Acne conglobata

Acne conglobata

Acne is een veelvoorkomende huidaandoening die uitgaat van de talgklieren. Deze klieren scheiden talg af, een vettige stof die ook wel huidsmeer of sebum wordt genoemd. De functie van talg is het vochtig houden en beschermen van de huid en het afvoeren van dode huidcellen naar het huidoppervlak.

Talgklieren zijn verbonden met haarzakjes, die als kanalen fungeren waardoor talg via kleine openingen naar buiten kan. Deze kleine openingen zijn de huidporiën. Wanneer de porie door talg en dode huidcellen verstopt raakt, ontstaat een puistje. Een andere benaming voor acne is (jeugd)puistjes.Acne conglobata is een ernstige vorm van acne, die wordt gekenmerkt door onderhuidse gangen (fistels), met etter gevulde holten (abcessen) en onregelmatige littekens die vaak ontsierend zijn. Mannen worden er vaker door getroffen dan vrouwen. Acne conglobata treedt meestal op tussen de 18 en 30 jaar.

Vraag het de medisch specialist 

Twijfels of onzekerheid na een ziekenhuisbezoek zijn heel gewoon. Gelukkig kunt u nu uw vragen als verzekerde van CZ bespreken met een onafhankelijk medisch specialist.

  • Telefonisch of online contact met een medisch specialist
  • Gratis & exclusief voor klanten van CZ
  • 100% vertrouwelijk

Zó werkt het

Oorzaken

De precieze oorzaak van acne conglobata is niet bekend. Bij pubers zijn gestegen hormoonspiegels waarschijnlijk de oorzaak. Deze hormonen zetten de talgklieren aan tot een hogere talgproductie. De talg vermengt zich met dode huidcellen waardoor de huidporie wordt afgesloten. In dit mengsel van talg en dode huidcellen groeien net onder het huidoppervlak bacteriën. Het afgesloten talgmengsel zoekt een uitweg via aangrenzende huid, wat kan leiden tot een geïnfecteerde, rode en ontstoken huid en ettervorming.

In tegenstelling tot wat algemeen wordt aangenomen, is er geen bewijs dat acne conglobata wordt veroorzaakt door chocolade of varkensvlees.

Symptomen

Acne conglobata is een zeer ernstige vorm van acne. Het wordt gekenmerkt door onderling verbonden en met etter gevulde holten en door onregelmatig gevormde littekens. Delen van de huid met veel talgklieren worden voornamelijk door deze aandoening aangetast, zoals de rug, borst en ledematen. Mensen met acne hebben vaak een vette huid.

Kenmerkend voor acne zijn witte en zwarte mee-eters. Witte mee-eters worden gesloten comedonen genoemd en zijn het gevolg van de opeenhoping van dode huidcellen en talg onder de huid. Zwarte mee-eters heten open comedonen en bevatten de kleurstof melanine waardoor ze zwart zijn. Wanneer de mee-eters een doorsnee van meer dan 1 millimeter hebben, heten ze macrocomedonen. In geval van acne conglobata komen de mee-eters vaak in groepjes van twee of drie voor.

Geïnfecteerde mee-eters zien eruit als kleine, begrensde, rode bultjes op de huid. Wanneer deze papels zich vullen met etter, worden het puistjes genoemd. Deze zijn pijnlijk bij aanraking en kunnen jeuken. De puistjes worden groter en breken open om het geïnfecteerde materiaal af te laten afvloeien, waarna ze zich samenvoegen. Daarbij ontstaan ongewone vormen van variabele omvang. Ook kunnen ze vocht of bloed afscheiden. Nadat de puistjes zijn opengebroken, kunnen er korstjes ontstaan.

Soms ontstaan er onderhuidse doorgangen tussen twee abcessen, waardoor de aandoening verergert. Bij acne conglobata zijn er zeer veel van deze doorgangen, waarlangs geïnfecteerd materiaal wordt afgevoerd. Uiteindelijk veroorzaken ze uitgebreide en zeer ontsierende littekens die kwaadaardig kunnen worden.

