelijk of verworven (later in het leven gekregen).
  • Op grond van het soort eiwit dat zich ophoopt.

Oorzaken

Alleen van de erfelijke amyloïdose staat de oorzaak vast. Er zijn verschillende genafwijkingen bekend die leiden tot de stapeling van een eiwit, meestal door het hele lichaam (systemisch). Een speciale vorm van erfelijke amyloïdose leidt tot hersenbloedingen. Dit wordt ook wel de Katwijkse ziekte genoemd.

Een primaire vorm van verworven amyloïdose treedt op wanneer cellen in het beenmerg antistoffen gaan maken. Waarom dat gebeurt, is niet bekend. Deze antistoffen (immunoglobulinen) hopen zich op in diverse organen. Deze vorm komt nogal eens voor samen met de
ziekte van Kahler .

Secundaire verworven amyloïdose ontstaat door een onderliggende infectieziekte of een chronische ontstekingsziekte, zoals reuma of de ziekte van Crohn . Waarom dit gebeurt, is niet bekend. Ook bij mensen die langdurig dialyse ondergaan kan een secundaire amyloïdose optreden.

Symptomen

De symptomen hangen bij amyloïdose vooral af van de plaats waar de eiwitvezels zich ophopen en het soort eiwit dat gaat stapelen.

Amyloïdose kan leiden tot afwijkingen in de nieren, hart, hersenen, zenuwbanen, maagdarmkanaal, ogen of huid. Dit kan diverse aandoeningen veroorzaken, zoals hartfalen , nierfalen , neuropathie en dementie.

Diagnose

Hoe eerder de diagnose gesteld wordt, des te minder schade er over het algemeen aan organen optreedt.

Amyloïdose is vast te stellen door een stukje weefsel (biopt) onder de microscoop te onderzoeken. Dit hoeft niet altijd weefsel van het aangetaste orgaan (zoals het hart of de hersenen) te zijn. Bij een systemische amyloïdose kan ook een biopt worden genomen uit het slijmvlies van de endeldarm of uit onderhuids buikvet. Een biopt van zo’n plaats afnemen is veel minder ingrijpend.

Daarnaast kan bij de primaire vorm van amyloïdose bloed- en urineonderzoek worden gedaan naar de antistoffen.

Bij erfelijke vormen van amyloïdose kan DNA-onderzoek gedaan worden.

Behandeling

Amyloïdose kan niet worden genezen. Dus ook de eiwitstapeling bij de ziekte van Alzheimer kan (nog) niet behandeld worden. De behandeling is gericht op het verminderen van de ziekteverschijnselen en het voorkomen van verdere schade.

Bij primaire verworven amyloïdose kan een stamceltransplantatie worden uitgevoerd. Ook kan chemotherapie worden gegeven.

Bij secundaire verworven amyloïdose wordt de onderliggende aandoening behandeld. Hierdoor kan de verdere ontwikkeling van amyloïdose stoppen. Specifieke aandoeningen die het gevolg zijn van de eiwitstapeling, zoals nierfalen en hartfalen, worden behandeld volgens de richtlijnen.

Vooruitzichten

De vooruitzichten bij deze groep van aandoeningen hangen vooral af van de organen die aangetast zijn.

Meer informatie

Informatie van het UMC Groningen
www.hematologiegroningen.nl/patienten/content/3amyloidose.htm

Informatie van de Nederlandse Vereniging voor Hematologie
http://www.hematologienederland.nl/amyloidose

(Engelstalige) informatie van Medscape van WebMD (USA)
http://emedicine.medscape.com/article/335414-overview#aw2aab6b2

(Engelstalige) informatie van MayoClinic.com (USA)
www.mayoclinic.com/health/amyloidosis/DS00431/DSECTION=causes

Website van patiëntenvereniging HCHWA-D (Vereniging Katwijkse ziekte)
www.katwijkseziekte.nl/

Sipe, D.J. and Cohen, A.S. (2001), Amyloidosis, in: Braunwald, E., Fauci, A.S., Kasper, D.L., Hauser, S.L., Longo, D.L. and Jameson, J.L. (eds) Harrison’s Principles of Internal Medicine, 15th ed, vol. 2, McGraw-Hill, New York.