Diagnose

De diagnose wordt gesteld op basis van de medische voorgeschiedenis, het verhaal van de patiënt en de symptomen. Daarnaast wordt er een lichamelijk onderzoek verricht. Soms wordt er een weefsel- of vloeistofmonster afgenomen om vast te stellen welke bacterie de infectie veroorzaakt. Maar dit is alleen nodig wanneer de aandoening niet goed op behandeling reageert.
Wanneer het vermoeden bestaat dat een litteken kwaadaardig is geworden, wordt daarnaast een huidbiopsie gedaan.

Behandeling

De behandeling van acne conglobata hangt af van de voorgeschiedenis, ernst en type huidbeschadiging en psychische factoren. De ernst van de huidafwijkingen wordt in graden verdeeld. De behandeling wordt geselecteerd aan de hand van deze gradering. De eerste stap is voorlichting. Daarbij kan niet worden onderschat welke emotionele impact acne conglobata heeft.

Acne conglobata is een moeilijk te behandelen aandoening. De behandeling kan lang duren. Bij lichte vormen van acne kunnen crèmes en lotions op en rondom het aangedane gebied worden aangebracht. Deze crèmes en lotions bevatten onder meer benzoylperoxide, zwavel of salicylzuur.

Voor matige en ernstige vormen van acne conglobata wordt een combinatie van plaatselijke en lichamelijke middelen gebruikt, zoals van vitamine A afgeleide stoffen, antibiotica en hormonen. Met van vitamine A afgeleide middelen wordt in ongeveer 4 tot 6 maanden de talgproductie verminderd. Behandeling met deze stoffen is effectief, maar het is tamelijk kostbaar en kan bijwerkingen als stemmingswisselingen veroorzaken. Daarnaast kunnen van vitamine A afgeleide middelen schadelijke effecten hebben op het ongeboren kind, waardoor afwijkingen van hart, bloedvaten en skelet kunnen ontstaan. Daarom moet zwangerschap worden uitgesloten voordat dit geneesmiddel wordt ingenomen.

Gezichtssauna, massages en verwijdering van mee-eters met hete kompressen zijn ook effectieve behandelingen. Daarnaast kunnen bij lichte vormen ook bevriezing en laserbehandeling tot verbetering van de symptomen leiden.

Behandeling van door acne conglobata veroorzaakte littekens bestaat uit wegsnijden, dermabrasie en laserbehandeling. In geval van dermabrasie worden met snel ronddraaiende borstels op het huidoppervlak kleine littekens verwijderd en grotere littekens verkleind. Soms is een huidtransplantatie nodig.

Complicaties

Deze vorm van acne kan zeer pijnlijk en mismakend zijn en leiden tot veel frustraties. Naast de acne kunnen andere infecties de huid aantasten, waardoor zowel de acne als die betreffende huidinfecties verergeren.

Blijvende littekens vormen het meest voorkomende probleem bij acne. Het is moeilijk te bepalen welke patiënten littekens zullen krijgen en hoe ernstig die zullen zijn. De enige zekere manier om littekens te voorkomen of in omvang te beperken, is de acne in een vroeg stadium te behandelen. Het littekenweefsel kan kwaadaardig worden en moet daarom regelmatig door een arts worden gecontroleerd.

Meer informatie

Informatie van huidartsen over acne conglobata
www.huidziekten.nl/AcneConglobataCystica

Informatie van het Nederlands Huisartsen Genootschap over acne
www.nhg.org/nhg-standaard-acne

Marks, R. (Ed) (2003), Roxburgh’s Common Skin Diseases, 17th ed, Arnold, London.

Odom, R.B., James, W.D. and Berger, T.G. (2000), Andrews’ Diseases of the Skin: Clinical Dermatology, 9th ed, W.B. Saunders Company, Philadelphia.

Simpson, N. B. and Cunliffe, W. J. (2003),” Disorders of Sebaceous Glands”, in: Rook, Wilkinson and Ebling Textbook of Dermatology, 6th ed, Blackwell, Oxford.

Thiboutot, D. M and Strauss, J. S. (2003), “Diseases of the Sebaceous Glands”, in: (2003) Fitzpatrick’s Dermatology in General Medicine, 6th ed, McGraw-Hill, New York.